Polska po 1989 roku

23.11.2019

W Zakopanem odsłonięto pomnik sportowca, lutnika i naczelnika TG „Sokół” Franciszka Marduły

Franciszek Marduła. 2006 r. Fot. PAP/G. Momot Franciszek Marduła. 2006 r. Fot. PAP/G. Momot

Podczas uroczystości 125-lecia zakopiańskiego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, odsłonięto pomnik wieloletniego naczelnika tej organizacji, lutnika i sportowca Franciszka Marduły. Monument stanął w Zakopanem przed siedzibą TG „Sokół”.

„Franciszek Marduła to piękny przykład człowieka niezwykłego i bardzo inspirującego. Wspaniały spokojny człowiek wkładający we wszystko co robił całe swoje serce i duszę. Bezpretensjonalny i skromny. Stąpał po drodze prawdy bez żadnych ulg i kompromisów, bez kalkulacji ekonomicznej. Pozostawił po sobie nie tylko wielki dorobek twórczy w postaci kilkuset instrumentów lutniczych, ale również, a może i nawet przede wszystkim grono wybitnych twórców współczesnego polskiego lutnictwa, wybitnych sportowców i przede wszystkim odrodzone z jego inicjatywy po czasach komunizmu zakopiańskie gniazdo +Sokoła+” – mówiła podczas uroczystości synowa artysty i sportowca, Alicja Hołoga - Marduła.

Popiersie Franciszka Marduły ustawiono na wysokim kamiennym cokole, w którym widoczny jest kształt wiolonczeli. Na tablicy umiejscowionej na cokole zostały uwiecznione nazwiska kolejnych naczelników zakopiańskiego gniazda TG „Sokół”.

CZYTAJ TAKŻE

Rzeczniczka organizacji Anna Karpiel–Semberecka przypomniała, że TG „Sokół” to jedna z najstarszych organizacji działających pod Giewontem, która od samego początku pielęgnowała wartości patriotyczne, ale także dbała o kulturę i sport w Zakopanem. Uroczystość rozpoczęła się od mszy w sanktuarium Świętej Rodziny w Zakopanem. Do Zakopanego przybyły delegacje TG „Sokół” z innych miast w Polsce.

„Okres dwudziestolecia międzywojennego to czas kiedy Franciszek Marduła rozpoczął swoją działalność sportową oraz lutniczą. W 1928 roku zbudował swoje pierwsze skrzypce i jednocześnie w tym roku został członkiem Towarzystwa Gimnastycznego +Sokół+ stając się w krótkim czasie czołowym polskim biegaczem narciarskim oraz skoczkiem i strzelcem” – mówiła rzeczniczka.

Urodzony w 1909 roku w Poroninie Marduła, jako 27-latek został członkiem kadry narodowej w narciarstwie, a w lutym 1939 roku reprezentował Polskę na Mistrzostwach Świata w narciarstwie w Zakopanem. Później został włączony w skład narodowej ekipy olimpijskiej. W czasie wojny Franciszek Marduła przebywał w niewoli na terenie Niemiec w stalagach w Muchlebergu i Elsterhorst. Po wojnie powrócił do Zakopanego, gdzie reaktywował działalność TG „Sokół”.

CZYTAJ TAKŻE

Twórczość lutniczą łączył z nauczaniem tej profesji w dziale lutniczym Państwowego Liceum Technik Plastycznych - późniejszym Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara i nowotarskim Technikum Budownictwa Instrumentów Lutniczych. Zmarł w 2007 roku i spoczął na cmentarzu zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

Gniazdo „Sokoła” w Zakopanem powstało w 1894 r. Jego pierwszym prezesem został lekarz i działacz społeczny Wenanty Piasecki. Organizację hojnie wspierał hr. Władysław Zamoyski. W okresie I wojny światowej TG „Sokół” kontynuowało działalność narodową, włączając się m.in. w organizowanie pomocy dla walczących Legionistów. Działalność Towarzystwa została przerwana z chwilą wybuchu II wojny światowej. Niemcy przejęli kino, zniszczyli akta, bibliotekę i część sprzętu. W tym okresie zaginął także sztandar „Sokoła”.

Po przemianach politycznych w 1990 r. w Zakopanem odbyło się zebranie Zespołu Reaktywującego zainicjowane m.in. przez Franciszka Mardułę, który został prezesem Towarzystwa.(PAP)

Autor: Szymon Bafia

szb/ par/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL