Daty

Kalendarz historyczny

13.1

  • 1932 / 87 LAT TEMU

    Oskarżeni w procesie brzeskim - od prawej: Kazimierz Bagiński, Wincenty Witos i Herman Lieberman. Fot. NAC

    Przed Sądem Okręgowym w Warszawie zakończył się tzw. proces brzeski. Na kary więzienia skazani w nim zostali przywódcy antysanacyjnej opozycji, wśród nich trzykrotny premier Wincenty Witos, Władysław Kiernik, Norbert Barlicki i Herman Lieberman.

  • 1894 / 125 LAT TEMU

    Stanisław Grzmot-Skotnicki. Źródło: CBN Polona

    W Sotnikach koło Sandomierza urodził się Stanisław Grzmot-Skotnicki, oficer Legionów Polskich, generał WP; w czasie kampanii 1939 r. dowódca Grupy Operacyjnej „Czersk”; zmarł 19 września 1939 r. w wyniku ran odniesionych w bitwie nad Bzurą.

  • 2016 / 3 LATA TEMU

    W Londynie zmarł Jan Mieczysław Ciechanowski - żołnierz AK, powstaniec warszawski, po wojnie na emigracji, historyk, autor znanej publikacji „Powstanie Warszawskie. Zarys podłoża politycznego i dyplomatycznego”.

  • 2013 / 6 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Michał Kulesza, prawnik, współautor reform administracyjnych z 1990 i 1997 roku.

  • 2012 / 7 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Zbigniew Wegehaupt, kontrabasista jazzowy, kompozytor.

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    W Zakopanem zmarł Marian Woyna Orlewicz, narciarz, trener, działacz sportowy, olimpijczyk z roku 1936.

  • 2007 / 12 LAT TEMU

    Mieczysław Wojnicki. Fot. PAP/R.Pietruszka

    W Warszawie zmarł Mieczysław Wojnicki, piosenkarz, aktor i śpiewak operetkowy.

  • 2001 / 18 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Wojciech Ziembiński, działacz społeczny, uczestnik opozycji demokratycznej, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników i Ruchu Praw Człowieka i Obywatela; inicjator budowy warszawskiego Pomnika Poległych i Pomordowanych na Wschodzie.

  • 1992 / 27 LAT TEMU

    Flaga Litwy. Fot. PAP/I. Sobieszczuk

    W Wilnie podpisana została polsko-litewska deklaracja o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    Podczas interwencji wojsk sowieckich w Wilnie doszło do ataku na wieżę telewizyjną. W wyniku starć z broniącymi jej mieszkańcami Wilna śmierć poniosło 14 osób (15 osoba zmarła w lutym w wyniku obrażeń).

  • 1987 / 32 LATA TEMU

    Papież Jan Paweł II przyjął na audiencji gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Fot. PAP/CAF

    Przebywający z wizytą we Włoszech gen. Wojciech Jaruzelski został przyjęty na prywatnej audiencji przez papieża Jana Pawła II.

  • 1984 / 35 LAT TEMU

    W Warszawie zakończył się proces byłego kierownictwa Komitetu do spraw Radia i Telewizji; jego przewodniczący Maciej Szczepański, oskarżony o malwersacje, skazany został na osiem lat więzienia.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    W Gdańsku powstał podziemny Ogólnopolski Komitet Oporu „Solidarność”, na jego czele stanął Eugeniusz Szumiejko; była to pierwsza w stanie wojennym ogólnopolska struktura podziemna, zastąpiona w kwietniu 1982 r. przez Tymczasową Komisję Koordynacyjną „Solidarności”.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Stan wojenny: Część środowiska aktorskiego i artystycznego ogłosiła bojkot Polskiego Radia i Telewizji.

  • 1981 / 38 LAT TEMU

    Lech Wałęsa w rozmowie z Ojcem Świętym w 1981 r. Fot. PAP/J. Morek

    Początek wizyty we Włoszech delegacji NSZZ "Solidarność" z Lechem Wałęsą na czele. Delegacja została przyjęta w Watykanie przez papieża Jana Pawła II.

  • 1976 / 43 LATA TEMU

    Premiera filmu Krzysztofa Kieślowskiego „Personel”.

  • 1972 / 47 LAT TEMU

    W Poznaniu zmarł Edward Fiszer, poeta, autor tekstów piosenek, m.in. „Pójdę na Stare Miasto”, „Srebrne wesele” i „Przyjedź mamo, na przysięgę”.

  • 1966 / 53 LATA TEMU

    Prymas Tysiąclecia, kard. Stefan Wyszyński przemawia do wiernych w Trzebnicy. 1966 r. Fot. PAP/E. Wołoszczuk

    W Rzymie zainaugurowano obchody Tysiąclecia Chrztu Polski.

  • 1965 / 54 LATA TEMU

    W warszawskiej kawiarni "Nowy Świat" rozpoczął działalność kabaret Dudek, założony przez Edwarda Dziewońskiego.

  • 1964 / 55 LAT TEMU

    Biskup Karol Wojtyła został mianowany arcybiskupem metropolitą krakowskim.

  • 1957 / 62 LATA TEMU

    Odbyły się wybory do Sejmu PRL.

  • 1954 / 65 LAT TEMU

    Zlikwidowane zostało więzienie na lubelskim Zamku. Istniało od 1831 roku i przez kolejne władze zaborcze i polskie wykorzystywane było do przetrzymywania głownie więźniów politycznych.

  • 1953 / 66 LAT TEMU

    Dziennik "Prawda" poinformował o wykryciu spisku "terrorystycznej grupy" lekarzy z Kremla, w większości Żydów; celem "spiskowców" miało być pozbawienie życia wysokich dostojników sowieckiego państwa.

  • 1951 / 68 LAT TEMU

    W Tomaszowie Mazowieckim urodził się Antoni Szymanowski, piłkarz, trener, złoty i srebrny medalista olimpijski, srebrny medalista mistrzostw świata w 1964 roku.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    W Warszawie w wyniku egzekucji dokonanych przez władze niemieckie zginęło ponad 300 osób, większość z nich została zamordowana w ruinach getta.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Teren b. niemieckiego obozu zagłady w Treblince. Fot. PAP/P. Piątkowski

    Niemcy przeprowadzili likwidację tzw. getta wtórnego w Szydłowcu, w którym zgromadzili około 5 tys. ludzi; większość Żydów wywieziono do obozu zagłady w Treblince; około 300 osób zginęło w czasie samej akcji likwidacyjnej.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Jacek Gmoch. Fot. PAP/B. Zborowski

    W Pruszkowie urodził się Jacek Gmoch, piłkarz, reprezentant Polski; trener, działacz sportowy; w latach 1976-1978 selekcjoner reprezentacji Polski, z którą zajął 5-8 miejsce na Mistrzostwach Świata w Argentynie w 1978 r.

  • 1938 / 81 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Stefan Krzysztof Kuczyński, historyk, mediewista.

  • 1936 / 83 LATA TEMU

    Bronisław Pieracki. Fot. NAC

    Ogłoszono wyrok w procesie o zabójstwo ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego, który zginął 15 czerwca 1934 r. w Warszawie w zamachu dokonanym przez członka Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Na ławie oskarżonych zasiadło w sumie 12 osób. Trzej oskarżeni otrzymali wyroki śmierci, zamienione na mocy amnestii na kary dożywotniego więzienia. Dwaj inni skazani zostali na dożywocie. Pozostałym wymierzono kary od 15 do 7 lat pozbawienia wolności. Bezpośredniego sprawcy zabójstwa Pierackiego nie udało się jednak zatrzymać. Był nim, jak ustalono, 31 letni Grzegorz Maciejko ps. Gont, którego policja aresztowała w październiku 1933 r. za przynależność do OUN, jednak z braku dowodów został on zwolniony w lutym 1934 r.; G. Maciejko po przeprowadzonym zamachu uciekł do Czechosłowacji, a następnie przedostał się do Argentyny, gdzie zmarł w 1966 r.

  • 1931 / 88 LAT TEMU

    Urodził się Witold Filler, dziennikarz, satyryk, historyk teatru i kabaretu, wieloletni redaktor naczelny tygodnika „Szpilki”.

  • 1930 / 89 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Roman Cieślewicz, grafik, jeden z czołowych twórców polskiego plakatu.

  • 1930 / 89 LAT TEMU

    W Jasionowie urodził się Marian Konieczny, rzeźbiarz, profesor ASP w Krakowie, w latach 1972-1981 jej rektor; autor wielu pomników, wśród nich Warszawskiej Nike.

  • 1923 / 96 LAT TEMU

    W Krakowie urodził się Adam Mularczyk, aktor, reżyser teatralny.

  • 1921 / 98 LAT TEMU

    Jerzy Pomianowski. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Łodzi urodził się Jerzy Pomianowski, prozaik, eseista, krytyk literacki i teatralny, współpracownik Jerzego Giedroycia, autor powieści "Koniec i początek" i sztuk teatralnych; wybitny znawca współczesnej Rosji i krajów Europy Wschodniej, tłumacz "Archipelagu GUŁag" Aleksandra Sołżenicyna i książek Izaaka Babla, Antona Czechowa, Lwa Tołstoja.

  • 1911 / 108 LAT TEMU

    W Monachium zmarł Władysław Czachórski, malarz, autor m.in. obrazów „Dama przy oknie”, „Martwa natura z czaplą”, „Portret Jadwigi Sienkiewiczówny”, „Dama w liliowej sukni”, „Aktorzy przed Hamletem”.

  • 1907 / 112 LAT TEMU

    W Będzinie urodził się Stanisław Wygodzki, prozaik, poeta, krytyk literacki, tłumacz.

  • 1903 / 116 LAT TEMU

    W Działoszynie urodziła się Irena Jurgielewiczowa (z domu Drozdowicz), pisarka, pedagog, autorka książek dla młodzieży, kawaler Orderu Uśmiechu.

  • 1894 / 125 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Jerzy Aleksandrowicz, botanik, wykładowca i organizator instytucji związanych z przyrodą; pionier jedwabnictwa; w 1879 r. założył pierwszą w Polsce Szkołę Ogrodniczą.

  • 1870 / 149 LAT TEMU

    Jędrzej Moraczewski. Fot. NAC

    W Trzemesznie urodził się Jędrzej Moraczewski, inżynier, działacz socjalistyczny; poseł do austriackiej Rady Państwa (1907-1918); pierwszy premier niepodległej Polski (1918-1919), powołany przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego; poseł na Sejm (1919-1930); minister robót publicznych (1925-1929).

  • 1817 / 202 LATA TEMU

    W czasie obrad Senatu Rzeczpospolitej Krakowskiej prof. Feliks Radwański przedstawił referat na temat wartości historycznej północnej części murów Krakowa, z wieżą Floriańską i Barbakanem. Pod wpływem referatu Radwańskiego władze Krakowa zrezygnowały z planów wyburzenia tej części murów.

  • 1789 / 230 LAT TEMU

    W Krupie k. Łucka urodził się Ignacy Ledóchowski, wojskowy, żołnierz armii Księstwa Warszawskiego, w czasie Powstania Listopadowego dowódca twierdzy Modlin.

  • 1738 / 281 LAT TEMU

    W Bledzewie koło Międzychodu urodził się Jan Dekert, kupiec, prezydent Starej Warszawy (1789); w okresie Sejmu Wielkiego walczył o prawa mieszczan; przywódca tzw. czarnej procesji w 1789 r.

  • 1650 / 369 LAT TEMU

    Wejherowo, założone w 1643 roku przez wojewodę malborskiego Jana Wejhera, otrzymało prawa miejskie.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL