Daty

Kalendarz historyczny

6.9

  • 1988 / 31 LAT TEMU

    Archiwum Franciszki i Stefana Themersonów przekazane w 2015 r. do zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie. Fot. PAP/M. Obara

    W Londynie zmarł Stefan Themerson, pisarz, filozof, kompozytor, fotografik, reżyser, twórca filmów awangardowych.

  • 1942 / 77 LAT TEMU

    Warszawskie getto - Umschlagplatz: załadunek Żydów do wagonów kolejowych. Źródło: Wikimedia Commons

    Początek ostatniego etapu wielkiej akcji likwidacyjnej w warszawskim getcie: z tzw. kotła na Miłej do obozu zagłady w Treblince Niemcy wywieźli do 12 września 1942 r. ok. 50 tys. ludzi.

  • 2016 / 3 LATA TEMU

    W Konstantynowie Łódzkim zmarł Andrzej Szymczak, w latach 1967-1984 bramkarz reprezentacji Polski w piłce ręcznej, brązowy medalista Igrzysk Olimpijskich w Montrealu (1976).

  • 2011 / 8 LAT TEMU

    Janusz Morgenstern. Fot. PAP/K. Jarczewski

    W Warszawie zmarł Janusz Morgenstern, reżyser, scenarzysta, producent filmowy; zrealizował m.in. filmy "Do widzenia, do jutra", "Jowita", "Trzeba zabić tę miłość" oraz seriale "Stawka większa niż życie", "Kolumbowie" i "Polskie drogi".

  • 2009 / 10 LAT TEMU

    W Łodzi zmarł Wojciech Bruszewski, reżyser, operator filmowy, fotograf, prekursor sztuki wideo w Polsce.

  • 2007 / 12 LAT TEMU

    Luciano Pavarotti. Fot. PAP/EPA

    W Modenie zmarł Luciano Pavarotti, jeden z najwybitniejszych śpiewaków operowych.

  • 2001 / 18 LAT TEMU

    Wojciech Kołaczkowski. Fot. NAC. Źródło: Wikimedia Commons

    W Sarasocie na Florydzie zmarł płk Wojciech Kołaczkowski, as polskiego lotnictwa, w czasie II wojny światowej dowódca legendarnego Dywizjonu 303.

  • 1998 / 21 LAT TEMU

    W Tokio zmarł Akira Kurosawa, reżyser filmowy, scenarzysta; do jego najsłynniejszych filmów należą "Rashomon (nagroda w Wenecji i Oscar w 1951 r.), "Idiota" (1951), "Siedmiu samurajów" (1954),"Tron we krwi" (1957), "Rudobrody" (1964), "Dersu Uzała" (Oscar w 1975 r.), "Sobowtór" (1980), "Ron" (1985), "Sierpniowa rapsodia" (1990), "Sny" (1991); w 1989 r. Kurosawa nagrodzony został Oscarem za całokształt twórczości.

  • 1997 / 22 LATA TEMU

    W Wielkiej Brytanii odbyły się uroczystości pogrzebowe księżnej Diany.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    Rada Państwa ZSRS uznała niepodległość Litwy, Łotwy i Estonii; miasto Leningrad powróciło do swej historycznej nazwy Sankt Petersburg.

  • 1984 / 35 LAT TEMU

    Premiera filmu „Amadeusz” w reżyserii Milosza Formana.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    W Bernie uzbrojona grupa terrorystów, przedstawiających się jako członkowie Patriotycznej Armii Polskiej, zajęła budynek ambasady PRL.

  • 1976 / 43 LATA TEMU

    Premiera filmu "Smuga cienia" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 1974 / 45 LAT TEMU

    Eryk Lubos. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Tarnowskich Górach urodził się Eryk Lubos, aktor, wystąpił w filmach „Boisko dla bezdomnych”, „Dom zły”, „Wenecja”, ”Zabić bobra”, „Dzień kobiet”, „Stacja Warszawa”, „Drogówka”, „Taniec śmierci. Sceny z powstania warszawskiego”, a także w serialach „Ojciec Mateusz” i „1920. Wojna i miłość”.

  • 1973 / 46 LAT TEMU

    Warszawskie Zakłady Telewizyjne wyprodukowały pierwsze polskie kolorowe telewizory marki Jowisz.

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    Jerzy Antczak. Fot. PAP/R. Guz

    Premiera filmu "Hrabina Cosel" w reżyserii Jerzego Antczaka.

  • 1967 / 52 LATA TEMU

    Wizyta prezydenta Francji gen. Charlesa de Gaulle'a w Polsce. Warszawa, 09.1967. Fot. PAP/S. Czarnogórski

    Początek sześciodniowej wizyty w Polsce prezydenta Francji Charlesa de Gaulle`a.

  • 1959 / 60 LAT TEMU

    Premiera filmu "Pociąg" w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.

  • 1954 / 65 LAT TEMU

    Premiera filmu „La strada” w reżyserii Federico Felliniego.

  • 1954 / 65 LAT TEMU

    O. Maciej Zięba. Fot. PAP/A. Rybczyński

    We Wrocławiu urodził się Maciej Zięba, dominikanin, teolog, filozof, publicysta; w okresie PRL działacz opozycji, wiceprezes wrocławskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, członek NSZZ „Solidarność”; w latach 1998-2006 prowincjał polskiej prowincji dominikanów; dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku (2007-2010).

  • 1951 / 68 LAT TEMU

    Dekret o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na Ziemiach Odzyskanych - na jego mocy rolnicy stawali się właścicielami prowadzonych gospodarstw.

  • 1947 / 72 LATA TEMU

    Krzysztof Orzechowski. Fot. PAP/S. Rozpędzik

    W Toruniu urodził się Krzysztof Orzechowski, aktor, reżyser teatralny, w latach 1999-2016 dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Powstanie Warszawskie: Padły ostatnie punkty polskiego oporu na Powiślu. W szpitalu na rogu ulic Tamki i Smulikowskiego oddziały niemieckie zamordowały rannych powstańców oraz ich kapelana o. Michała Czartoryskiego.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Dekret PKWN o reformie rolnej.

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    W Great Bookham w Anglii urodził się Roger Waters, muzyk, kompozytor rockowy, jeden z członków-założycieli zespołu Pink Floyd, w którym występował do 1985 r. jako basista i wokalista.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Litewski policjant prowadzący grupę żydowskich robotników. Wilno, 1941 r. Źródło: Wikimedia Commons/Bundesarchiv

    Niemcy utworzyli w Wilnie getto.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Rozpoczęto formowanie Robotniczej Brygady Obrony Warszawy.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Marszałek Edward Rydz-Śmigły. Fot. NAC

    Naczelny Wódz marszałek Edward Śmigły-Rydz wydał rozkaz strategicznego odwrotu na tzw. przedmoście rumuńskie. Rumunia ogłosiła neutralność w wojnie polsko-niemieckiej. Tego samego dnia Niemcy zajęli Kraków.

  • 1937 / 82 LATA TEMU

     Jerzy Bińczycki na planie filmu "Noce i dnie". Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Witkowicach na przedmieściach Krakowa urodził się Jerzy Bińczycki, aktor, przez wiele lat związany ze Starym Teatrem w Krakowie; w pamięci widzów zapisał się jako Bogumił Niechcic w ekranizacji "Nocy i dni" Jerzego Antczaka, znany także z ról w filmach "Znachor" i "Pan Tadeusz".

  • 1936 / 83 LATA TEMU

    Na zamku Rambouillet pod Paryżem podpisana została polsko-francuska umowa dotycząca pożyczki na dozbrojenie polskiej armii.

  • 1930 / 89 LAT TEMU

    W Otwocku zmarł Kazimierz Dłuski, lekarz ftyzjatra, działacz socjalistyczny, współzałożyciel i pierwszy prezes Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR).

  • 1926 / 93 LATA TEMU

    Michał Grażyński. Źródło: NAC

    Michał Grażyński mianowany został wojewodą śląskim.

  • 1914 / 105 LAT TEMU

    Paul von Hindenburg. Fot. NAC

    I wojna światowa: Początek I bitwy nad Jeziorami Mazurskimi, w której wojska niemieckie pod dowództwem gen. Paula von Hindenburga pokonały armię rosyjska gen. Pawła von Rennenkampfa.

  • 1909 / 110 LAT TEMU

    W Moskwie urodził się Edward Hartwig, fotograf, współzałożyciel i członek honorowy Związku Polskich Artystów Fotografików.

  • 1907 / 112 LAT TEMU

    W Chatenay-Malabry pod Paryżem zmarł Sully Prudhomme, francuski poeta, pierwszy w historii laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1901).

  • 1901 / 118 LAT TEMU

    Anarchista polskiego pochodzenia Leon Czolgosz strzelał do prezydenta USA Williama McKinleya, który zmarł z powodu odniesionych ran.

  • 1876 / 143 LATA TEMU

    W Paryżu zmarł Józef Szermentowski, malarz.

  • 1863 / 156 LAT TEMU

    Powstanie Styczniowe: Klęska powstańców w bitwie pod Batorzem na Lubelszczyźnie; w czasie walk poległ płk Marcin Borelowski-Lelewel.

  • 1831 / 188 LAT TEMU

    Gen. Józef Sowiński. Źródło: BN Polona

    Powstanie Listopadowe: Początek szturmu wojsk rosyjskich feldmarszałka Iwana Paskiewicza na Warszawę; w czasie walk z wojskami rosyjskimi na Woli zginął gen. Józef Sowiński.

  • 1790 / 229 LAT TEMU

    Sejm Czteroletni przyjął uchwałę o niepodzielności ziem Rzeczypospolitej.

  • 1788 / 231 LAT TEMU

    Teatr Stanisławowski w Starej Pomarańczarni w Łazienkach Królewskich. Fot. PAP/J. Morek

    W Łazienkach Królewskich w Warszawie uroczyście otwarto Teatr Stanisławowski.

  • 1757 / 262 LATA TEMU

    Na zamku Chavaniac w Owernii urodził się Marie Joseph de la Fayette, generał, polityk, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych; w 1798 r. deputowany do Stanów Generalnych, inicjator „Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela”, dowódca paryskiej Gwardii Narodowej.

  • 1685 / 334 LATA TEMU

    W Łowiczu zmarł Jan Stefan Wydżga, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (1677-1685).

  • 1683 / 336 LAT TEMU

    Zmarł Jean-Baptiste Colbert, francuski polityk, minister finansów, minister spraw zagranicznych w czasach rządów Ludwika XIV, zwolennik merkantylizmu i absolutyzmu, twórca potęgi francuskiej floty wojennej. 

  • 1622 / 397 LAT TEMU

    Należący do tzw. Srebrnej Floty hiszpański galeon „Nuestra Senora de Atocha” zatonął w czasie huraganu u wybrzeży Florydy wraz z ładunkiem srebra i innych kosztowności.

  • 1522 / 497 LAT TEMU

    Po trzyletniej podróży do portu w Sewilli wpłynął okręt "Victoria", dowodzony przez kapitana Sebastiana del Cano, który jako pierwszy w historii opłynął dookoła Ziemię. Był to jedyny spośród pięciu okrętów z wyprawy Ferdynanda Magellana, który powrócił do Hiszpanii. Sam Magellan zginął w 1521 r. na Filipinach w walce z tubylcami.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL