Daty

Kalendarz historyczny

8.12

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Zdjęcie ppłk. Mariana Drobika. Fot. PAP/R. Guz

    W Warszawie Gestapo aresztowało w wyniku denuncjacji 19 członków Oddziału II (Informacyjno-Wywiadowczego) Komendy Głównej AK. Do równoczesnych aresztowań doszło w Podkowie Leśnej, także na skutek działań agentów Gestapo. Wśród zatrzymanych był m.in. ppłk dypl. Marian Drobik „Dzięcioł”, szef Oddziału II KG AK.

  • 1918 / 101 LAT TEMU

    Ks. Idzi Radziszewski - twórca i pierwszy rektor KUL. Źródło: CBN Polona

    Inauguracja pierwszego roku akademickiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

  • 2016 / 3 LATA TEMU

    W Columbus w stanie Ohio zmarł John Glenn, amerykański senator, pierwszy astronauta USA na orbicie okołoziemskiej. Czterogodzinny lot odbył na pokładzie statku kosmicznego Mercury 6 20 lutego 1962 r.

  • 2015 / 4 LATA TEMU

    Zmarł Janusz Odrowąż-Pieniążek, historyk literatury, pisarz i muzealnik, wieloletni dyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

  • 2014 / 5 LAT TEMU

    W Krakowie rozpoczął się proces beatyfikacyjny ks. Piotra Skargi, jezuity, pisarza i kaznodziei, przedstawiciela polskiej kontrreformacji.

  • 2007 / 12 LAT TEMU

    Zmarł Ryszard Schramm, biolog, taternik, współautor pierwszego przejścia głównej grani Tatr.

  • 2001 / 18 LAT TEMU

    W Krakowie otwarto łukowy Most Kotlarski.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    Duma Państwowa Federacji Rosyjskiej przyjęła nowy tekst hymnu państwowego, pozbawiony odniesień do komunistycznej przeszłości. Niezmieniona pozostała melodia z 1944, autorstwa Aleksandra Aleksandrowa.

  • 1999 / 20 LAT TEMU

    Na Kremlu prezydent Rosji Borys Jelcyn i prezydent Białorusi Aleksandr Łukaszenka podpisali układ o utworzeniu Związku Rosji i Białorusi (ZBiR).

  • 1992 / 27 LAT TEMU

    W życie weszła tzw. Mała Konstytucja – ustawa regulująca wzajemne stosunki między władzą ustawodawczą a wykonawczą III RP. Obowiązywała do roku 1997, do wejścia w życie Konstytucji RP.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    Borys Jelcyn. Fot. PAP/J. Mazur

    Prezydent Federacji Rosyjskiej Borys Jelcyn zawarł z prezydentami Ukrainy - Leonidem Krawczukiem i Białorusi - Stanisławem Szuszkiewiczem układ białowieski, na mocy którego ZSRS jako podmiot prawa międzynarodowego przestał istnieć. Na jego miejsce już suwerenne kraje - Rosja, Ukraina i Białoruś - powołały Wspólnotę Niepodległych Państw. Podpisanie układu białowieskiego i utworzenie WNP uznawane jest za ostateczny upadek sowieckiego imperium.

  • 1991 / 28 LAT TEMU

    Nadawanie audycji rozpoczęło "Radio Maryja".

  • 1990 / 29 LAT TEMU

    Tadeusz Kantor. Fot. PAP/J. Ochoński

    W Krakowie zmarł Tadeusz Kantor, jeden z najważniejszych twórców i reformatorów XX-wiecznego teatru, malarz, scenograf, aktor, wykładowca krakowskiej ASP; autor manifestów artystycznych, współzałożyciel Grupy Krakowskiej i założyciel Teatru Cricot 2, jego najgłośniejsze spektakle to "Umarła klasa", "Wielopole, Wielopole", "Niech sczezną artyści", "Nigdy tu już nie powrócę".

  • 1989 / 30 LAT TEMU

    Szymon Datner. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie zmarł Szymon Datner, historyk żydowskiego pochodzenia, badacz historii Holokaustu.

  • 1981 / 38 LAT TEMU

     Papież Jan Paweł II ustanowił w Krakowie Papieską Akademię Teologiczną.

  • 1980 / 39 LAT TEMU

    Przed budynkiem Dakota House na nowojorskim Manhattanie Marc David Chapman zastrzelił Johna Lennona.

  • 1978 / 41 LAT TEMU

    Realizacja filmu „Co mi zrobisz jak mnie złapiesz” w reż. Stanisława Barei - aktorzy Ewa Wiśniewska i Krzysztof Świętochowski. 07.1977. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Co mi zrobisz jak mnie złapiesz” w reżyserii Stanisława Barei.

  • 1976 / 43 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Kazimierz Lisiecki, pedagog, działacz społeczny, współtwórca Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy i Państwowego Zespołu Ognisk Wychowawczych.

  • 1975 / 44 LATA TEMU

    W Sali Kongresowej PKiN w Warszawie obrady rozpoczął VII Zjazd PZPR.

  • 1972 / 47 LAT TEMU

    Joanna Kos-Krauze. Fot. PAP/StrefaGwiazd/S. Leszczyński

    W Olsztynie urodziła się Joanna Kos-Krauze, reżyserka, scenarzystka; z mężem Krzysztofem Krauze współreżyserowała filmy „Plac Zbawiciela”, „Papusza”, „Ptaki śpiewają w Kigali”.

  • 1970 / 49 LAT TEMU

    W Polsce przeprowadzony został trzeci powojenny powszechny spis ludności.

  • 1965 / 54 LATA TEMU

    Zakończył obrady Sobór Watykański II (trwający od 1962 roku).

  • 1958 / 61 LAT TEMU

    Mirosław Okoński. Fot. PAP/CAF/W. Frelek

    W Koszalinie urodził się Mirosław Okoński, piłkarz, reprezentant Polski, trzykrotny mistrz Polski z Lechem Poznań, zdobywca 4 pucharów Polski, mistrzostwa Grecji i Pucharu Niemiec.

  • 1958 / 61 LAT TEMU

    Pogrzeb Bohdana Piaseckiego. Fot. "Słowo Powszechne", 15.12.1958. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie odnaleziono ciało porwanego i zamordowanego 15-letniego Bohdana Piaseckiego, syna Bolesława Piaseckiego, przewodniczącego Stowarzyszenia PAX; w latach 30. jednego z przywódców Obozu Narodowo-Radykalnego, twórcy ONR-Falanga, w czasie wojny komendanta Konfederacji Narodu (1941-1944), który po aresztowaniu przez NKWD rozpoczął współpracę z władzami komunistycznymi; motywy zabójstwa jego syna do dziś nie zostały wyjaśnione, wiele wskazuje jednak na to, że miało ono charakter polityczny.

  • 1955 / 64 LATA TEMU

    Komitet Rady Ministrów Rady Europy wybrał „gwiaździsty” projekt Arsene Heitza na nową flagę Rady Europy, dziś flaga Unii Europejskiej.

  • 1953 / 66 LAT TEMU

    Radość Władysława Kozakiewicza po zdobyciu złotego medalu w skoku o tyczce na igrzyskach olimpijskich w Moskwie w 1980 r. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Solecznikach pod Wilnem urodził się Władysław Kozakiewicz, olimpijczyk, złoty medalista w konkursie skoku o tyczce na igrzyskach olimpijskich w Moskwie w 1980 r.

  • 1953 / 66 LAT TEMU

    Kaplica Cudownego Obrazu na Jasnej Górze. PAP/PAI/J. Michlewski, J. Rosikoń

    W kaplicy Cudownego Obrazu na Jasnej Górze został odprawiony po raz pierwszy Apel Jasnogórski - wieczorne nabożeństwo maryjne.

  • 1951 / 68 LAT TEMU

    Na scenie krakowskiego Teatru Rapsodycznego zadebiutowała Barbara Horawianka.

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Maryla Rodowicz. Fot. PAP/L. Muszyński

    W Zielonej Górze urodziła się Maryla Rodowicz, jedna z najpopularniejszych polskich piosenkarek, wykonawczyni takich przebojów jak "Małgośka", "Remedium", "Sing-sing", "Niech żyje bal", "Do łezki łezka", "Dziś prawdziwych Cyganów już nie ma".

  • 1943 / 76 LAT TEMU

    Piotr Drzewiecki. Fot. NAC

    W Berlinie w więzieniu Moabit zmarł Piotr Drzewiecki, inżynier, działacz gospodarczy, burmistrz Warszawy w latach 1916-1917 i pierwszy prezydent stolicy w niepodległej Polsce (1918-1921).

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Obóz Kulmhof 1942. Źródło: Wikimedia Commons / Muzeum Okręgowe w Koninie

    W Chełmnie nad Nerem zaczął działać niemiecki obóz zagłady KL Kulmhof - przywieziono do niego pierwszy transport 700 Żydów z Koła; do kwietnia 1944 r. w obozie Niemcy zamordowali około 200 tys. Żydów.

  • 1938 / 81 LAT TEMU

    Ławrientij Beria zastąpił Nikołaja Jeżowa na stanowisku szefa Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych (NKWD).

  • 1937 / 82 LATA TEMU

    Kolejka linowo-terenowa na górę Parkową w Krynicy. 1938 r. Fot. NAC

    W Krynicy-Zdroju uruchomioną pierwszą w Polsce kolej linowo-terenową prowadzącą na Górę Parkową.

  • 1933 / 86 LAT TEMU

    Dworzec Morski w Gdyni. 12.1933. Fot. NAC

    W Gdyni otwarto Dworzec Morski.

  • 1925 / 94 LATA TEMU

    W Nowym Jorku urodził się Sammy Davis Jr, amerykański piosenkarz i aktor.

  • 1923 / 96 LAT TEMU

    Gmach Związku Młodzieży Chrześcijańskiej "Polska YMCA" w Warszawie. 1932. Fot. NAC

    Działalność rozpoczął polski oddział YMCA (Young Men’s Christin Association).

  • 1920 / 99 LAT TEMU

    Defilada uczniów Szkoły Morskiej w Tczewie. Źródło: NAC

    W Tczewie została otwarta Szkoła Morska, przeniesiona następnie do Gdyni.

  • 1919 / 100 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Kazimierz Żygulski, socjolog kultury, działacz polityczny, więzień sowieckich łagrów, minister kultury w latach 1982-1986.

  • 1919 / 100 LAT TEMU

    George Curzon, minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii w latach 1919-1924. Źródło: Wikimedia Commons

    Rada Najwyższa państw Ententy ogłosiła deklarację dotyczącą proponowanego przebiegu tymczasowej granicy wschodniej Polski (tzw. linia Curzona).

  • 1914 / 105 LAT TEMU

    I wojna światowa: Bitwa morska koło Falklandów, zakończona porażką niemieckiej floty.

  • 1908 / 111 LAT TEMU

    W Łodzi urodził się Zenon Kliszko, działacz komunistyczny, członek Biura Politycznego KC PZPR (1959-1970); jeden z najbliższych współpracowników Władysława Gomułki; w grudniu 1970 r. faktycznie kierował krwawą pacyfikacją robotniczych protestów na Wybrzeżu; w 1971 r. usunięty z KC PZPR, wcześniej pozbawiony wszystkich stanowisk państwowych.

  • 1894 / 125 LAT TEMU

    W Zakopanem zmarł Jan Krzeptowski, „Sabała”, gawędziarz, skrzypek, pieśniarz, przewodnik tatrzański, nazwany przez twórcę stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza Homerem Tatr.

  • 1882 / 137 LAT TEMU

    Stanisław Jasiukowicz. Fot. NAC

    W Głogowcu urodził się Stanisław Jasiukowicz, polityk, działacz Narodowej Demokracji, członek Delegatury Rządu na Kraj, w 1945 roku skazany w Moskwie w tzw. procesie szesnastu.

  • 1865 / 154 LATA TEMU

    W fińskiej miejscowości Hämeenlinna urodził się Johan Julius Christian Sibelius, kompozytor.

  • 1864 / 155 LAT TEMU

    W Pojościu koło Poniewieża urodził się Aleksander Meysztowicz, ziemianin, konserwatysta; prezes Tymczasowej Komisji Rządzącej Litwy Środkowej (1921-1922), poseł na Sejm, współzałożyciel wileńskiego "Słowa"; w latach 1926-1928 minister sprawiedliwości.

  • 1864 / 155 LAT TEMU

    W Villeneuve-sur-Fere urodziła się Camille Claudel, francuska rzeźbiarka.

  • 1854 / 165 LAT TEMU

    Papież Pius IX ogłosił dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny.

  • 1831 / 188 LAT TEMU

    W Paryżu pod kierownictwem Joachima Lelewela powstał Komitet Narodowy Polski.

  • 1830 / 189 LAT TEMU

    W Paryżu zmarł Benjamin Constant (właść. Henri Benjamin Constant de Rebecque), francuski pisarz, filozof i polityk.

  • 1506 / 513 LAT TEMU

    Zygmunt I Stary - rysunek Jana Matejki. Fot. PAP/Reprodukcja

    Sejm elekcyjny w Piotrkowie powołał na tron polski Zygmunta Jagiellończyka, który jako Zygmunt I Stary panował do 1548 r.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL