Daty

Kalendarz historyczny

26.11

  • 1913 / 105 LAT TEMU

    Łukasz Ciepliński "Pług". Źródło: IPN

    W Kwilczu k. Międzychodu w Wielkopolsce urodził się Łukasz Ciepliński; komendant Obwodu ZWZ Rzeszów (1940-1941), a następnie komendant Inspektoratu Rejonowego ZWZ-AK Rzeszów (1941-1945); w 1945 r. pełnił istotne funkcje w Delegaturze Sił Zbrojnych; w styczniu 1947 r. stanął na czele IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość"; aresztowany przez UB w listopadzie 1947 r.; po okrutnym śledztwie skazany przez władze komunistyczne na karę śmierci; rozstrzelany 1 marca 1951 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie.

  • 1855 / 163 LATA TEMU

    Adam Mickiewicz. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Stambule zmarł Adam Mickiewicz, czołowy twórca romantyzmu polskiego; autor „Ody do młodości”, „Ballad i romansów”, poematów historycznych „Grażyna” i „Konrad Wallenrod”, „Sonetów krymskich”, „Dziadów”, a także poematu „Pan Tadeusz, czyli Ostatni zajazd na Litwie”, autor broszury publicystycznej „Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”, publicysta, działacz polityczny; jego ciało zostało przewiezione do Paryża i pochowane na cmentarzu w podparyskim Montmorency; w 1890 r. szczątki poety sprowadzono do Polski i złożono w krypcie na Wawelu.

  • 2010 / 8 LAT TEMU

    Duma Państwowa, izba niższa rosyjskiego parlamentu, przyjęła uchwałę w sprawie zbrodni katyńskiej; mord na polskich oficerach wiosną 1940 r. uznano w niej za zbrodnię reżimu stalinowskiego.

  • 2010 / 8 LAT TEMU

    Pinchas Menachem Joskowicz. Fot. PAP/C. Pecold

    W Jerozolimie zmarł Pinchas Menachem Joskowicz, naczelny rabin Polski w latach 1988-1999; urodził się w 1924 r. w Zduńskiej Woli w rodzinie chasydzkiej; w czasie II wojny światowej przebywał w getcie łódzkim, skąd został wywieziony do niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau; po zakończeniu wojny wyemigrował do Izraela.

  • 2008 / 10 LAT TEMU

    W Oksfordzie zmarła Helena Wolińska, stalinowska prokurator wojskowa; jej wydania Polsce żądał pion śledczy IPN, oskarżając ją o bezprawne aresztowanie w latach 50. ponad 20 osób, w tym gen. Augusta Emila Fieldorfa "Nila".

  • 2006 / 12 LAT TEMU

    W Polsce odbyła się II tura wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast; w Warszawie zwyciężyła kandydatka PO Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  • 1995 / 23 LATA TEMU

    W Tbilisi odbyła się ceremonia zaprzysiężenia Eduarda Szewardnadze na prezydenta Gruzji.

  • 1991 / 27 LAT TEMU

    Polska została członkiem Rady Europy.

  • 1991 / 27 LAT TEMU

    W USA ukazał się album „Dangerous” Michaela Jacksona - jedna z najbardziej popularnych płyt w historii muzyki.

  • 1989 / 29 LAT TEMU

    W Warszawie rozpoczął obrady XI Nadzwyczajny Kongres Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL), który podjął decyzję o zakończeniu działalności ZSL i powołaniu Polskiego Stronnictwa Ludowego „Odrodzenie”.

  • 1981 / 37 LAT TEMU

    W całej Polsce rozpoczęły działalność Wojskowe Terenowe Grupy Operacyjne.

  • 1974 / 44 LATA TEMU

    Hilary Minc. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarł Hilary Minc, działacz komunistyczny, ekonomista; członek BP KC PZPR (1948-1954); w latach 1949-1956 wicepremier; współodpowiedzialny za wprowadzanie w Polsce sowieckiego modelu gospodarki.

  • 1972 / 46 LAT TEMU

    Premiera serialu telewizyjnego "Chłopi" w reżyserii Jana Rybkowskiego.

  • 1969 / 49 LAT TEMU

    W Miliczu urodził się Marek Bukowski, aktor, wystąpił w filmach „Nad rzeką, której nie ma”, „Pożegnanie z Marią”, a także w serialu „Dom”.

  • 1967 / 51 LAT TEMU

    W Chrzanowie urodził się Mariusz Jakus, aktor, znany m.in. z filmu "Samowolka" Feliksa Falka.

  • 1965 / 53 LATA TEMU

    Antoni Pająk. Fot. Archiwum Akt Nowych. Źródło: Wikimedia Commons

    W Londynie zmarł Antoni Pająk, działacz socjalistyczny, żołnierz Legionów Polskich i POW; w okresie międzywojennym członek Rady Naczelnej PPS, poseł na Sejm (1927-1930); w 1940 r. deportowany przez władze sowieckie na Syberię; po zwolnieniu m.in. delegat ambasady RP w Jakucji; od 1947 r. na emigracji w Londynie; w latach 1955-1965 premier rządu RP na uchodźstwie.

  • 1955 / 63 LATA TEMU

    Premiera filmu "Irena do domu!" w reżyserii Jana Fethke.

  • 1955 / 63 LATA TEMU

    Pomnik Adama Mickiewicza na Rynku Głównym w Krakowie. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Krakowie odsłonięto zrekonstruowany pomnik Adama Mickiewicza, zniszczony przez Niemców w 1940 r.

  • 1954 / 64 LATA TEMU

    W moskiewskim więzieniu na Butyrkach rozstrzelany został gen. Jonas Žemaitis, oficer sztabu generalnego litewskiej armii, od 1945 r. do 1951 r. na czele antysowieckiej partyzantki na Litwie.

  • 1950 / 68 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Krzysztof Kiersznowski, aktor, wystąpił w filmach „Vabank”, „Vabank II, czyli riposta”, „Kiler”, „Cześć Tereska”, „Boisko bezdomnych” i „Pod Mocnym Aniołem”.

  • 1949 / 69 LAT TEMU

    W Ciechanowie urodził się Andrzej Rzepliński, prawnik, kierownik Katedry Kryminologii i Polityki Kryminalnej Uniwersytetu Warszawskiego; związany z Helsińską Fundacją Praw Człowieka; w latach 2010-2016 prezes Trybunału Konstytucyjnego.

  • 1943 / 75 LAT TEMU

    W Kairze zakończyła się konferencja Wielkiej Trójki z udziałem Franklina D. Roosevelta, Winstona Churchilla i Czang Kaj-szeka.

  • 1942 / 76 LAT TEMU

    Premiera filmu "Casablanca" w reżyserii Michaela Curtiza.

  • 1939 / 79 LAT TEMU

    U wybrzeży wschodniej Anglii zatonął MS „Piłsudski”, statek pasażerski, transatlantyk, przebudowany po wybuchu wojny na wojskowy transportowiec; spośród liczącej 260 osób załogi, zginęło kilku ludzi, wśród nich dowódca kpt. Mamert Stankiewicz; przyczyny zatonięcia statku nie zostały do dziś ustalone, ale najprawdopodobniej wszedł on na miny pozostawione przez niemieckie okręty.

  • 1939 / 79 LAT TEMU

    W Nutbush w stanie Tennessee urodziła się Tina Turner, amerykańska gwiazda rockowa.

  • 1922 / 96 LAT TEMU

    Artystyczna rekonstrukcja twarzy egipskiego faraona Tutanhamona. Fot. PAP/EPA

    Otwarto wnętrze grobowca egipskiego władcy Tutanchamona, który w Dolinie Królów odnalazł brytyjski archeolog Howard Carter.

  • 1921 / 97 LAT TEMU

    W Krakowie urodził się Andrzej Nadolski, historyk wojskowości, archeolog.

  • 1921 / 97 LAT TEMU

    W Wolnym Mieście Gdańsku powołana została Macierz Szkolna.

  • 1919 / 99 LAT TEMU

    Ryszard Kaczorowski. Fot. PAP/J. Morek

    W Białymstoku urodził się Ryszard Kaczorowski, harcerz, członek Szarych Szeregów; w 1940 r. skazany przez władze sowieckie na karę śmierci za działalność konspiracyjną; wyrok zamieniono na 10 lat łagru; wywieziony na Kołymę, odzyskał wolność po podpisaniu układu Sikorski-Majski. W 1942 r. wstąpił do Armii Polskiej w ZSRR formowanej przez gen. Władysława Andersa; przeszedł szlak bojowy 2 Korpusu Polskiego, walcząc m.in. o Monte Cassino; w 1947 r. osiadł w Londynie. W latach 1989-1990 prezydent RP na uchodźstwie; po wyborze Lecha Wałęsy na prezydenta przekazał na jego ręce insygnia władzy prezydenckiej II RP. Zginął 10 kwietnia 2010 r. w katastrofie samolotu Tu-154 pod Smoleńskiem.

  • 1918 / 100 LAT TEMU

    Leopold Kozłowski. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    W Przemyślanach pod Lwowem urodził się Leopold Kozłowski, pianista, kompozytor, dyrygent, nazywany ostatnim klezmerem Galicji.

  • 1917 / 101 LAT TEMU

    Jan Kucharzewski. Fot. NAC

    Rada Regencyjna za zgodą władz okupacyjnych nominowała Jana Kucharzewskiego na stanowisko Prezydenta Ministrów w Królestwie Polskim (premiera).

  • 1909 / 109 LAT TEMU

    W Slatinie urodził się Eugene Ionesco, francuski dramaturg rumuńskiego pochodzenia, jeden z twórców teatru absurdu.

  • 1905 / 113 LAT TEMU

    Bp Andrzej Wantuła. Fot. NAC

    W Ustroniu urodził się Andrzej Wantuła, teolog, duchowny Kościoła ewangelicko-augsburskiego; więzień niemieckich obozów koncentracyjnych Dachau i Mauthausen-Gusen; profesor i rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej; biskup Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Polsce (1959-1975); w latach 1963-1970 wiceprezydent Światowej Federacji Luterańskiej w Genewie.

  • 1895 / 123 LATA TEMU

    Witold Hulewicz. Źródło: NAC

    W Kościankach koło Wrześni urodził się Witold Hulewicz, poeta, prozaik, tłumacz; uczestnik Powstania Wielkopolskiego; w okresie międzywojennym pracownik i dyrektor Polskiego Radia w Wilnie, następnie kierownik działu literackiego w Polskim Radiu w Warszawie; w czasie niemieckiej okupacji redaktor podziemnego pisma "Polska żyje"; zamordowany przez Niemców w Palmirach w czerwcu 1941 r.

  • 1880 / 138 LAT TEMU

    Władysław Konopczyński. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Władysław Konopczyński, historyk, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, założyciel i redaktor "Polskiego Słownika Biograficznego", poseł na Sejm RP w latach 1922-1927, związany z Narodową Demokracją.

  • 1880 / 138 LAT TEMU

    W Wenecji urodził się Kazimierz Junosza-Stępowski, aktor, reżyser.

  • 1869 / 149 LAT TEMU

    W Krakowie urodził się Stanisław Estreicher, historyk prawa, bibliograf, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1919-1921 jego rektor; po wybuchu II wojny światowej aresztowany przez Niemców podczas "Sonderaktion Krakau"; zmarł 28 grudnia 1939 r. w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen.

  • 1812 / 206 LAT TEMU

    Rozpoczęła się dramatyczna przeprawa przez Berezynę cofającej się spod Moskwy Wielkiej Armii Napoleona.

  • 1715 / 303 LATA TEMU

    W Tarnogrodzie zawiązano konfederację skierowaną przeciwko królowi Augustowi II Mocnemu.

  • 1335 / 683 LATA TEMU

    Zjazd w Wyszehradzie: Władca Czech Jan Luksemburski oraz król Węgier Karol Robert ogłosili wyrok w sporze polsko-krzyżackim: Polska miała odzyskać Kujawy i ziemię dobrzyńską, Pomorze Gdańskie miało pozostać we władzy Zakonu Krzyżackiego.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL