Daty

Kalendarz historyczny

24.12

  • 1948 / 71 LAT TEMU

    Jan Rodowicz. Fot. IPN

    W Warszawie aresztowany został przez UB por. Jan Rodowicz „Anoda” - żołnierz Szarych Szeregów, oficer AK, bohater akcji pod Arsenałem; w czasie Powstania Warszawskiego walczył w batalionie „Zośka”; zginął w niejasnych okolicznościach 7 stycznia 1949 r. w budynku Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego podczas brutalnego śledztwa, miał 26 lat.

  • 1798 / 221 LAT TEMU

    Adam Mickiewicz. Źródło: CBN Polona

    W Zaosiu koło Nowogródka urodził się Adam Mickiewicz, czołowy twórca romantyzmu polskiego; autor „Ody do młodości”, „Ballad i romansów”, poematów historycznych „Grażyna” i „Konrad Wallenrod”, „Sonetów krymskich”, „Dziadów”, a także poematu „Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie”, autor broszury publicystycznej „Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”, publicysta, działacz polityczny; jego ciało zostało przewiezione do Paryża i pochowane na cmentarzu w podparyskim Montmorency; w 1890 r. szczątki poety sprowadzono do Polski i złożono w krypcie na Wawelu.

  • 2014 / 5 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Krzysztof Krauze, scenarzysta i reżyser, autor m.in. "Gier ulicznych" (1996), "Długu" (1999), "Mojego Nikifora" (2004).

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Michał Sumiński, dziennikarz, autor telewizyjnego programu "Zwierzyniec", podróżnik, autor książek o tematyce żeglarskiej.

  • 2006 / 13 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Tadeusz Chrzanowski, historyk sztuki, literat, publicysta "Tygodnika Powszechnego" i paryskiej "Kultury", wieloletni przewodniczący Społecznego Komitetu Zabytków Krakowa.

  • 2004 / 15 LAT TEMU

    W Londynie zmarła Elwira Seroczyńska, łyżwiarka, wicemistrzyni olimpijska ze Squaw Valley (1960), mistrzyni świata (1962).

  • 1999 / 20 LAT TEMU

    W Warszawie samobójstwo popełnił Tomasz Beksiński, dziennikarz radiowy, tłumacz, syna malarza Zdzisława Beksińskiego.

  • 1997 / 22 LATA TEMU

    W Tokio zmarł Toshiro Mifune, japoński aktor, producent filmowy.

  • 1993 / 26 LAT TEMU

    W Łodzi zmarł prof. Andrzej Nadolski, historyk wojskowości, archeolog.

  • 1992 / 27 LAT TEMU

    W Łodzi zmarł Wadim Berestowski, reżyser filmowy, autor m.in. "Dwóch brygad" (1950), "Tajemnicy dzikiego szybu" (1956) i szeregu filmów dla młodzieży.

  • 1984 / 35 LAT TEMU

    Kazimierz Krukowski. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Kazimierz Krukowski, aktor, reżyser i konferansjer.

  • 1981 / 38 LAT TEMU

    Stan wojenny: Zakończenie strajku okupacyjnego w kopalni "Ziemowit".

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    W Amhle zmarł Karl Doenitz, dowódca nazistowskiej Kriegsmarine, ostatni przywódca III Rzeszy.

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    Premiera pierwszego odcinka serialu telewizyjnego "Królowa Bona" w reżyserii Janusza Majewskiego, z Aleksandrą Śląską w roli tytułowej.

  • 1979 / 40 LAT TEMU

    W Bukareszcie zmarł Stefan Norris, scenograf, autor dekoracji w ponad 100 polskich filmach zrealizowanych przed 1939 rokiem. W czasie II wojny światowej internowany w Rumunii, pozostał w niej do końca życia, realizując szereg projektów teatralnych i filmowych i pełniąc także funkcję dyrektora artystycznego rumuńskiego Teatru Narodowego.

  • 1974 / 45 LAT TEMU

    W Augustowie urodził się Adam Wysocki, kajakarz, czterokrotny olimpijczyk, dwukrotny mistrz świata i trzykrotny mistrz Europy.

  • 1967 / 52 LATA TEMU

    W Krotoszynie urodził się Adam Wiedemann, poeta, prozaik, krytyk muzyczny i literacki. 

  • 1964 / 55 LAT TEMU

    W Warszawie urodziła się Anja Orthodox, wokalistka zespołu Closterkeller.

  • 1961 / 58 LAT TEMU

    Marcin Świetlicki. Fot. PAP/ K. Świderski

    W Lublinie urodził się Marcin Świetlicki, poeta, prozaik, wokalista zespołów Świetliki oraz Czarne Ciasteczka.

  • 1957 / 62 LATA TEMU

    W Krakowie urodził się Piotr Kosiński, dziennikarz muzyczny, autor popularnej audycji radiowej "Noc Muzycznych Pejzaży", twórca wydawnictwa Rock-Serwis.

  • 1956 / 63 LATA TEMU

    Rada Ministrów przyjęła uchwałę o utworzeniu ZOMO - Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej.

  • 1955 / 64 LATA TEMU

    Uniwersytet Poznański zmienił nazwę na "Uniwersytet im. Adama Mickiewicza".

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    Gen. Leopold Okulicki. Fot. IPN

    W sowieckim więzieniu zmarł gen. Leopold Okulicki, ostatni Komendant Główny AK, skazany w moskiewskim procesie przywódców Polskiego Państwa Podziemnego; wg władz sowieckich przyczyną jego śmierci był paraliż i atak serca, część historyków twierdzi jednak, że równie prawdopodobne jest to, że gen. Okulicki zginął w wyniku egzekucji przeprowadzonej przez NKWD.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Michał Znicz (P) jako Anzelm i Witold Zacharewicz jako Jan Czarowic w jednej ze scen filmu "Róża". 1936 r. Fot. NAC

    W Pruszkowie zmarł Michał Znicz, aktor, reżyser, wystąpił m.in. w filmach "Pani minister tańczy", "Kłamstwo Krystyny" i "Żołnierz królowej Madagaskaru"; w czasie II wojny światowej przebywał przez pewien czas w warszawskim getcie. 

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Stanisław Karpiński. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Stanisław Karpiński, ekonomista i polityk, minister skarbu w rządzie Ignacego Jana Paderewskiego, dyrektor Banku Polskiego.

  • 1936 / 83 LATA TEMU

    W Warszawie urodził się Bogdan Miś, matematyk, dziennikarz, popularyzator nauki.

  • 1927 / 92 LATA TEMU

    W Wiśle spłonęła rezydencja prezydenta RP, modrzewiowy pałacyk myśliwski Fryderyka Habsburga. W miejscu spalonego pałacyku kilka lat później stanął nowy gmach, wg projektu Adolfa Szyszko-Bohusza.

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    Witold Pyrkosz. Fot. PAP/Strefa Gwiazd/S. Leszczyński

    W Krasnymstawie urodził się Witold Pyrkosz, aktor, niezapomniany Pyzdra z "Janosika", Wichura z "Czterech pancernych i psa", Balcerek z serialu komediowego "Alternatywy 4" i senior rodu Mostowiaków w "M jak miłość".

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    We Lwowie zmarł Dawid Abrahamowicz, polityk konserwatywny, działacz społeczny, poseł do parlamentu wiedeńskiego, prezes Koła Polskiego w austriackiej Radzie Państwa, w latach 1907-1909 minister do spraw Galicji.

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    Prof. Maria Janion. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Mońkach na Podlasiu urodziła się Maria Janion, historyczka literatury, krytyczka literacka, znawczyni polskiego i europejskiego romantyzmu, profesor Instytutu Badań Literackich PAN.

  • 1923 / 96 LAT TEMU

    W Albertynie urodził się Mikołaj Kozakiewicz, socjolog, polityk, działacz ruchu ludowego, marszałek Sejmu X kadencji.

  • 1922 / 97 LAT TEMU

    W teatrze "Reduta" w "Pastorałce" Leona Schillera zadebiutował na deskach teatralnych Aleksander Żabczyński.

  • 1920 / 99 LAT TEMU

    W Pyzdrach urodziła się Ewa Petelska, scenarzystka i reżyserka, żona Czesława Petelskiego, z którym nakręciła m.in. "Ogniomistrza Kalenia" (1961), "Kopernika" (1973), "Kazimierza Wielkiego" (1976) i "Bołdyna" (1982).

  • 1914 / 105 LAT TEMU

    Brytyjscy i niemieccy oficerowie podczas rozejmu bożonarodzeniowego. 1914 r. Fot. Imperial War Museums. Źródło: Wikimedia Commons

    I wojna światowa: W okopach pod Ypres w Belgii żołnierze niemieccy i brytyjscy zaprzestali działań zbrojnych, opuścili okopy, śpiewali kolędy, a nawet grali w piłkę; wydarzenia te przeszły do historii jako rozejm bożonarodzeniowy.

  • 1909 / 110 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Adam Rapacki, ekonomista, dyplomata i polityk, w PRL-u wieloletni minister spraw zagranicznych, autor planu utworzenia w Europie Środkowej strefy bezatomowej.

  • 1898 / 121 LAT TEMU

    Uroczystość odsłonięcia pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie odsłonięty został pomnik Adama Mickiewicza.

  • 1890 / 129 LAT TEMU

    Walerian Czuma. Fot. CAW

    W Niepołomicach urodził się Walerian Czuma, żołnierz Legionów Polskich, dowódca oddziałów polskich na Syberii (1918-1920), generał WP; bohaterski dowódca obrony Warszawy we wrześniu 1939 r.

  • 1886 / 133 LATA TEMU

    W Woli Przemykowskiej pod Brzeskiem urodził się Jan Stańczyk, działacz społeczny i polityczny, członek Polskiej Partii Socjalistycznej, sekretarz generalny Centralnego Związku Górników w latach 1925-39, minister pracy w emigracyjnych rządach Władysława Sikorskiego i Stanisława Mikołajczyka.

  • 1884 / 135 LAT TEMU

    Antoni Antoine Cierplikowski. Fot. NAC

    W Sieradzu urodził się Antoni Antoine Cierplikowski, słynny fryzjer stylista; jego paryski salon stał się zalążkiem międzynarodowego imperium fryzjerskiego; wśród klientek Antoine'a były najsłynniejsze aktorki i artystki: Marlena Dietrich, Greta Garbo, Josephine Baker, Pola Negri, Isadora Duncan, Mata Hari, Brigitte Bardot, a także koronowane głowy.

  • 1883 / 136 LAT TEMU

    Stefan Jaracz. Fot. NAC

    W Starych Żukowicach koło Tarnowa urodził się Stefan Jaracz, aktor, reżyser, w latach 30. dyrektor warszawskiego teatru Ateneum; wystąpił m.in. w filmach "Księżna Łowicka" i "Jego wielka miłość".

  • 1874 / 145 LAT TEMU

    W Woli Sękowej urodził się Adam Didur, śpiewak operowy, jeden z najsłynniejszych basów swojej epoki, występował w mediolańskiej La Scali, nowojorskiej Metropolitan Opera; organizator i pierwszy dyrektor Opery Śląskiej w Bytomiu.

  • 1857 / 162 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Stanisław Jachowicz, bajkopisarz, pedagog.

  • 1818 / 201 LAT TEMU

    Kaplica Cichej Nocy w Oberndorf. Fot. PAP/EPA

    W Oberndorf w Austrii po raz pierwszy wykonano kolędę "Stille Nacht" (Cicha noc).

  • 1807 / 212 LAT TEMU

    Dekretem Fryderyka Augusta I powołana została Rada Stanu Księstwa Warszawskiego.

  • 1800 / 219 LAT TEMU

    W Paryżu na ulicy Saint-Nicaisse doszło do próby zamachu na Napoleona Bonaparte, pierwszego konsula Francji. Zamachu przy użyciu wozu wypełnionego materiałami wybuchowymi dokonali rojalistyczni szuani, kierowani przez Georgesa Cadoudala.

  • 1799 / 220 LAT TEMU

    W Tuhanowiczach urodziła się Maryla Wereszczakówna, szlachcianka, młodzieńcza miłość Adama Mickiewicza, upamiętniona w IV części „Dziadów” oraz wierszach „Do M***” i „Kurhanek Maryli”.

  • 1784 / 235 LAT TEMU

    W Szczytnikach koło Kalisza urodził się Tomasz Łubieński, żołnierz i przedsiębiorca, szwoleżer gwardii Napoleona I, dowódca korpusu jazdy w czasie Powstania Listopadowego, współtwórca Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego.

  • 1777 / 242 LATA TEMU

     W Sokółce na Podlasiu urodził się Ludwik Adam Dmuszewski, aktor, reżyser, dramatopisarz, śpiewak; od 1827 r. jeden z dyrektorów Teatru Narodowego. 

  • 1707 / 312 LAT TEMU

    We Wrocławiu zmarła księżniczka legnicko-brzeska Karolina Piastówna (Charlotte von Liegnitz-Brieg-Wohlau), ostatnia przedstawicielka dynastii Piastów. 

  • 1637 / 382 LATA TEMU

    Bohdan Chmielnicki. Źródło: CBN Polona

    Pisarz wojska zaporoskiego, Bohdan Chmielnicki, podpisał w Borownicy w imieniu Kozaków akt kapitulacji tzw. powstania Pawluka. Według zapisów traktatu rejestr kozacki ograniczono do 6 tysięcy żołnierzy.

  • 1529 / 490 LAT TEMU

    Inkorporacja Mazowsza do Korony. Stało się to po śmierci ostatnich książąt mazowieckich.

  • 1524 / 495 LAT TEMU

    W Koczin w Indiach zmarł Vasco da Gama, portugalski żeglarz; w 1497 r. pod jego dowództwem wyruszyła z Lizbony flotylla, której celem było dotarcie do Indii drogą wokół Afryki; po opłynięciu Przylądka Dobrej Nadziei i przebyciu Oceanu Indyjskiego w maju 1498 r. dopłynął do zachodniego wybrzeża Indii w pobliżu miasta Kalikut - otwierając tym samym bezpośrednią drogę morską pomiędzy Europą a Indiami.

  • 1473 / 546 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Jan Kanty, teolog, filozof, profesor Akademii Krakowskiej; kanonizowany w 1767 r.

  • 1294 / 725 LAT TEMU

    Kardynał Benedykt Gaetani wybrany został papieżem, przyjmując imię Bonifacego VIII (1294-1303).

  • 1287 / 732 LATA TEMU

    Armia mongolska pod dowództwem Nogaja rozpoczęła oblężenie Krakowa.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL