Dzieje.pl - Portal Historyczny

22 stycznia

  • Obraz „Bitwa” Artura Grottgera z cyklu „Polonia” 1863. Źródło: CBN Polona

    1863
    / 155 LAT

    Wybuchło Powstanie Styczniowe. Komitet Centralny wydał manifest, w którym ogłosił się Tymczasowym Rządem Narodowym i wezwał "naród Polski, Litwy i Rusi" do walki.

  • Prof. Edward Lipiński - Inicjator powstania TKN. Fot. PAP/PAI/I. Jarosińska

    1978
    / 40 LAT

    W Warszawie grupa intelektualistów związanych z opozycją polityczną założyła Towarzystwo Kursów Naukowych, zajmujące się organizowaniem niezależnych wykładów i dyskusji.

  • Lucyna Winnicka. Fot. PAP/S. Kraszewski

    2013
    / 5 LAT

    W Warszawie zmarła Lucyna Winnicka, aktorka, znana m.in. z ról filmach Jerzego Kawalerowicza "Pociąg" oraz "Matka Joanna od Aniołów".

  • Stanisław Karolkiewicz. Fot. PAP/S. Pulcyn

    2009
    / 9 LAT

    W Warszawie zmarł Stanisław Karolkiewicz, ps. Szczęsny, od września 1939 r. działał w antysowieckiej partyzantce; w latach 1940-1941 więziony przez NKWD; żołnierz AK; w 1947 r. skazany przez władze komunistyczne na karę 13 lat więzienia; zwolniony w październiku 1955 r.; współzałożyciel Światowego Związku Żołnierzy AK, w latach 1995-2005 jego prezes.

  • 1983
    / 35 LAT

    Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ "Solidarność" wydała oświadczenie programowe "+Solidarność+ dziś".

  • Prof. Edward Lipiński - Inicjator powstania TKN. Fot. PAP/PAI/I. Jarosińska

    1978
    / 40 LAT

    W Warszawie grupa intelektualistów związanych z opozycją polityczną założyła Towarzystwo Kursów Naukowych, zajmujące się organizowaniem niezależnych wykładów i dyskusji.

  • 1973
    / 45 LAT

    W Paryżu zmarł Stanisław Staszewski, poeta, bard; twórca piosenek m.in. "Celina", "Inżynierowie z Petrobudowy" i "Baranek". 

  • 1971
    / 47 LAT

    W Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego rozpoczął się strajk okupacyjny.

  • Konrad Adenauer i Charles de Gaulle. 12.02.1965. Fot. PAP/EPA

    1963
    / 55 LAT

    W Paryżu kanclerz Konrad Adenauer i prezydent Charles de Gaulle podpisali traktat o współpracy niemiecko-francuskiej, nazywany Traktatem Elizejskim.

  • 1957
    / 61 LAT

    W Warszawie został uprowadzony, a następnie zamordowany, 16-letni Bohdan Piasecki, syn Bolesława Piaseckiego - przewodniczącego PAX-u, w latach 30. jednego z przywódców Obozu Narodowo-Radykalnego, twórcy ONR-Falanga; motywy zabójstwa do dziś nie zostały wyjaśnione, wiele wskazuje jednak na to, że miało ono charakter polityczny.

  • 1947
    / 71 LAT

    Władze komunistyczne ogłosiły oficjalne, sfałszowane, wyniki wyborów do Sejmu Ustawodawczego.

  • 1946
    / 72 LATA

    Dekret Krajowej Rady Narodowej "o utworzeniu Najwyższego trybunału Narodowego dla sądzenia hitlerowskich zbrodniarzy wojennych i osób odpowiedzialnych za klęskę 1939 r.".

  • 1945
    / 73 LATA

    Armia Czerwona zajęła Olsztyn.

  • Michał Urbaniak. Fot. PAP/R. Pietruszka

    1943
    / 75 LAT

    W Warszawie urodził się Michał Urbaniak, muzyk jazzowy, skrzypek, saksofonista, kompozytor.

  • Płk August Emil Fieldorf “Nil”, komendant Kedywu KG AK.  Fot. CAW

    1943
    / 75 LAT

    Rozkaz Komendanta Armii Krajowej gen. Stefana Roweckiego "Grota" formalnie powołujący Kedyw - Kierownictwo Dywersji; Kedyw działał na szczeblu Komendy Głównej oraz komend obszarów, okręgów, inspektoratów i obwodów, jego organizację rozpoczęto pod koniec 1942 r.; pierwszym komendantem Kedywu KG AK był płk August Emil Fieldorf "Nil" (1942-1944).

  • Gabriel Czechowicz. Fot. NAC

    1938
    / 80 LAT

    W Warszawie zmarł Gabriel Czechowicz, prawnik, minister skarbu (1926-1929); w 1929 r. postawiony przed Trybunałem Stanu za przekazanie z budżetu państwa do dyspozycji premiera Józefa Piłsudskiego 8 mln zł na akcję wyborczą BBWR; sprawa ministra Czechowicza była w II RP jedynym postępowaniem przed Trybunałem Stanu.

  • Krzysztof Dunin-Wasowicz. Fot. PAP/A. Rybczyński

    1923
    / 95 LAT

    W Warszawie urodził się Krzysztof Dunin-Wąsowicz, historyk, varsavianista, działacz PPS, profesor Instytutu Historii PAN; w czasie II wojny światowej żołnierz AK, współpracownik Rady Pomocy Żydom "Żegota"; więzień niemieckiego obozu KL Stutthof; odznaczony medalem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata". 

  • Krzysztof Kamil Baczyński. Fot. PAP/Reprodukcja

    1921
    / 97 LAT

    W Warszawie urodził się Krzysztof Kamil Baczyński, poeta, podharcmistrz Szarych Szeregów, żołnierz Armii Krajowej; poległ w czasie Powstania Warszawskiego walcząc w szeregach batalionu "Parasol"; do jego najbardziej znanych wierszy należą "Sur le pont d'Avignon", "Z głową na karabinie", "Mazowsze", "Elegia", "Poległym", "Bajka".

  • Portret prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona - Frank Graham Cootes. Fot. Biały Dom. Źródło: Wikimedia Commons

    1917
    / 101 LAT

    Prezydent USA Thomas Woodrow Wilson wygłosił orędzie do Senatu, w którym przedstawił propozycje pokojowe, stwierdzając, że "powinna powstać zjednoczona, niezawisła i autonomiczna Polska".

  • Gen. Ludwik Krempa. Fot. PAP/J. Bednarczyk

    1916
    / 102 LATA

    W Sanoku urodził się Ludwik Krempa, pilot, uczestnik kampanii polskiej 1939 roku, lotnik 304. Dywizjonu Bombowego "Ziemi Śląskiej"; po zakończeniu wojny pozostał w Wielkiej Brytanii; pod koniec lat 80. powrócił do Polski i zamieszkał w Krakowie; odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, a w 2015 r. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

  • 1913
    / 105 LAT

    W Chełmży koło Torunia urodził się Stefan Wincenty Frelichowski, harcerz, katolicki ksiądz, kapelan Chorągwi Pomorskiej ZHP; więzień niemieckich obozów koncentracyjnych; zmarł w KL Dachau w lutym 1945 r.; beatyfikowany w 1999 r.

  • 1905
    / 113 LAT

    W Petersburgu wojsko dokonało masakry uczestników pokojowej manifestacji robotniczej, idących z petycją do cara; zginęło około 200 osób, a około 800 zostało rannych; tzw. krwawa niedziela stała się początkiem rewolucji rosyjskiej.

  • 1901
    / 117 LAT

    W Cowes na wyspie Wight zmarła królowa Wiktoria z dynastii hanowerskiej, sprawująca władzę w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii od 1837 r.; okres jej rządów nazwano erą wiktoriańską.

  • Zygmunt Nowakowski. Fot. NAC

    1891
    / 127 LAT

    W Krakowie urodził się Zygmunt Nowakowski, pisarz, dziennikarz, reżyser, aktor Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie, w latach 1926-1929 jego dyrektor; w czasie II wojny światowej członek Rady Narodowej RP ustanowionej przez prezydenta Władysława Raczkiewicza; redaktor emigracyjnych "Wiadomości Polskich, Politycznych i Literackich"; po wojnie pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii; wieloletni współpracownik Radia Wolna Europa.

  • 1891
    / 127 LAT

    W Krakowie urodził się Mojżesz Kisling, malarz, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli Ecole de Paris.

  • Bolesław Leśmian. Fot. NAC

    1877
    / 141 LAT

    W Warszawie urodził się Bolesław Leśmian, poeta, prozaik, eseista, krytyk literacki; autor tomików poezji m.in. "Sad rozstajny", "Łąka", "Napój cienisty", "Dziejba leśna".

  • Obraz „Bitwa” Artura Grottgera z cyklu „Polonia” 1863. Źródło: CBN Polona

    1863
    / 155 LAT

    Wybuchło Powstanie Styczniowe. Komitet Centralny wydał manifest, w którym ogłosił się Tymczasowym Rządem Narodowym i wezwał "naród Polski, Litwy i Rusi" do walki.

  • 1850
    / 168 LAT

    W Rzymie zmarł Wincenty Pallotti, duchowny katolicki, założyciel Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (pallotyni); kanonizowany w 1963 r.

  • 1788
    / 230 LAT

    W Londynie urodził się lord George Gordon Byron, angielski poeta, jeden z najwybitniejszych twórców okresu romantyzmu.

  • 1561
    / 457 LAT

    W Londynie urodził się Francis Bacon, angielski mąż stanu, lord kanclerz, prawnik;  filozof, przedstawiciel empiryzmu.

  • 1506
    / 512 LAT

    Do Rzymu na wezwanie papieża Juliusza II przybył oddział szwajcarskich żołnierzy, który dał początek papieskiej Gwardii Szwajcarskiej.

  • 1440
    / 578 LAT

    W Moskwie urodził się Iwan III, wielki książę moskiewski w latach 1462-1505.

Stulecie odzyskania niepodległości

 

Społeczności dzieje.pl

Polecamy

  • wbh
  • Narodowy Instytut Audiowizualny
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL