Daty

Kalendarz historyczny

5.5

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Ryszard Horowitz. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Krakowie urodził się Ryszard Horowitz, fotograf; prekursor cyfrowego przetwarzania fotografii; w czasie niemieckiej okupacji przebywał wraz z rodziną w krakowskim getcie, a po jego likwidacji w 1943 r. znalazł ocalenie w fabryce Oskara Schindlera; w 1959 r. wyemigrował do Stanów Zjednoczonych.

  • 1819 / 200 LAT TEMU

    Stanisław Moniuszko. Źródło: CBN Polona

    W majątku Ubiel koło Mińska urodził się Stanisław Moniuszko, kompozytor, dyrygent, pedagog muzyczny; twórca polskiej opery narodowej, autor m.in. „Strasznego dworu” i „Halki”.

  • 2008 / 11 LAT TEMU

    Witold Woyda. Fot. PAP/M. Bierut

    W Nowym Jorku zmarł Witold Woyda, szermierz, zdobywca dwóch złotych medali na igrzyskach olimpijskich w Monachium w 1972 r. - w turnieju indywidualnym i drużynowym.

  • 2006 / 13 LAT TEMU

    Premiera filmu "Jasminum" w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    W Łazienkach Królewskich w Warszawie odsłonięto pomnik Henryka Sienkiewicza.

  • 1995 / 24 LATA TEMU

    W Moskwie zmarł Michaił Botwinnik, rosyjski szachista, mistrz świata w latach 1948-1957, 1958-1960 i 1961-1963.

  • 1994 / 25 LAT TEMU

    Tabliczki z nazwiskami pomordowanych polskich oficerów na cmentarzu ofiar NKWD w Charkowie. Fot. PAP/J. Turczyk

    W Kijowie zastępca szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy Andrej Chomicz przekazał władzom RP tzw. ukraińską listę katyńską, czyli listę nazwisk 3435 obywateli polskich zamordowanych przez NKWD na Ukrainie na podstawie decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 r.

  • 1990 / 29 LAT TEMU

    W Warszawie odbył się Kongres Jedności PSL, w czasie którego doszło do połączenia PSL „Odrodzenie” (dawnego ZSL) z PSL tzw. wilanowskim Franciszka Kamińskiego oraz innymi ugrupowaniami ludowymi; prezesem Naczelnego Komitetu Wykonawczego zjednoczonego PSL został Roman Bartoszcze.

  • 1972 / 47 LAT TEMU

    Zdzisław Maklakiewicz oraz Ewa i Małgorzata Kubica na planie filmu "Jak daleko stąd, jak blisko". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu "Jak daleko stąd, jak blisko" w reżyserii Tadeusza Konwickiego.

  • 1970 / 49 LAT TEMU

    W Montrealu urodziła się Naomi Klein, dziennikarka, publicystka, działaczka społeczna, autorka książki "No logo", określanej jako "manifest alterglobalizmu".

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    W Gdańsku urodził się Dariusz Michalczewski, bokser, w latach 1994-2003 mistrz świata zawodowców federacji WBO.

  • 1964 / 55 LAT TEMU

    W Katowicach urodził się Maciej Pieprzyca, reżyser, autor filmu "Chce się żyć".

  • 1955 / 64 LATA TEMU

    Weszły w życie Układy Paryskie; zgodnie z ich postanowieniami zniesiony został status okupacyjny RFN, która uzyskała suwerenność oraz została zaproszona do NATO; utworzono także Unię Zachodnioeuropejską (UZE) - organizację polityczno-obronną.

  • 1949 / 70 LAT TEMU

    Siedziba Rady Europy w Strasburgu. Fot. PAP/J. Turczyk

    Powstała Rada Europy – organizacja międzyrządowa założona przez 10 państw: Belgię, Danię, Francję, Holandię, Irlandię, Luksemburg, Norwegię, Szwecję, Wielką Brytanię i Włochy, które 5 maja 1949 r. podpisały w Londynie Statut RE; obecnie Rada Europy liczy 47 członków, jej siedzibą jest Strasburg.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    W Krakowie urodziła się Ewa Kuryluk, malarka, poetka, historyk sztuki.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    W Pradze wybuchło zbrojne powstanie przeciwko Niemcom; 9 maja do wyzwolonego miasta wjechały oddziały Armii Czerwonej.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    W Krakowie zmarł Tytus Czyżewski, malarz, poeta, krytyk sztuki; w latach 20. współtwórca awangardowej grupy Formiści.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Wyzwolenie niemieckiego obozu koncentracyjnego Mauthausen. Fot. Imperial War Museums. Źródło: Wikimedia Commons

    Wojska amerykańskie wyzwoliły niemiecki obóz koncentracyjny Mauthausen-Gusen, w którym w czasie wojny zamordowanych zostało ok. 28 tys. obywateli polskich.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Dowódca Brygady Świętokrzyskiej NSZ płk Antoni Szacki. Fot. IPN

    Oddziały Brygady Świętokrzyskiej NSZ wyzwoliły niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet w Holiszowie (Czechy). Uwolniono ok. 700 więźniarek, w tym 167 Polek oraz ponad 200 Żydówek. Do niewoli wzięto ok. 200 esesmanów i 15 strażniczek; w walce rannych zostało 2 polskich żołnierzy. To jedyny przypadek, gdy Polacy wyzwolili obóz koncentracyjny.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Maurycy Zamoyski. Fot. NAC

    W Warszawie zmarł Maurycy Zamoyski, polityk, dyplomata; od 1917 r. wiceprezes Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu; w latach 1919-1924 poseł RP we Francji; minister spraw zagranicznych (1924); w 1922 r. kandydat Związku Ludowo-Narodowego na prezydenta RP.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Józef Beck. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Minister spraw zagranicznych Józef Beck wygłosił w Sejmie przemówienie będące reakcją na wypowiedzenie przez Adolfa Hitlera niemiecko-polskiego paktu o nieagresji; swoje wystąpienie Beck zakończył słowami: „My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor”.

  • 1938 / 81 LAT TEMU

    Jerzy Skolimowski. Fot. PAP/G. Michałowski

    W Łodzi urodził się Jerzy Skolimowski, reżyser, scenarzysta, aktor, producent filmowy; autor filmów "Rysopis", "Ręce do góry", "Start", "Ferdydurke", "Cztery noce z Anną", "Essential Killing" i „Jedenaście minut”.

  • 1912 / 107 LAT TEMU

    W Laskowcach koło Tarnopola urodził się Adolf Chronicki, aktor.

  • 1911 / 108 LAT TEMU

    W Stanisławowie urodziła się Zofia Rydet, fotografka, autorka monumentalnego cyklu dokumentalnego „Zapis socjologiczny”.

  • 1907 / 112 LAT TEMU

    Prof. Janusz Pajewski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie urodził się Janusz Pajewski, historyk, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Instytutu Zachodniego; autor m.in. „Mitteleuropy" i "Historii powszechnej 1871-1918".

  • 1863 / 156 LAT TEMU

    Powstanie Styczniowe: w bitwie pod Krzykawką poległ gen. Francesco Nullo, dowódca włoskich ochotników walczących u boku powstańców.

  • 1846 / 173 LATA TEMU

    Henryk Sienkiewicz. Fot. PAP/CAF Archiwum

    W Woli Okrzejskiej na Podlasiu urodził się Henryk Sienkiewicz, pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla (1905), autor m.in. "Trylogii", "Quo vadis" oraz "W pustyni i w puszczy".

  • 1844 / 175 LAT TEMU

    W Płocku urodził się Józef Pius Dziekoński, architekt, projektant m.in. neogotyckich kościołów św. Floriana i św. Stanisława w Warszawie; pierwszy dziekan Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.

  • 1829 / 190 LAT TEMU

    Fot. A. Ciereszko

    W Poznaniu uroczyście otwarto Bibliotekę Raczyńskich.

  • 1827 / 192 LATA TEMU

    Fryderyk August. Źródło: Wikipedia

    Zmarł Fryderyk August z dynastii Wettinów, elektor saski (jako Fryderyk August III), a następnie król saski; w latach 1807-1815 książę warszawski. 

  • 1821 / 198 LAT TEMU

    Napoleon Bonaparte. Źródło: CBN Polona

    W Longwood na Wyspie Świętej Heleny zmarł Napoleon Bonaparte.

  • 1818 / 201 LAT TEMU

    Karol Marks. Źródło: CBN Polona

    W Trewirze urodził się Karol Marks, niemiecki filozof, ekonomista, teoretyk i ideolog rewolucyjnego komunizmu; współautor "Manifestu komunistycznego" i autor "Kapitału".

  • 1813 / 206 LAT TEMU

    W Kopenhadze urodził się Soren Kierkegaard, filozof, jeden z prekursorów egzystencjalizmu.

  • 1809 / 210 LAT TEMU

    „Śmierć Berka Joselewicza” – Henryk Pillati. Źródło: Wikimedia Commons

    Wojna polsko-austriacka: pod Kockiem w starciu z węgierskimi huzarami poległ Berek Joselewicz, Żyd, polski oficer, dowódca 5. pułku strzelców konnych armii Księstwa Warszawskiego; uczestnik Powstania Kościuszkowskiego, żołnierz Legionów Polskich.

  • 1789 / 230 LAT TEMU

    Rewolucja francuska: W Wersalu odbyło się uroczyste otwarcie Stanów Generalnych.

  • 1629 / 390 LAT TEMU

    W Czarnęcinie pod Zamościem zmarł Szymon Szymonowic, poeta, organizator Akademii Zamojskiej.

  • 1504 / 515 LAT TEMU

    W Krakowie urodził się Stanisław Hozjusz, teolog katolicki, kardynał, działacz kontrreformacji; w 1564 r. sprowadził do Polski zakon jezuitów, zakładając w Braniewie pierwsze jezuickie kolegium.

  • 1194 / 825 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł książę Kazimierz II Sprawiedliwy.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL