Daty

Kalendarz historyczny

8.9

  • 1968 / 51 LAT TEMU

    Wystawa IPN "Krzyk szarego człowieka. Ryszard Siwiec (1909–1968)"

    Ryszard Siwiec dokonał samospalenia na znak protestu przeciw inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację; podpalił się na oczach tłumów podczas centralnych dożynek na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Władysław Raginis - szef obrony odcinka Wizna w kampanii 1939 r. Fot. CAW. Źródło: Wikimedia Commons

    Kampania 1939: Początek walk o pozycję umocnioną pod Wizną.

  • 2006 / 13 LAT TEMU

    Premiera filmu "Plac Zbawiciela" w reżyserii Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauze.

  • 2003 / 16 LAT TEMU

    W Poecking w Bawarii zmarła Leni Riefenstahl, niemiecka aktorka, reżyserka filmów dokumentalnych wspierających propagandowo nazistowski reżim; po wojnie zajmowała się fotografią i realizacją filmów podróżniczo-przyrodniczych.

  • 2000 / 19 LAT TEMU

    Premiera filmu "Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową" w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • 1999 / 20 LAT TEMU

    Premiera filmu „American Beauty” w reżyserii Sama Mendesa; film nagrodzony został pięcioma Oscarami.

  • 1997 / 22 LATA TEMU

    Premiera filmu "Historie miłosne" w reżyserii Jerzego Stuhra.

  • 1992 / 27 LAT TEMU

    W Moskwie podpisano porozumienie o wycofaniu wojsk rosyjskich z terytorium Litwy do 31 sierpnia 1993 r.

  • 1984 / 35 LAT TEMU

    Premiera filmu „Umarłem, aby żyć” w reżyserii Stanisława Jędryki.

  • 1982 / 37 LAT TEMU

    Proces przed Sądem Warszawskiego Okręgu Wojskowego ws. śmierci sierżanta MO Zdzisława Karosa. 08.09.1982. Fot. PAP/CAF/M. Szyperko

    Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego skazał na 25 lat więzienia Roberta Chechłacza - członka założonej przez grupę nastolatków organizacji "Siły Zbrojne Polski Podziemnej", głównego oskarżonego o zabójstwo st. sierż. MO Zdzisława Karosa.

  • 1981 / 38 LAT TEMU

    I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Hali Olivia. Gdańsk, 09.1981. Fot. PAP/W. Kryński

    W Gdańsku na I Zjeździe Delegatów NSZZ "Solidarność" uchwalono "Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej".

  • 1977 / 42 LATA TEMU

    W Telewizji Polskiej wyemitowano pierwszy odcinek programu popularnonaukowego "Sonda".

  • 1972 / 47 LAT TEMU

    W Myślenicach urodził się Bartosz Konopka, reżyser; w 2010 r. nominowany do Oscara za film „Królik po berlińsku” w kategorii najlepszy dokument krótkometrażowy.

  • 1972 / 47 LAT TEMU

    Widok auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu po wybuchu. Fot. PAP/R. Okoński

    Sąd Wojewódzki w Opolu uznał braci Kowalczyków za winnych wybuchu w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, do którego doszło w przeddzień zapowiadanych uroczystości z okazji Dnia Milicjanta. Jerzy Kowalczyk skazany został na karę śmierci, a Ryszard Kowalczyk na 25 lat pozbawienia wolności. W styczniu 1973 r. Rada Państwa złagodziła wyrok na Jerzego Kowalczyka, skazując go - podobnie jak jego brata - na 25 lat więzienia.

  • 1970 / 49 LAT TEMU

    Premiera filmu "Krajobraz po bitwie" w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 1958 / 61 LAT TEMU

    Kapitan Franciszek Hynek (P) i inżynier Franciszek Janik - Międzynarodowe Zawody Balonowe o Puchar Gordona Bennetta w Warszawie. 1936 r. Fot. NAC

    W katastrofie balonu w Szatarpach koło Kościerzyny zginął dwukrotny zdobywca Pucharu Gordona Bennetta mjr Franciszek Hynek.

  • 1957 / 62 LATA TEMU

    W Kargowej w województwie lubuskim urodził się Maciej Kozłowski, aktor, znany m.in. z ról w filmach "Ogniem i mieczem", "Wiedźmin" i "Psy".

  • 1950 / 69 LAT TEMU

    Hanka Ordonówna. Fot. PAP

    W Bejrucie zmarła Hanka Ordonówna, piosenkarka, tancerka, aktorka; jej szlagiery "Na pierwszy znak" czy "Miłość ci wszystko wybaczy" należą do klasyki polskiej muzyki.

  • 1950 / 69 LAT TEMU

    Jerzy Radziwiłowicz. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Warszawie urodził się Jerzy Radziwiłowicz, aktor, przez wiele lat związany ze Starym Teatrem w Krakowie, od 1998 r. w Teatrze Narodowym w Warszawie; znany m.in. z ról w filmach Andrzeja Wajdy „Człowiek z marmuru” i „Człowiek z żelaza”, a także filmów „W zawieszeniu” i „Pokłosie” oraz serialu „Glina”.

  • 1949 / 70 LAT TEMU

    W Garmisch-Partenkirchen zmarł Richard Strauss, kompozytor, dyrygent.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    Rząd wydał dekret o ustroju rolnym i osadnictwie na Ziemiach Odzyskanych.

  • 1946 / 73 LATA TEMU

    Krzysztof Krawczyk. Fot. PAP/J. Kaczmarczyk

    W Katowicach urodził się Krzysztof Krawczyk, piosenkarz, wokalista zespołu Trubadurzy (1963-1973); wykonawca przebojów "Pamiętam Ciebie z tamtych lat", "Jak minął dzień", "Byle było tak", "Parostatek", "Mój przyjacielu".

  • 1945 / 74 LATA TEMU

    Płk Jan Mazurkiewicz "Radosław", w czasie II wojny światowej zastępca, a następnie szef Kedywu KG AK, podczas Powstania Warszawskiego dowódca Zgrupowania "Radosław", wezwał byłych żołnierzy Armii Krajowej do ujawnienia się.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Ada Rusowicz. Fot. PAP/CAF

    W Wilnie urodziła się Ada Rusowicz, piosenkarka, wokalistka zespołu Niebiesko-Czarni.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Bitwa 9. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej z oddziałami niemieckimi w rejonie rezerwatu Czerwone Bagno na Podlasiu.

  • 1944 / 75 LAT TEMU

    Mira Kubasińska. Fot. PAP/M. Karewicz

    W Bodzechowie niedaleko Ostrowca Świętokrzyskiego urodziła się Mira Kubasińska, piosenkarka, legenda polskiego rocka i bluesa; wykonawczyni m.in. przebojów "Gdybyś kochał, hej" i "Na drugim brzegu tęczy"; największą sławę zdobyła w latach 60. i 70. występując z zespołem Breakout.

  • 1942 / 77 LAT TEMU

    Ks. Adam Bargielski. Źródło: Wikimedia Commons

    W niemieckim obozie koncentracyjnym Dachau zamordowany został ksiądz Adam Bargielski, wikariusz parafii Myszyniec; beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II w 1999 r.

  • 1941 / 78 LAT TEMU

    Wojska niemieckie rozpoczęły trwające 900 dni oblężenie Leningradu - do 27 stycznia 1944 r.; liczbę mieszkańców miasta, którzy zmarli w tym czasie z głodu, szacuje się na ponad 750 tys.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Stefan Starzyński. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Kampania polska: Utworzenie Armii "Warszawa" pod dowództwem gen. Juliusza Rómmla. Prezydent stolicy Stefan Starzyński mianowany komisarzem cywilnym przy Dowództwie Obrony Warszawy.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Kampania polska: Nieudana próba zdobycia Warszawy z marszu przez wojska niemieckiej 4. Dywizji Pancernej, szturm odparto na skraju zwartej zabudowy miasta w rejonie skrzyżowania ulic Grójeckiej i Częstochowskiej. Radio i prasa niemiecka doniosły o rzekomym zdobyciu stolicy Polski.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Kampania polska: Pod Ciepielowem Niemcy zamordowali kilkuset polskich jeńców.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Kampania polska: Wojska niemieckie wkroczyły do Łodzi i Krosna.

  • 1939 / 80 LAT TEMU

    Marszałek Edward Śmigły-Rydz. Źródło: NAC

    Kampania polska: Decyzja marsz. Edwarda Śmigłego-Rydza o oparciu obrony o rzeki Bug-Wisła-San.

  • 1938 / 81 LAT TEMU

    Premiera filmu „Druga młodość” w reż. Michała Waszyńskiego.

  • 1935 / 84 LATA TEMU

    Wybory do Sejmu IV kadencji.

  • 1911 / 108 LAT TEMU

    Kard. Jan Puzyna. Fot. Wikimedia Commons

    W Krakowie zmarł biskup krakowski, kardynał Jan Puzyna.

  • 1910 / 109 LAT TEMU

    W Bregencji w Austrii urodził się Irmfried Eberl, nazistowski zbrodniarz, doktor medycyny, uczestnik realizowanej przez III Rzeszę akcji „T4” - likwidacji osób psychicznie chorych i niepełnosprawnych; pierwszy komendant niemieckiego obozu zagłady w Treblince (1942); aresztowany przez władze alianckie w 1947 r.; przed rozpoczęciem procesu popełnił samobójstwo.

  • 1910 / 109 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Wojciech Wasiutyński, pisarz, publicysta, działacz narodowy; współtwórca deklaracji ideowej Obozu Narodowo-Radykalnego; jeden z liderów ONR-Falanga; po wybuchu wojny na emigracji we Francji, a następnie w Wielkiej Brytanii; w latach 1947-1958 redaktor „Myśli Polskiej” – organu Stronnictwa Narodowego wydawanego w Londynie; od 1958 do 1973 r. zastępca kierownika sekcji polskiej Radia Wolna Europa w Nowym Jorku; założyciel Instytutu Romana Dmowskiego.

  • 1905 / 114 LAT TEMU

    Na stokach warszawskiej Cytadeli władze carskie dokonały egzekucji Marcina Kasprzaka, działacza socjalistycznego, członka PPS zaboru pruskiego i SDKPiL.

  • 1899 / 120 LAT TEMU

    Wmurowano kamień węgielny pod budowę gmachu głównego Politechniki Warszawskiej.

  • 1899 / 120 LAT TEMU

    W Nieborowie urodził się Jerzy Dąbrowski, inżynier mechanik, konstruktor lotniczy, autor m.in. projektu dwusilnikowego bombowca PZL-37 „Łoś”; w czasie II wojny światowej oficer techniczny Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

  • 1888 / 131 LAT TEMU

    Zainaugurowała rozgrywki angielsko-walijska The Football League, pierwsza liga piłkarska na świecie. 

  • 1831 / 188 LAT TEMU

    Powstanie Listopadowe: kapitulacja obleganej przez Rosjan Warszawy.

  • 1830 / 189 LAT TEMU

    W Maillane w Prowansji urodził się Frederic Mistral, poeta, filolog; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1904 r.

  • 1717 / 302 LATA TEMU

    Obraz Matki Bożej Jasnogórskiej. Fot. PAP/W. Deska

    Na Jasnej Górze odbyła się Koronacja obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej koronami Kapituły Watykańskiej papieża Klemensa XI. Na uroczystość przybyło ok. 200 tysięcy pielgrzymów.

  • 1655 / 364 LATA TEMU

    Wojna polsko-szwedzka: wojska szwedzkie zajęły Warszawę.

  • 1523 / 496 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Maciej z Miechowa, lekarz, historyk, geograf, astrolog, profesor i rektor Akademii Krakowskiej.

  • 1514 / 505 LAT TEMU

    Konstanty Ostrogski. Źródło: Wikimedia Commons

    W bitwie pod Orszą wojska polsko-litewskie dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrogskiego pokonały wojska moskiewskie.

  • 1474 / 545 LAT TEMU

    W Reggio Emilia koło Modeny urodził się Ludovico Ariosto, poeta epoki renesansu, autor poematu „Orland szalony”.

  • 1380 / 639 LAT TEMU

    W Massa Marittima urodził się Bernardyn ze Sieny, franciszkanin, teolog, kaznodzieja; reformator zakonu; święty Kościoła katolickiego.

  • 1380 / 639 LAT TEMU

    W bitwie na Kulikowym Polu nad Donem wielki książę moskiewski Dymitr, pokonał armię tatarską dowodzoną przez Mamaja; było to pierwsze wielkie zwycięstwo wojsk ruskich nad Tatarami.

  • 1253 / 766 LAT TEMU

    W Asyżu papież Innocenty IV dokonał kanonizacji biskupa krakowskiego Stanisława.

  • 1157 / 862 LATA TEMU

    W Oksfordzie urodził się Ryszard Lwie Serce, król Anglii w latach 1189-1199, syn Henryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL