Daty

Kalendarz historyczny

3.9

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Niemiecki okręt Schleswig-Holstein ostrzeliwuje polską placówkę na Westerplatte. Fot. PAP/Archiwum

    Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt Niemiec z Polską przekształcił się w wojnę światową.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Płonący wiejski dom wskutek zamieszek w Bydgoszczy. 03.09.1939. Fot. NAC

    W Bydgoszczy niemieccy dywersanci ostrzeliwali wycofujące się jednostki WP; niemiecką dywersję stłumiło wojsko i policja. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę „Blutsonntag” („krwawa niedziela”); po wkroczeniu do Bydgoszczy Wehrmachtu rozpoczęły się szeroko zakrojone represje wobec ludności polskiej.

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    W Watykanie zmarł kardynał Andrzej Maria Deskur, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu, wieloletni przyjaciel Jana Pawła II, kawaler Orderu Orła Białego.

  • 1990 / 29 LAT TEMU

    Mieczysław Fogg. Fot. PAP/H. Rosiak

    W Warszawie zmarł Mieczysław Fogg, jeden z najpopularniejszych polskich piosenkarzy; jego największe przeboje to „Ostatnia niedziela”, „Bo to się zwykle tak zaczyna”, „Jesienne róże”, „Czy pamiętasz tę noc w Zakopanem”, „Szkoda twoich łez, dziewczyno”, „Upić się warto” i „Piosenka o mojej Warszawie”; w czasie II wojny światowej pomagał artystom pochodzenia żydowskiego, za co został uhonorowany po wojnie tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

  • 1988 / 31 LAT TEMU

    Strajkujący górnicy z kopalni "Manifest lipcowy". Jastrzębie Zdrój, 08.1988. Fot. PAP/CAF/A. Hawałej

    Zakończenie strajku w Kopalni Węgla Kamiennego „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu.

  • 1987 / 32 LATA TEMU

    W Warszawie doszło do dwóch tragicznych wypadków komunikacyjnych: katastrofy kolejowej na stacji Warszawa Włochy, w wyniku której zginęło osiem osób, a kilkadziesiąt zostało rannych, oraz wypadku tramwaju na skrzyżowaniu ulic Wolskiej i Młynarskiej – zginęło siedem osób, ponad 70 zostało rannych.

  • 1986 / 33 LATA TEMU

    Wirgiliusz Gryń. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Warszawie zmarł Wirgiliusz Gryń, aktor, wystąpił w filmach „Bołdyn”, „Klucznik”, „Żywot Mateusza”, „Jak rozpętałem drugą wojnę światową”, „Operacja Himmler”, „Wściekły”, a także w serialu „Dom”.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Premiera filmu „Bołdyn” w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Adam Michnik (2. rząd P) i Jacek Kuroń (2. rząd L) przed Sądem Warszawskiego Okręgu Wojskowego. 1984 r. Fot. PAP/W. Kryński

    Władze komunistyczne aresztowały internowanych 13 grudnia 1981 r. byłych działaczy KSS „KOR”: Jacka Kuronia, Jana Lityńskiego, Adama Michnika i Henryka Wujca.

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    Podpisanie Porozumień Jastrzębskich w kopalni „Manifest Lipcowy”. 03.09.1980. Fot. PAP/CAF/St. Jakubowski

    W Jastrzębiu podpisano porozumienia pomiędzy Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym a Komisją Rządową; śląskie kopalnie wznowiły pracę.

  • 1974 / 45 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł prof. Romuald Gutt, architekt, autor m.in. gmachu Głównego Urzędu Statystycznego; współautor projektu budynków mieszkalnych i ogrodu ambasady Chin w Warszawie.

  • 1973 / 46 LAT TEMU

    Premiera filmu „Hubal” w reżyserii Bohdana Poręby.

  • 1972 / 47 LAT TEMU

    Maja Ostaszewska. Fot. PAP/L. Szymański

    W Krakowie urodziła się Maja Ostaszewska, aktorka Nowego Teatru w Warszawie; wystąpiła m.in. w filmach „Prymas. Trzy lata z tysiąca”, „Katyń”, „Janosik. Prawdziwa historia”, „Uwikłanie”, „W imię …”, „Jack Strong”, „Body/Ciało” oraz w serialu „Czas honoru”.

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    Piotr Rubik. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodził się Piotr Rubik, kompozytor, multiinstrumentalista, producent muzyczny.

  • 1967 / 52 LATA TEMU

    Gen. Juliusz Rómmel. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Juliusz Rómmel, generał WP, w czasie kampanii 1939 r. dowódca Armii „Łódź”, a następnie Armii „Warszawa”.

  • 1965 / 54 LATA TEMU

    W Duesseldorfie zapadł wyrok w sprawie 10 byłych funkcjonariuszy niemieckiego obozu zagłady w Treblince.

  • 1953 / 66 LAT TEMU

    Weszła w życie Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, nazywana w skrócie Europejską Konwencją Praw Człowieka.

  • 1948 / 71 LAT TEMU

    Krzysztof Zaleski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Świętochłowicach urodził się Krzysztof Zaleski, reżyser teatralny, aktor, związany m.in. z warszawskim Teatrem Współczesnym i Teatrem Ateneum; wystąpił w filmach „Indeks”, „Głosy”, „Kochankowie mojej mamy”, „Obywatel Piszczyk”, „Konsul”, „Samowolka” i „Sztos”.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    Sekretarz stanu USA James Byrnes w czasie przemówienia w Stuttgarcie wyraził zastrzeżenia wobec granicy polskiej na Odrze i Nysie.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    Rząd RP na uchodźstwie rozwiązał Polskie Siły Zbrojne.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Wojska alianckie wylądowały na południu Włoch; rząd włoski premiera Pietro Badoglio podpisał zawieszenie broni z aliantami.

  • 1942 / 77 LAT TEMU

    Na cmentarzu żydowskim w Działoszycach Niemcy rozstrzelali około 1500 Żydów.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Stan Borys. Fot. PAP/A. Rybczyński

    Urodził się Stan Borys, właściwie Stanisław Guzek, wokalista, kompozytor, członek zespołu Blackout.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Puszki z Cyklonem B, który Niemcy stosowali w komorach gazowych w Auschwitz-Birkenau, Fot. PAP/M. Billewicz

    W KL Auschwitz Niemcy dokonali pierwszego masowego uśmiercenia ludzi przy pomocy Cyklonu B – zginęło około 600 jeńców sowieckich i 250 Polaków.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Wojska niemieckie zajęły Częstochowę, Radomsko i Katowice oraz zmusiły armię „Modlin” do odwrotu na linię Wisły. Koniec walk na Górnym Śląsku oraz o pozycję umocnioną pod Węgierską Górką bronioną przez oddział kpt. Tadeusza Semika.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Decyzją prezydenta RP Ignacego Mościckiego utworzono Legion Czechów i Słowaków, złożony z żołnierzy, którzy uciekli z okupowanych przez Niemców Czech.

  • 1935 / 84 LATA TEMU

    Do portu w Gdyni zawinął żaglowiec Dar Pomorza kończąc rejs dookoła świata.

  • 1932 / 87 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Jerzy Łojek, historyk, pisarz, publicysta, działacz opozycji demokratycznej w PRL; autor książek „Dzieje pięknej Bitynki. Historia życia Zofii Potockiej 1760-1822”, „Geneza i obalenie Konstytucji 3 maja”, a także „Agresja 17 września 1939. Studium aspektów politycznych” (1979) i „Dzieje sprawy Katynia” (1980) – opublikowanych przez podziemne wydawnictwa.

  • 1932 / 87 LAT TEMU

    Stanisław Michalski. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Wilnie urodził się Stanisław Michalski, aktor, dyrektor Teatru Wybrzeże w Gdańsku w latach 1988-1993.

  • 1929 / 90 LAT TEMU

    Jan Kanty Steczkowski. Fot. NAC

    W Krakowie zmarł Jan Kanty Steczkowski, działacz Stronnictwa Prawicy Narodowej, minister skarbu i premier rządu utworzonego przez Radę Regencyjną (1918); po odzyskaniu niepodległości ponownie minister skarbu (1920-1921); dyrektor Polskiego Banku Krajowego, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego.

  • 1928 / 91 LAT TEMU

    Danuta Siedzikówna „Inka”. Źródło: IPN

    W Guszczewinie na skraju Puszczy Białowieskiej urodziła się Danuta Siedzikówna, sanitariuszka 5. Wileńskiej Brygady AK, pseudonim Inka; skazana w 1946 r. przez władze komunistyczne na karę śmierci i rozstrzelana.

  • 1914 / 105 LAT TEMU

    Wkroczenie wojsk rosyjskich do Lwowa. 09.1914. Źródło: BN Polona

    Wojska rosyjskie zajęły opuszczony przez armię austriacką Lwów.

  • 1880 / 139 LAT TEMU

    W Berlinie urodził się Janusz Franciszek Radziwiłł, ziemianin, ordynat ołycki, właściciel Nieborowa; polityk konserwatywny, działacz gospodarczy; poseł na Sejm (1928-1935), senator (1935-1938); aresztowany we wrześniu 1939 r. przez władze sowieckie i uwięziony na Łubiance - zwolniony w grudniu 1939 r.; w okresie niemieckiej okupacji przebywał w Warszawie; w 1945 r. ponownie aresztowany przez NKWD i wywieziony do obozu w Krasnogorsku; w 1947 r. powrócił do Polski; zmarł w Warszawie w 1967 r.

  • 1865 / 154 LATA TEMU

    W Makówcu Dużym koło Mińska Mazowieckiego urodził się Konstanty Laszczka, rzeźbiarz, malarz, grafik, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

  • 1863 / 156 LAT TEMU

    Powstanie Styczniowe: zwycięska dla powstańców bitwa pod Panasówką niedaleko Zwierzyńca.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL