Kultura i sztuka po 1989 roku

30.10.2019

W Rzeszowie wystawa „Historia rodziny w kadrze zatrzymana”

Źródło: Muzeum.rzeszow.pl Źródło: Muzeum.rzeszow.pl

Oryginalne szklane negatywy ze słynnego rzeszowskiego zakładu fotograficznego Edwarda Janusza, jego pamiątki rodzinne, dokumenty, zdjęcia, a także historyczny sprzęt fotograficzny można od środy oglądać w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie na wystawie „Historia rodziny w kadrze zatrzymana”.

Edward Janusz, jest autorem tysięcy fotografii mieszkańców Rzeszowa i okolic, a także zdjęć dokumentujących życie miasta. Był samoukiem. W 1898 r. został wyróżniony tytułem cesarsko-królewskiego nadwornego fotografa.

Zakład pod szyldem E. Janusz, jeden z największych w Galicji, działał w Rzeszowie w latach 1886-1951. Mieścił się przy ówczesnej ulicy Sandomierskiej (obecna ul. Grunwaldzka).

"Tą wystawą staramy się przybliżyć dzieje tej rzeszowskiej firmy fotograficznej i jej właścicieli, ponieważ obie historie są ze sobą nierozerwalnie złączone. Tak jak zresztą i z opowieścią o dawnym Rzeszowie - Rzeszowie, który już co prawda przeminął, ale wciąż możemy go +dotknąć+ patrząc na stare pożółkłe fotografie” – mówił szef działu historycznego rzeszowskiego muzeum okręgowego Rafał Kocoł.

Na wystawie pokazano m.in. oryginalny dokument nadający Edwardowi Januszowi honorowy tytuł cesarsko-królewskiego nadwornego fotografa, a także – ciekawostkę - zdjęcie samego Edwarda Janusza jako dziecka w towarzystwie brata, siostry i rodziców, pochodzące z około 1860 roku.

Kocoł zaznaczył, że fotografia ta jest unikatem, bo choć została wywołana współcześnie z oryginalnego szklanego negatywu, to przedstawia E. Janusza w dzieciństwie.

Wśród pamiątek rodzinnych można zobaczyć m.in. pamiątkowy kubek należący do Edwarda Janusza, jego laskę, z którą wychodził w plener, trójnożny stołek ze skórzanym siedziskiem, także wykorzystywany w plenerze, klepsydrę na piasek do odmierzania czasu przy wywoływaniu zdjęć, czy podróżny aparat fotograficzny, chowany w torbie.

Jest także pochodzący z Austrii XIX-wieczny wachlarz jego żony Leopoldyny, czy krzesło, które było stałym wyposażeniem studia fotograficznego Edwarda Janusza, na którym siadały osoby fotografowane i które zostało uwiecznione na licznych fotografiach.

Na ekspozycji zgromadzono także stare, oryginalne zdjęcia, głównie rodziny Janusza, historyczny sprzęt fotograficzny, w tym z lat 80. XIX stulecia, ale także z okresu międzywojennego i z pierwszych lat Polski Ludowej. Jest też sprzęt pochodzący z rzeszowskiego atelier Janusza, w tym ogromny - jak na współczesne czasy - aparat na statywie na kółkach, będący na stałym wyposażeniu studia.

Pokazane na wystawie eksponaty pochodzą ze zbiorów muzealnych oraz prywatnych, w tym z rodzinnej kolekcji prawnuczek Edwarda Janusza - Elżbiety Kaliszewskiej i Ewy Gieroń. Wystawa będzie czynna do 28 lutego 2020 r.

Edward Janusz urodził się we Lwowie w 1850 r. Studiował na Politechnice Lwowskiej. Później był oficerem c.k. armii w stopniu porucznika. Od 1880 r. pracował jako fotograf. Był nie tylko założycielem zakładu fotograficznego, ale także jednym z założycieli rzeszowskiego „gniazda” Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Zmarł w marcu 1914 r.

Po jego śmierci zakład prowadziła początkowo żona Edwarda - Leopoldyna (także zajmująca się fotografią), a później, do lat 70-tych XX wieku, córki Helena i Maria. W 1997 roku na strychu kamienicy, gdzie kiedyś znajdował się rzeszowski zakład fotograficzny Janusza, odnaleziono szklane negatywy. (PAP)

autor: Agnieszka Pipała

api/ agz/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL