Auschwitz

25.07.2017

2 sierpnia uroczystości upamiętniające Romów zgładzonych przez Niemców w Auschwitz

Uroczystości Międzynarodowego Dnia Pamięci o Zagładzie Romów w byłym niemieckim obozie zagłady Auschwitz II-Birkenau. 02.08.2016. Fot. PAP/S. Rozpędzik Uroczystości Międzynarodowego Dnia Pamięci o Zagładzie Romów w byłym niemieckim obozie zagłady Auschwitz II-Birkenau. 02.08.2016. Fot. PAP/S. Rozpędzik

Kilkunastu byłych więźniów, przedstawiciele społeczności romskiej m.in. z Niemiec, Węgier i Słowacji, reprezentanci polskich władz i dyplomaci upamiętnią 2 sierpnia w b. obozie Auschwitz II-Birkenau 73. rocznicę likwidacji przez Niemców tzw. obozu cygańskiego.

2 sierpnia przypada Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti.

Stowarzyszenie Romów w Polsce, które organizuje centralne obchody rocznicowe, poinformowało we wtorek, że główne uroczystości rozpoczną się w południe 2 sierpnia przed pomnikiem ofiar na terenie byłego rodzinnego obozu cygańskiego (Zigeunerlager) w byłym obozie Auschwitz II-Birkenau. Przed monumentem upamiętniającym ofiary, a także przy komorze gazowej V, w której Niemcy 73 lata temu zamordowali romskie rodziny więzione w Birkenau, złożone zostaną wieńce.

Niemcy rozpoczęli eksterminację Romów już w 1941 r. Z początkiem listopada deportowali z terenów dzisiejszej Austrii ok. 5 tys. ludzi do getta w Łodzi. W styczniu 1942 r. wszyscy zostali zamordowani w ośrodku zagłady w Chełmnie.

Do Auschwitz pierwsi Romowie trafili 9 lipca 1941 r. Tego dnia jednostka niemieckiej policji kryminalnej w Katowicach skierowała do obozu dziewięciu więźniów, wśród których znajdowało się dwóch polskich Romów.

Tzw. obóz cygański został zlikwidowany przez Niemców w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 r. na rozkaz reichsfuehrera SS Heinricha Himmlera. Do komory gazowej trafiło 2897 osób. Ich ciała spłonęły w dołach paleniskowych przy V krematorium. Ogółem w Auschwitz zginęło ok. 21 tys. Romów. Pod względem liczby ofiar stanowią oni trzecią grupę po Żydach i Polakach.

W grudniu 1942 r. zwierzchnik SS Heinrich Himmler rozkazał, by Cyganie z Rzeszy i terenów okupowanych zostali osadzeni w obozach koncentracyjnych. Trzy miesiące później w Auschwitz II-Birkenau powstał dla nich obóz rodzinny. Liczył 32 baraki mieszkalne i sześć sanitarnych. Niemcy deportowali do niego Romów z czternastu państw. Więzione były całe rodziny. W obozie dziesiątkowały ich choroby i głód.

Między 26 lutego 1943 r. a 21 lipca 1944 r. do Zigeunerlager deportowano blisko 21 tys. osób. Liczba ta nie uwzględnia około 1,7 tys. Romów z Białegostoku. Jako podejrzani o tyfus plamisty trafili wprost do komór gazowych.

Niemcy chcieli zlikwidować obóz cygański już w maju 1944 r. Więźniów ostrzegł jednak esesman Georg Bonigut. 16 maja wieczorem obóz otoczyło kilkudziesięciu esesmanów. Próbowali wygonić więźniów z baraków, ale nikt nie wyszedł. Niemcy zrezygnowali, obawiając się strat, wśród więźniów byli bowiem m.in. dawni żołnierze Wehrmachtu. Obawiali się również, że ewentualny bunt mógłby się rozprzestrzenić.

Kilka dni później do obozu Buchenwald przeniesiono 1,5 tys. Romów. Ponad dwustu kolejnych trafiło do obozów we Flossenburgu oraz kobiecego w Ravensbrueck.

W Zigeunerlager pozostało niespełna 3 tys. osób. Został zlikwidowany w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 r. na rozkaz reichsfuehrera SS Heinricha Himmlera. Do komory gazowej trafiło 2897 osób. Ich ciała spłonęły w dołach paleniskowych przy V krematorium.

Ogółem w Auschwitz zginęło ok. 21 tys. Romów. Pod względem liczby ofiar stanowią oni trzecią grupę po Żydach i Polakach. W wyniku prześladowań i terroru w czasach istnienia III Rzeszy śmierć poniosła około połowa populacji romskiej, zamieszkującej obszary okupowane przez Niemców.

Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 r., aby więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała także sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i osób innej narodowości. (PAP)

szf/ pat/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL