Daty

Kalendarz historyczny

12.9

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    Ryszard Siwiec. Źródło: IPN

    W Warszawie zmarł Ryszard Siwiec, który 8 września 1968 r., podczas centralnych dożynek na Stadionie X-lecia, podpalił się na oczach tłumów, protestując przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji.

  • 1683 / 336 LAT TEMU

    Jerzy Siemiginowski-Eleuter "Portret króla Jana III Sobieskiego". Fot. PAP/W. Kryński

    Pod Wiedniem koalicja wojsk chrześcijańskich dowodzonych przez króla Jana III Sobieskiego pokonała armię turecką.

  • 2009 / 10 LAT TEMU

    W finale mistrzostw Europy w siatkówce rozgrywanych w Turcji Polska reprezentacja pokonała drużynę Francji.

  • 2005 / 14 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Józef Słotwiński, reżyser teatralny, jeden z twórców Teatru Telewizji, autor i główny reżyser telewizyjnej „Kobry”.

  • 2004 / 15 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Marek Karp, historyk, założyciel i wieloletni dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.

  • 2001 / 18 LAT TEMU

    NATO po raz pierwszy uruchomiło procedury związane z art. 5 traktatu, który mówi, że atak na dowolne państwo NATO równy jest z atakiem na cały Sojusz. Była to odpowiedź na zamachy terrorystyczne w USA, do których doszło 11 września 2001 roku.

  • 1996 / 23 LATA TEMU

    Ustanowienie Święta Wojsk Lądowych upamiętniającego rocznicę zwycięstwa pod Wiedniem.

  • 1995 / 24 LATA TEMU

    Ernest Pohl. 1984 r. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Hausach w Niemczech zmarł Ernest Pohl, piłkarz, zawodnik m.in. Górnika Zabrze i Legii Warszawa; najskuteczniejszy strzelec w historii ekstraklasy z dorobkiem 186 goli; w latach 1955-1964 wystąpił w 46 oficjalnych meczach reprezentacji Polski, w których zdobył 39 goli.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    W Chicago zmarł Feliks Konarski, pseudonim Ref-Ren, pisarz, kierownik artystyczny i literacki teatrów rewiowych; w czasie II wojny światowej więzień sowieckich łagrów, następnie w armii gen. Władysława Andersa; autor słów pieśni "Czerwone maki na Monte Cassino".

  • 1990 / 29 LAT TEMU

     Irena Eichlerówna. Fot. NAC

    W Warszawie zmarła Irena Eichlerówna, jedna z najwybitniejszych polskich aktorek teatralnych, przez ponad pół wieku związana z Teatrem Narodowym w Warszawie.

  • 1990 / 29 LAT TEMU

    W Moskwie byłe mocarstwa okupacyjne USA, W. Brytania, Francja, ZSRS oraz oba państwa niemieckie podpisały układ 2+4 dotyczący zjednoczenia Niemiec.

  • 1989 / 30 LAT TEMU

    Premier Tadeusz Mazowiecki w Sejmie w 1989 r. w Warszawie. Warszawa, 12.09.1989 r. Fot. PAP/D. Kwiatkowski

    Sejm powołał rząd Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego prezesa Rady Ministrów w Polsce od czasu zakończenia II wojny światowej.

  • 1978 / 41 LAT TEMU

    Tadeusz Łomnicki na planie filmu ”Gdziekolwiek jesteś Panie Prezydencie” Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu "Gdziekolwiek jesteś Panie Prezydencie" w reżyserii Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego.

  • 1974 / 45 LAT TEMU

    W Etiopii, po 44 latach panowania, w wyniku zamachu stanu obalony został cesarz Haile Selassie.

  • 1970 / 49 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Jan Sztaudynger, poeta, fraszkopisarz.

  • 1964 / 55 LAT TEMU

    W Londynie zmarł Sergiusz Piasecki, pisarz, autor m.in. "Kochanka Wielkiej Niedźwiedzicy".

  • 1961 / 58 LAT TEMU

    Początek działalności Warszawskiej Opery Kameralnej.

  • 1960 / 59 LAT TEMU

    Wojciech Jagielski. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Goworowie pod Ostrołęką urodził się Wojciech Jagielski, dziennikarz, reporter zajmujący się problematyką Afryki, Azji Środkowej, Kaukazu i Zakaukazia; opublikował m.in. książki "Dobre miejsce do umierania", "Modlitwa o deszcz", "Wieże z kamienia", "Nocni wędrowcy".

  • 1953 / 66 LAT TEMU

    Nikita Chruszczow. Fot. PAP/CAF

    Nikita Chruszczow objął stanowisko I sekretarza KC KPZR.

  • 1950 / 69 LAT TEMU

    Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński i kard. Adam Sapieha wystosowali do Bolesława Bieruta list dotyczący zwalczania Kościoła przez władze państwowe.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Rząd Jedności Narodowej uznał za nieobwiązujący konkordat zawarty z Watykanem w 1925 r.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Benito Mussolini. Fot. NAC

    Niemieccy spadochroniarze uwolnili przetrzymywanego w Abruzzach Benito Mussoliniego, włoskiego dyktatora, odsuniętego od władzy po wylądowaniu wojsk alianckich na Sycylii i aresztowanego na rozkaz króla Wiktora Emanuela III.

  • 1942 / 77 LAT TEMU

    Gen. Władysław Sikorski. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski zatwierdził plan formowania Armii Polskiej na Wschodzie.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Helena Marusarzówna. Fot. NAC

    W Tarnowie rozstrzelana została przez Niemców Helena Marusarzówna, narciarka, wielokrotna mistrzyni Polski, w czasie II wojny światowej działała w konspiracji jako kurier tatrzański.

  • 1940 / 79 LAT TEMU

    W Lascaux we Francji odkryto paleolityczne malowidła naskalne; było to jedno z największych odkryć zabytków sztuki prehistorycznej.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Kampania polska: Pierwsze oddziały niemieckie zaatakowały Lwów.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Kampania polska: Francusko-brytyjska konferencja polityczno-wojskowa w Abbeville podjęła decyzję o wstrzymaniu alianckich działań zaczepnych na froncie zachodnim. Władze RP nie zostały o tym poinformowane.

  • 1934 / 85 LAT TEMU

    W Genewie Litwa, Łotwa i Estonia podpisały sojusz nazywany Ententą Bałtycką.

  • 1930 / 89 LAT TEMU

    W Nowym Sączu urodził się Jerzy Wójcik, operator i reżyser filmowy, współtwórca polskiej szkoły filmowej, pedagog.

  • 1930 / 89 LAT TEMU

    Piotr Skrzynecki. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Piotr Skrzynecki, założyciel kabaretu Piwnica pod Baranami, jego wieloletni konferansjer i lider.

  • 1924 / 95 LAT TEMU

    Korpus Ochrony Pogranicza. Fot. NAC

    Rozkaz Ministerstwa Spraw Wojskowych o utworzeniu Korpusu Ochrony Pogranicza.

  • 1921 / 98 LAT TEMU

    Stanisław Lem. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    We Lwowie urodził Stanisław Lem, klasyk literatury science fiction, filozof, futurolog i eseista; jeden z najbardziej cenionych polskich pisarzy; jego książki "Powrót z gwiazd", "Solaris", "Opowieści o pilocie Pirxie", "Dzienniki Gwiazdowe", "Cyberiada" weszły do kanonu najsłynniejszych dzieł science fiction XX w.

  • 1920 / 99 LAT TEMU

    W Antwerpii zakończyły się VII Letnie Igrzyska Olimpijskie.

  • 1917 / 102 LATA TEMU

    Członkowie Rady regencyjnej: książę Zdzisław Lubomirski, arcybiskup Aleksander Kakowski i hrabia Józef Ostrowski. Fot. NAC

    W Warszawie mocarstwa okupacyjne powołały Radę Regencyjną, która miała sprawować najwyższą władzę w Królestwie Polskim.

  • 1916 / 103 LATA TEMU

    W Sankt Petersburgu zmarł Zygmunt Balicki, jeden z przywódców ruchu narodowo-demokratycznego, współtwórca Ligi Narodowej.

  • 1914 / 105 LAT TEMU

    W Ryżawce w rejonie humańskim urodził się Janusz Żurakowski, pilot myśliwski, oblatywacz; uczestnik kampanii polskiej 1939 r. i Bitwy o Anglię; od 1942 r. dowódca polskiego 316. Dywizjonu Myśliwskiego; od 1944 r. pilot doświadczalny w brytyjskim ośrodku badawczym lotnictwa wojskowego w Boscombe Down; pierwszy Polak pilotujący samoloty odrzutowe i pionier odrzutowej akrobacji.

  • 1913 / 106 LAT TEMU

    W Oakville w stanie Alabama urodził się Jesse Owens, lekkoatleta, czterokrotny mistrz olimpijski z Berlina (1936).

  • 1897 / 122 LATA TEMU

    W Paryżu urodziła się Irene Joliot-Curie, córka Marii Skłodowskiej-Curie; fizyk, chemik; prowadziła badania z zakresu promieniotwórczości i reakcji jądrowych. W 1935 r. wspólnie z mężem Frederikiem Joliot-Curie otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.

  • 1823 / 196 LAT TEMU

    W Beremianach na Podolu urodził się Kornel Ujejski, poeta, publicysta.

  • 1819 / 200 LAT TEMU

    W Krobielowicach (niem. Krieblowitz) koło Wrocławia zmarł pruski feldmarszałek Gebhard Leberecht von Bluecher, dowódca Armii Śląskiej (1813); odegrał istotną rolę w zwycięskich bitwach z wojskami napoleońskimi pod Lipskiem (1813) i Waterloo (1815).

  • 1814 / 205 LAT TEMU

    W Suchej koło Węgrowa na Podlasiu urodził się August Cieszkowski, filozof, ekonomista, działacz społeczny.

  • 1733 / 286 LAT TEMU

    Stanisław Leszczyński - cykl Jana Matejki „Poczet królów i książąt polskich”. Fot. PAP/Reprodukcja

    Na warszawskiej Woli na sejmie elekcyjnym Stanisław Leszczyński wybrany został królem Polski. 

  • 1637 / 382 LATA TEMU

    W kościele św. Jana w Warszawie król Władysław IV Waza poślubił Cecylię Renatę Habsburżankę, córkę cesarza Ferdynanda II.

  • 1635 / 384 LATA TEMU

    W Sztumskiej Wsi zawarty został rozejm polsko-szwedzki; zgodnie z jego postanowieniami Szwedzi wycofali się z miast i portów Pomorza Gdańskiego, pozostając jednak w Inflantach.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL