Daty

Kalendarz historyczny

6.4

  • 1929 / 90 LAT TEMU

    "Portret Feliksa Mangghi Jasieńskiego" - obraz Wojciecha Weissa z 1905 r. Fot. NAC

    W Krakowie zmarł Feliks Jasieński, krytyk i kolekcjoner sztuki, podróżnik, właściciel kolekcji dzieł sztuki japońskiej, którą podarował Muzeum Narodowemu w Krakowie; obecnie wystawiane są w krakowskim Centrum Sztuki i Techniki japońskiej „Manggha” (nazwa pochodzi od jednego z pseudonimów artystycznych Jasieńskiego).

  • 1915 / 104 LATA TEMU

    Tadeusz Kantor. Fot. PAP/M. Szyperko

    W Wielopolu Skrzyńskim urodził się Tadeusz Kantor, reformator XX-wiecznego teatru, malarz, scenograf, aktor, wykładowca krakowskiej ASP; autor manifestów artystycznych, współzałożyciel Grupy Krakowskiej i założyciel Teatru Cricot 2; jego najgłośniejsze spektakle to „Umarła klasa”, „Wielopole, Wielopole”, „Niech sczezną artyści”, „Nigdy tu już nie powrócę”.

  • 2009 / 10 LAT TEMU

    Andrzej Stelmachowski. Fot. PAP/P. Kula

    W Warszawie zmarł Andrzej Stelmachowski, prawnik, doradca komitetu strajkowego w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r., uczestnik obrad Okrągłego Stołu, marszałek senatu (1989-1991), minister edukacji narodowej (1991-1992); prezes Stowarzyszenia Wspólnota Polska w latach 1990-2008.

  • 2006 / 13 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Augustyn Bloch, kompozytor, organista, autor m.in. „Medytacji na sopran, organy i perkusję”, „Dialogów na skrzypce i orkiestrę”, „Oratorium na skrzypce, organy i perkusję”, baletów „Oczekiwanie” i „Gilgamesz” oraz muzyki do wielu słuchowisk Teatru Polskiego Radia.

  • 1990 / 29 LAT TEMU

    Sejm uchwalił ustawy o Policji, Urzędzie Ochrony Państwa i Urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych. Ich konsekwencją było przekształcenie Milicji Obywatelskiej w Policję oraz zastąpienie zlikwidowanej Służby Bezpieczeństwa Urzędem Ochrony Państwa.

  • 1990 / 29 LAT TEMU

    Sejm uchwalił ustawę o przywróceniu Święta Narodowego 3 Maja oraz ustawę o zniesieniu 22 lipca jako Narodowego Święta Odrodzenia Polski.

  • 1985 / 34 LATA TEMU

    Stanisław Zaczyk. Fot. PAP/L. Łożyński

    W Warszawie zmarł Stanisław Zaczyk, aktor filmowy i teatralny, wystąpił m.in. w serialach „Stawka większa niż życie”, „Polskie drogi”, „Dom”, a także w filmach „Czekam w Monte-Carlo” i „Jezioro osobliwości”.

  • 1985 / 34 LATA TEMU

    Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski, kapelan podziemnej Solidarności, został pobity przez „nieznanych sprawców”.

  • 1981 / 38 LAT TEMU

    Ryszard Filipski. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Premiera filmu "Zamach stanu" w reżyserii Ryszarda Filipskiego.

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    Premiera serialu telewizyjnego "Kariera Nikodema Dyzmy" w reżyserii Jana Rybkowskiego i Marka Nowickiego z niezapomnianą kreacją Romana Wilhelmiego.

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    W Starachowicach urodził się Janusz Radek, wokalista, aktor.

  • 1961 / 58 LAT TEMU

    W Londynie zmarła Stefania Zahorska, literatka, krytyczka sztuki, tłumaczka, autorka m.in. dramatu „Smocza 13” i książek „Ziemia pojona gniewem”, „Stacja Abbesses”; po II wojnie światowej działała i tworzyła na emigracji.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Początek ewakuacji 15 tys. żydowskich więźniów z niemieckiego obozu Buchenwaldu do innych obozów pozostających jeszcze w rękach nazistów.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło Centralne Obozy Pracy w Warszawie, Poniatowie, Krzesimowie, Potulicach i Jaworznie; więziono w nich osoby oskarżone o kolaborację z Niemcami w czasie wojny oraz o działalność antykomunistyczną.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Samodzielny Batalion Wojsk Wewnętrznych dokonał pacyfikacji wsi Gorajec w okolicach Lubaczowa, w czasie której zabitych zostało około 150 Ukraińców, w większości cywilów.

  • 1942 / 77 LAT TEMU

    Ryszard Karczykowski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Tczewie urodził się Ryszard Karczykowski, śpiewak operowy, tenor, pedagog, profesor Uniwersytetu Muzycznego w Warszawie i Akademii Muzycznej w Krakowie.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Olga Lipińska. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodziła się Olga Lipińska, reżyserka, satyryczka, twórczyni telewizyjnych cykli satyrycznych „Gallux Show”, „Właśnie leci kabarecik” i „Kabaretu Olgi Lipińskiej”.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Szef polskiego MSZ Józef Beck wśród oficerów brytyjskiej marynarki wojennej w Porsmouth. 04.1939. Fot. NAC

    Podczas wizyty ministra spraw zagranicznych Józefa Becka w Londynie ogłoszono przekształcenie gwarancji brytyjskich dla Polski z 31 marca w gwarancje wzajemne. 

  • 1929 / 90 LAT TEMU

    W Gwoźdźcu (obecnie Nawojowa Góra) pod Krzeszowicami urodził się Stanisław Czycz, poeta, prozaik, autor opowiadania „And” oraz książek „Pawana”, „Nie wierz nikomu”.

  • 1927 / 92 LATA TEMU

    Bogna Sokorska. Fot. PAP

    W Warszawie urodziła się Bogna Sokorska, śpiewaczka operowa, dysponująca sopranem koloraturowym.

  • 1922 / 97 LAT TEMU

    W Modlinie urodził się Jan Kryst, żołnierz Armii Krajowej, pseudonim „Alan”, w maju 1943 roku, będąc w ostatnim stadium gruźlicy zdecydował się na samobójczy atak na niemiecką restaurację „Adria” w Warszawie, w czasie którego zabił trzech i ranił dwóch funkcjonariuszy gestapo.

  • 1922 / 97 LAT TEMU

    Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę o "objęciu władzy państwowej nad Ziemią Wileńską" – oznaczało to włączenie tzw. Litwy Środkowej w skład Rzeczpospolitej.

  • 1914 / 105 LAT TEMU

    Józef Chełmoński - autoportret. Źródło: CBN Polona

    W Kuklówce Zarzecznej na Mazowszu zmarł Józef Chełmoński, malarz, przedstawiciel realizmu, autor m.in. obrazów „Babie lato”, „Bociany”.

  • 1914 / 105 LAT TEMU

    Arnold Mostowicz. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Łodzi urodził się Arnold Mostowicz, lekarz, dziennikarz, pisarz, redaktor „Szpilek”; w czasie II wojny światowej kronikarz łódzkiego getta, więzień KL Auschwitz i innych niemieckich obozów koncentracyjnych.

  • 1901 / 118 LAT TEMU

    Marian Hemar. Fot. NAC

    We Lwowie urodził się Marian Hemar, pisarz, satyryk, autor tekstów piosenek, dramaturg, kierownik literacki teatrów rewiowych; od 1939 roku przebywał na emigracji; autor tekstów m.in. piosenek „Upić się warto”, „Ten wąsik”, „Nikt, tylko ty”, „Kiedy znów zakwitną białe bzy”.

  • 1896 / 123 LATA TEMU

    W Atenach rozpoczęły się pierwsze nowożytne Igrzyska Olimpijskie.

  • 1888 / 131 LAT TEMU

    W Krakowie urodził się Mieczysław Smolarski, pisarz, poeta, jeden z twórców polskiej literatury fantastycznej, autor m.in. książek „Miasto światłości”, „Podróż, poślubna pana Hamiltona”, „Białe moce”.

  • 1851 / 168 LAT TEMU

    W Grabienicach Małych urodził się Władysław Smoleński, historyk, przedstawiciel tzw. szkoły warszawskiej, badacz dziejów nowożytnych.

  • 1848 / 171 LAT TEMU

    Uniwersytet Lwowski. 1914. Źródło: CBN Polona

    Władze austriackie zezwoliły Uniwersytetowi Lwowskiemu na prowadzenie wykładów w języku polskim.

  • 1841 / 178 LAT TEMU

    W Paniowcach Zielonych na Podolu urodził się Sygurd Wiśniowski, pisarz, podróżnik, reportażysta, żołnierz oddziałów Giuseppe Garibaldiego, autor m.in. „Dziesięciu lat w Australii”.

  • 1814 / 205 LAT TEMU

    W Łohojsku na Białorusi urodził się Eustachy Tyszkiewicz, archeolog, kolekcjoner, założyciel Muzeum Starożytności w Wilnie.

  • 1812 / 207 LAT TEMU

    W Moskwie urodził się Aleksander Hercen, rosyjski pisarz, myśliciel, działacz polityczny i społeczny, wydawca słynnego pisma rewolucyjnego "Kołokoł" ("Dzwon"), współorganizator tajnej organizacji rewolucyjnej Ziemla i Wola. Gorący orędownik sprawy polskiej w okresie Powstania Styczniowego.

  • 1810 / 209 LAT TEMU

    Dionizy Czachowski. Źródło: CBN Polona

    W Niebadylu koło Białobrzegów urodził się Dionizy Czachowski, ziemianin; w Powstaniu Styczniowym szef sztabu zgrupowania gen. Mariana Langiewicza, dowódca samodzielnego oddziału operującego na Kielecczyźnie i Lubelszczyźnie, następnie naczelnik województwa sandomierskiego; walczył w bitwach pod Małogoszczą, Pieskową Skałą i Grochowiskami; poległ pod Jaworowem Soleckim w listopadzie 1863 r.

  • 1807 / 212 LAT TEMU

    Napoleon. Źródło: Wikimedia Commons

    Napoleon podpisał dekret o utworzeniu pułku polskich szwoleżerów gwardii.

  • 1654 / 365 LAT TEMU

    Dekret króla Jana II Kazimierza Wazy nakazujący wypędzenie z Rzeczypospolitej cudzoziemców-innowierców.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL