Daty

Kalendarz historyczny

31.12

  • 1932 / 87 LAT TEMU

    Henryk Zygalski, Jerzy Różycki i Marian Rejewski. Fot. PAP/Reprodukcja

    Polscy matematycy Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski złamali szyfr „Enigmy” – niemieckiej maszyny kodującej.

  • 1908 / 111 LAT TEMU

    Szymon Wiesenthal. Fot. PAP/A. Urbanek

    W Buczaczu urodził się Szymon Wiesenthal, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych; słynny łowca niemieckich zbrodniarzy z II wojny światowej, założyciel Żydowskiego Centrum Dokumentacji Historycznej okresu Holokaustu.

  • 2015 / 4 LATA TEMU

    Roman Bartoszcze. Fot. PAP/B. Zborowski

    W Inowrocławiu zmarł Roman Bartoszcze - jeden z liderów „Solidarności Chłopskiej”, działacz w NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”, wydawał pismo „Żywią i bronią”, założyciel Polskiego Forum Ludowo-Chrześcijańskiego „Ojcowizna”, poseł i pierwszy prezes odrodzonego PSL.

  • 2013 / 6 LAT TEMU

    Andrzej Turski. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie zmarł Andrzej Turski, dziennikarz radiowy i telewizyjny.

  • 2007 / 12 LAT TEMU

    W Katowicach zmarł Adam Skwira, jeden z przywódców strajku w kopalni "Wujek" na początku stanu wojennego; po strajku, krwawo stłumionym przez siły milicyjne, spędził w więzieniu półtora roku.

  • 2002 / 17 LAT TEMU

    Kazimierz Dejmek. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie zmarł Kazimierz Dejmek, reżyser teatralny, aktor, dyrektor teatrów, minister kultury i sztuki w latach 1993-96.

  • 1999 / 20 LAT TEMU

    Borys Jelcyn złożył dymisję ze stanowiska prezydenta Rosji; obowiązki prezydenta przejął premier Władimir Putin.

  • 1996 / 23 LATA TEMU

    Wiesław Drzewicz. Fot. PAP/P. Kopczyński

    W Warszawie zmarł Wiesław Drzewicz, aktor, znany m.in. z seriali „W labiryncie” i „07 zgłoś się”; dużą popularność zyskał dzięki roli dozorcy w radiowych „Matysiakach”; swojego głosu użyczył postaci Gargamela z animowanego serialu dla dzieci „Smerfy”.

  • 1994 / 25 LAT TEMU

    Wojska rosyjskie rozpoczęły szturm na Grozny.

  • 1988 / 31 LAT TEMU

    Krzysztof Wielicki. Fot. PAP/CAF/Hryciów

    Krzysztof Wielicki dokonał pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Lhotse.

  • 1986 / 33 LATA TEMU

    W Krakowie zmarł Olgierd Terlecki, pisarz, publicysta; w czasie II wojny światowej żołnierz 2 Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa.

  • 1986 / 33 LATA TEMU

    W Krakowie powstało Muzeum Fotografii.

  • 1984 / 35 LAT TEMU

    USA wystąpiły z Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO), sprzeciwiając się m.in. polityce finansowej prowadzonej przez UNESCO.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Rada Państwa zawiesiła na terenie całego kraju stan wojenny

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    W Toronto w Kanadzie zmarł Marshall MacLuhan, filozof, teoretyk komunikacji, twórca koncepcji „Globalnej wioski komunikacyjnej”.

  • 1979 / 40 LAT TEMU

    Agnieszka Grochowska. Fot. PAP/T. Gzell

    W Warszawie urodziła się Agnieszka Grochowska, aktorka; wystąpiła m.in. w filmie Agnieszki Holland „W ciemności” i w filmie Andrzeja Wajdy „Wałęsa. Człowiek z nadziei”, w której zagrała rolę Danuty Wałęsy.

  • 1978 / 41 LAT TEMU

    Zima stulecia. Aleje Jerozolimskie przy Dworcu Centralnym w Warszawie. 01.1979. Fot. PAP/CAF/W. Frelek

    W Polsce rozpoczęły się opady śniegu, które zapoczątkowały tzw. zimę stulecia.

  • 1972 / 47 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Konrad Niewolski, reżyser, scenarzysta. 

  • 1967 / 52 LATA TEMU

    Paweł Dunin-Wąsowicz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Warszawie urodził się Paweł Dunin-Wąsowicz, krytyk literacki, wydawca, dziennikarz, twórca pisma „Lampa” i wydawnictwa „Lampa i Iskra Boża”.

  • 1959 / 60 LAT TEMU

    Prawa miejskie otrzymały Karpacz i Szklarska Poręba.

  • 1956 / 63 LATA TEMU

    Ustroń otrzymał prawa miejskie.

  • 1948 / 71 LAT TEMU

    Jan Dworak. Fot. PAP/M. Obara

    W Sochaczewie urodził się Jan Dworak, dziennikarz, publicysta, działacz opozycji w PRL, współtwórca wydawnictw drugiego obiegu, internowany w stanie wojennym; w 1989 r. uczestnik obrad Okrągłego Stołu, prezes zarządu TVP w latach 2004-2006, przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w latach 2010-2016.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Edward Osóbka-Morawski. Fot.PAP

    Krajowa Rada Narodowa powołała w miejsce PKWN Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej, na jego czele stanął Edward Osóbka-Morawski.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Bolesław Bierut. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia działacze komunistyczni powołali Krajową Radę Narodową, jej przewodniczącym został Bolesław Bierut.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    W Wiedniu odbył się pierwszy koncert filharmoników wiedeńskich.

  • 1937 / 82 LATA TEMU

    W Port Talbot w Walii urodził się Anthony Hopkins, aktor. 

  • 1931 / 88 LAT TEMU

    W willi architekta Henryka Zaremby pod Lwowem w nocy z 30 na 31 grudnia doszło do zabójstwa jego siedemnastoletniej córki Elżbiety. Proces oskarżonej o dokonanie zbrodni guwernantki Rity Gorgonowej był jednym z najgłośniejszych w II RP.

  • 1922 / 97 LAT TEMU

    Halina Czerny-Stefańska. Fot. PAP/CAF

    W Krakowie urodziła się Halina Czerny-Stefańska, pianistka; w 1949 r. ex aequo z reprezentantką ZSRS Bellą Dawidowicz zdobyła pierwszą nagrodę w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina.

  • 1905 / 114 LAT TEMU

    W Siekierzyńcach na Wołyniu urodził się Tadeusz Breza, pisarz i dyplomata, autor powieści „Urząd” i zbioru esejów „Spiżowa brama”.

  • 1888 / 131 LAT TEMU

    Andrzej Pronaszko "Autoportret 1910". Fot. PAP/CAF/R. Koszowski

    W Derebczynie koło Jampola urodził się Andrzej Pronaszko, malarz, scenograf.

  • 1887 / 132 LATA TEMU

    Gen. Jan Chmurowicz. Fot. NAC

    W Przeworsku urodził się Jan Chmurowicz, generał WP, w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowodził obroną Przemyśla.

  • 1880 / 139 LAT TEMU

    W Uniontown (USA) urodził się George Marshall, amerykański wojskowy i polityk, szef sztabu US Army w latach 1939-1945, sekretarz stanu i sekretarz obrony USA, autor planu gospodarczej odbudowy Europy po II wojnie światowej, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1950 roku.

  • 1869 / 150 LAT TEMU

    W Le Cateau-Cambresis urodził się Henri Matisse, francuski malarz, grafik, rzeźbiarz; jeden z twórców fowizmu.

  • 1861 / 158 LAT TEMU

    Włodzimierz Przerwa-Tetmajer. Fot. NAC

    W Harklowej koło Nowego Targu urodził się Włodzimierz Przerwa-Tetmajer, malarz, grafik, współzałożyciel i działacz PSL, pierwowzór postaci Gospodarza w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego.

  • 1856 / 163 LATA TEMU

    Wojciech Kossak. 1926 r. Fot. NAC

    W Paryżu urodził się Wojciech Kossak, malarz, przedstawiciel nurtu malarstwa historycznego i batalistycznego.

  • 1815 / 204 LATA TEMU

    W Kadyksie w Hiszpanii urodził się George Meade, amerykański wojskowy i inżynier, dowódca Armii Potomaku w bitwie pod Gettysburgiem.

  • 1771 / 248 LAT TEMU

    W Gałęzowie na Lubelszczyźnie urodził się Kajetan Koźmian, poeta, krytyk literacki, publicysta.

  • 1770 / 249 LAT TEMU

    Konfederaci barscy rozpoczęli, trwającą do 14-15 stycznia, obronę Jasnej Góry przed wojskami rosyjskimi.

  • 1726 / 293 LATA TEMU

    Papież Benedykt XIII kanonizował Stanisława Kostkę.

  • 1682 / 337 LAT TEMU

    Urodził się Kasper Niesiecki, jezuita, genealog i heraldyk, autor „Herbarza polskiego”.

  • 1669 / 350 LAT TEMU

    Podczas polowania w okolicach Królewca zmarł książę Bogusław Radziwiłł; koniuszy wielki litewski; w 1655 r. wspólnie z księciem Januszem Radziwiłłem podpisał w Kiejdanach ze Szwedami układ, w którym uznawał Karola X Gustawa za króla Polski i zgadzał się na detronizację Jana II Kazimierza; w latach 1657-1669 gubernator Prus Książęcych; protektor kalwinizmu.

  • 1655 / 364 LATA TEMU

    Janusz Radziwiłł. Źródło: CBN Polona

    W Tykocinie zmarł książę Janusz Radziwiłł, wojewoda wileński, hetman wielki litewski, przywódca dysydentów na Litwie; w 1655 r. wspólnie z księciem Bogusławem Radziwiłłem podpisał w Kiejdanach ze Szwedami układ, w którym uznawał Karola X Gustawa za króla Polski i zgadzał się na detronizację Jana II Kazimierza.

  • 1655 / 364 LATA TEMU

    Potop szwedzki: W Tyszowicach szlachta i wojsko utworzyły konfederację przeciwko Szwedom i Karolowi X Gustawowi.

  • 1435 / 584 LATA TEMU

    W Brześciu Kujawskim Polska zawarła pokój wieczysty z Zakonem Krzyżackim.

  • 1384 / 635 LAT TEMU

    W Lutterworth zmarł John Wiklef filozof, teolog, reformator religijny.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL