Daty

Kalendarz historyczny

18.12

  • 1988 / 31 LAT TEMU

    Henryk Wujec. Fot. PAP/L. Szymański

    W Warszawie w kościele Bożego Miłosierdzia został utworzony Komitet Obywatelski przy Przewodniczącym NSZZ Solidarność Lechu Wałęsie. Sekretarzem Komitetu został Henryk Wujec. Dodatkowo powołano 15 komisji, które miały zajmować się przygotowaniem stanowiska opozycji na obrady Okrągłego Stołu.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Egzekucja Polaków w Bochni. 18 grudnia 1939 r. Źródło: Wikimedia Commons

    Niemiecka zbrodnia w Bochni. W odwecie za atak na posterunek policji niemieckiej w Bochni, dokonany 16 grudnia 1939 r. przez dwóch członków konspiracyjnej Organizacji Orła Białego (powieszonych następnego dnia), Niemcy rozstrzelali 52 Polaków; egzekucji dokonano na bocheńskim wzgórzu Uzbornia.

  • 2017 / 2 LATA TEMU

    W Izraelu zmarł rosyjski historyk Arsenij Roginski, współzałożyciel i przewodniczący Stowarzyszenia Memoriał, dokumentującego zbrodnie komunistyczne, w tym dokonane na Polakach.

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    Prezydent Czech Vaclav Havel. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Pradze zmarł Vaclav Havel, dramatopisarz, eseista, uczestnik Praskiej Wiosny, współzałożyciel opozycyjnej Karty 77. Po upadku władzy komunistycznej w 1989 r. wybrany na prezydenta Czechosłowacji (1989-1992). Po jej rozpadzie prezydent Czech w latach 1993-2003.

  • 2009 / 10 LAT TEMU

    Kardynał Józef Glemp skończył 80 lat i - zgodnie z decyzją papieża Benedykta XVI - zakończył 28-letnią posługę jako urzędujący prymas Polski.

  • 2002 / 17 LAT TEMU

    Jan Łomnicki. Fot. PAP/W. Rozmysłowicz

    W Warszawie zmarł Jan Łomnicki, reżyser i scenarzysta filmowy; twórca seriali „Dom” i „Modrzejewska”, a także filmów „Akcja pod Arsenałem” i „Jeszcze tylko ten las”.

  • 1998 / 21 LAT TEMU

    Sejm odrzucił weto prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego do ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej.

  • 1992 / 27 LAT TEMU

    Józef Nalberczak. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Józef Nalberczak, aktor, wystąpił w filmach „Trudna miłość”, „Kaprysy Łazarza”, „Awans”, „Co mi zrobisz jak mnie złapiesz”, „Oko proroka”, „Warszawskie gołębie”, a także w serialach „Czterej pancerni i pies” oraz „Droga”.

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    W Moskwie zmarł Aleksiej Kosygin, działacz komunistyczny, członek Biura Politycznego KC KPZR od 1946 r., premier Związku Sowieckiego w latach 1964-1980.

  • 1979 / 40 LAT TEMU

    Wolne Związki Zawodowe i Ruch Młodej Polski zorganizowały w Gdańsku kilkutysięczną manifestację w rocznicę krwawej pacyfikacji robotniczych protestów w grudniu 1970 r. Przed bramą nr 2 Stoczni Gdańskiej przemawiał Lech Wałęsa.

  • 1979 / 40 LAT TEMU

    Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet.

  • 1978 / 41 LAT TEMU

    Zamek Królewski na Wawelu. Fot. PAP/PAI/W. Kryński

    Na Wawelu ogłoszono powstanie Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.

  • 1970 / 49 LAT TEMU

    Grudzień ’70: Większość Biura Politycznego KC PZPR opowiedziała się za politycznym rozwiązaniem konfliktu na Wybrzeżu; decyzja ta była zgodna z sugestią przekazaną premierowi Józefowi Cyrankiewiczowi przez Leonida Breżniewa i oznaczała klęskę Władysława Gomułki; w tym czasie robotnicze protesty trwały jeszcze w Elblągu oraz w Szczecinie, gdzie ostatecznie 22 grudnia przerwano strajk.

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    Stanisław Pigoń. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie zmarł Stanisław Pigoń, historyk literatury, edytor.

  • 1964 / 55 LAT TEMU

    Premiera filmu „Panienka z okienka” w reżyserii Marii Kaniewskiej.

  • 1959 / 60 LAT TEMU

    Rządy ZSRS, Polski i NRD podpisały umowę o budowie rurociągu naftowego „Przyjaźń”.

  • 1954 / 65 LAT TEMU

    Tomasz Mędrzak. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Łodzi urodził się Tomasz Mędrzak, aktor, reżyser teatralny; wystąpił m.in. w filmach „W pustyni i w puszczy” Władysława Ślesickiego oraz serialu „Dom” Jana Łomnickiego.

  • 1952 / 67 LAT TEMU

    Krystyna Janda. Fot. PAP/M. Gorczyński

    W Starachowicach urodziła się Krystyna Janda, aktorka, reżyserka; laureatka Złotej Palmy za rolę w "Przesłuchaniu" Ryszarda Bugajskiego, wystąpiła również w filmach Andrzeja Wajdy "Człowiek z marmuru", "Człowiek z żelaza", „Tatarak”, a także „Wróżby kumaka”, „Pestka” i w serialu „Modrzejewska”; w 2004 r. założyła Fundację Krystyny Jandy Na Rzecz Kultury, rok później otworzyła w Warszawie Teatr Polonia, a w 2010 r. Och-Teatr. 

  • 1950 / 69 LAT TEMU

    W Sokołowsku urodził się Jerzy Baczyński, dziennikarz, publicysta; od 1994 r. redaktor naczelny tygodnika „Polityka”.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    W USA urodził się Steven Spielberg, reżyser i scenarzysta, twórca m.in. filmów „Szczęki”, „Poszukiwacze zaginionej Arki”, „Jurrasic Park”, „Lista Schindlera”, „Szeregowiec Ryan”; założyciel SHOAH Visual History Foundation, która zajęła się gromadzeniem wspomnień ocalonych z Holokaustu.

  • 1942 / 77 LAT TEMU

    Prezydent RP na Uchodźstwie Władysław Raczkiewicz. Fot. NAC

    Prezydent RP na Uchodźstwie Władysław Raczkiewicz wystosował list do papieża Piusa XII, prosząc o interwencję w obronie mordowanych Polaków i Żydów.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Jan Kowalczyk. Fot.PAP/Z.Matuszewski

    W Drogomyślu w pow. cieszyńskim urodził się Jan Kowalczyk, jeździec, złoty medalista igrzysk olimpijskich w Moskwie w indywidualnym konkursie skoków przez przeszkody.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    W nocy z 17 na 18 grudnia w Katowicach Gestapo dokonało masowych aresztowań wśród członków Katowickiego Inspektoratu ZWZ.

  • 1937 / 82 LATA TEMU

    Janusz Onyszkiewicz. Fot. PAP/D. Kulaszewicz

    We Lwowie urodził się Janusz Onyszkiewicz, polityk, matematyk, alpinista; w 1980 r. członek prezydium MKZ NSZZ "Solidarność", następnie Zarządu Regionu Mazowsze; w 1981 r. rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ "S"; internowany po wprowadzeniu stanu wojennego; członek Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ "S" (1988-1990); uczestnik obrad Okrągłego Stołu; od 1989 do 2001 r. poseł na Sejm (OKP, UD, UW); minister obrony narodowej (1992-1993 i 1997-2000); w 2004 r. wybrany z list UW posłem do Parlamentu Europejskiego, w latach 2004-2007 wiceprzewodniczący PE; przewodniczący Partii Demokratycznej (2006-2009); w latach 2001-2016 prezes Polskiego Związku Alpinizmu. 

  • 1936 / 83 LATA TEMU

    Ks. Henryk Jankowski. Fot. PAP/T. Gzell

    W Starogardzie Gdańskim urodził się Henryk Jankowski, wieloletni proboszcz parafii św. Brygidy w Gdańsku; pierwszy kapłan, który w sierpniu 1980 r. odprawił mszę św. dla strajkujących robotników w Stoczni Gdańskiej; kapelan Solidarności.

  • 1935 / 84 LATA TEMU

    Edvard Benesz wybrany został prezydentem Czechosłowacji.

  • 1929 / 90 LAT TEMU

    Prymas Józef Glemp. Fot. PAP/A. Hrechorowicz

    W Inowrocławiu urodził się Józef Glemp, w latach 1967-1979 osobisty sekretarz prymasa Stefana Wyszyńskiego, biskup warmiński od 1979 r.; po śmierci Prymasa Tysiąclecia w 1981 r. wyniesiony przez papieża Jana Pawła II do godności arcybiskupa - metropolity gnieźnieńskiego i warszawskiego oraz prymasa Polski (1981-2009); od 1983 r. kardynał; przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski (1981-2004).

  • 1925 / 94 LATA TEMU

    W Pabianicach urodził się Stanisław Staszewski, poeta, bard.

  • 1921 / 98 LAT TEMU

    Piłkarska reprezentacja Polski rozegrała w Budapeszcie swój pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy, przegrywając z Węgrami 0:1.

  • 1916 / 103 LATA TEMU

    Żołnierze francuscy w okopach pod Verdun. 1916. Źródło: Wikimedia Commons

    I wojna światowa: zakończyła się trwająca ponad dziewięć miesięcy bitwa pod Verdun we Francji; w jej wyniku walczący ze sobą Niemcy i Francuzi stracili ogółem ponad 700 tys. zabitych żołnierzy.

  • 1913 / 106 LAT TEMU

    W Rzymie zmarł Teodor Rygier, rzeźbiarz, autor pomnika Adama Mickiewicza na krakowskim Rynku Głównym.

  • 1896 / 123 LATA TEMU

    Stanisław Cat-Mackiewicz. Fot. NAC

    W Petersburgu urodził się Stanisław Mackiewicz, ps. Cat, konserwatysta, pisarz, publicysta, założyciel i redaktor wileńskiego „Słowa”. Poseł na Sejm II RP z list BBWR, więzień Berezy Kartuskiej. Po wybuchu II wojny światowej członek Rady Narodowej (1940-1941). W latach 1954-1955 premier rządu RP na emigracji.

  • 1892 / 127 LAT TEMU

    W Petersburgu odbyła się światowa premiera baletu "Dziadek do orzechów", na podstawie powieści niemieckiego pisarza Ernsta Theodora Amadeusza Hoffmanna z 1816 r. 

  • 1879 / 140 LAT TEMU

    W Muenchenbuchsee w okolicach Berna urodził się Paul Klee, malarz, grafik.

  • 1878 / 141 LAT TEMU

    Józef Stalin. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Gori w Gruzji urodził się Józef Stalin, właściwie Iosif Dżugaszwili, przywódca totalitarnego państwa sowieckiego, zbrodniarz odpowiedzialny za prześladowania i śmierć milionów ludzi; wśród jego ofiar były setki tysięcy Polaków.

  • 1865 / 154 LATA TEMU

    W Stanach Zjednoczonych weszła w życie XIII poprawka do Konstytucji, dotycząca zniesienia niewolnictwa.

  • 1856 / 163 LATA TEMU

    W Manchesterze urodził się Joseph John Thomson, angielski fizyk, którego badania doprowadziły do odkrycia elektronu; laureat Nagrody Nobla.

  • 1837 / 182 LATA TEMU

    W Cremonie zmarł Antonio Stradivari, znany jako Stradivarius, włoski lutnik, twórca m.in. słynnych na całym świecie skrzypiec.

  • 1830 / 189 LAT TEMU

    Powstanie Listopadowe: Sejm przyjął uchwałę o narodowym charakterze powstania.

  • 1820 / 199 LAT TEMU

    Sokrates Starynkiewicz. Fot. Wikimedia Commons

    W Taganrogu urodził się Sokrates Starynkiewicz, rosyjski generał, prezydent Warszawy w latach 1875-1892; zasłużony dla rozwoju miasta m.in. budową nowoczesnych wodociągów i kanalizacji.

  • 1601 / 418 LAT TEMU

    Wojska polskie pod dowództwem hetmana Jana Zamoyskiego zdobyły Wolmar (obecnie Valmiera na Łotwie) podczas wojny polsko-szwedzkiej.

  • 1575 / 444 LATA TEMU

    Zmarł Marcin Bielski, kronikarz, poeta, autor „Kroniki wszystkiego świata”.

  • 1529 / 490 LAT TEMU

    W Piotrkowie sejm koronny wybrał 9-letniego królewicza Zygmunta Augusta jako przyszłego króla Polski. Bezprecedensowa elekcja "vivente rege" (za życia poprzednika - Zygmunta I Starego) wywołała protesty.

  • 1439 / 580 LAT TEMU

     Biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki odrzucił otrzymaną od papieża Eugeniusza IV nominację na pierwszego polskiego kardynała. Godność tą przyjął dopiero w 1449 r.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL