Holokaust

29.01.2020

„Lista Ładosia”

autor: Jakub Kumoch (redakcja)
„Lista Ładosia” „Lista Ładosia”

W czasie II wojny światowej nieformalna grupa polskich dyplomatów z poselstwa RP w Bernie oraz przedstawicieli organizacji żydowskich współdziałała pod kierownictwem posła RP w Szwajcarii Aleksandra Ładosia, aby ratować europejskich Żydów. 

Co najmniej od początku 1941 aż do końca 1943 roku członkowie tej grupy nielegalnie kupowali, sporządzali oraz dostarczali osobom zagrożonym Zagładą sfałszowane paszporty oraz poświadczenia obywatelstwa czterech państw Ameryki Południowej i Środkowej - Paragwaju, Hondurasu, Haiti i Peru. Te dokumenty miały chronić ich właścicieli przed wywózką do obozów śmierci na terenach okupowanych przez III Rzeszę.

Według różnych szacunków grupa Ładosia wystawiła ok. 4–5 tys. takich dokumentów, a akcja paszportowa mogła objąć nawet do 10 tys. osób. Opracowanie „Lista Ładosia” jest pierwszą próbą odtworzenia imiennej listy tych, dla których przygotowano dokumenty. „W wyniku naszych prac zebrano dane na temat tożsamości 2987 posiadaczy paszportów, z uwzględnieniem co najmniej 275 nieznanych z imienia i nazwiska członków ich rodzin. Razem daje to 3262 osób stanowiących – w naszej ocenie – około 30-40 % spośród 8-10 tys. Żydów, których próbowała ratować grupa Ładosia” – czytamy w publikacji. Część z posiadaczy tych dokumentów przeżyła wojnę, części z nich nie udało się uratować, a losy wielu są nadal nieznane. 

Jak wskazują autorzy publikacji, „trzeba jednak zwrócić uwagę, że ocena skuteczności paszportów Ładosia nie stanowi jednocześnie oceny moralnej działalności jego grupy, gdyż jej zadania ograniczały się do sporządzania dokumentów. Zarówno Ładoś, jak i jego podwładni oraz współpracownicy, wystawiali paszporty, starali się o bezczynność szwajcarskiej policji oraz przychylność korpusu dyplomatycznego, a jednocześnie angażowali w walkę o uznanie tych dokumentów. Nie mieli jednak bezpośredniego wpływu na dalsze losy ich posiadaczy, gdyż te zależały od czynników od nich niezależnych”. 

Publikacja „Lista Ładosia. Spis osób, na których nazwiska w okresie II wojny światowej zostały wystawione paszporty latynoamerykańskie przez Poselstwo RP i organizacje żydowskie w Szwajcarii” pod redakcją Jakuba Kumocha ukazała się nakładem Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego.(PAP)

akr/


 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL