Walka o niepodległość 1914-1918

12.10.2017 aktualizacja 13.10.2017

Sejm: Rok 2018 Rokiem Powstania Wielkopolskiego

Gen. Józef Dowbor-Muśnicki, dowódca wojsk wielkopolskich. Źródło: NAC Gen. Józef Dowbor-Muśnicki, dowódca wojsk wielkopolskich. Źródło: NAC

Sejm RP przyjął w czwartek przez aklamację uchwałę ws. ustanowienia roku 2018 Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego. Zwycięskie Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 stało się wspaniałym ukoronowaniem "najdłuższej wojny nowoczesnej Europy” - głosi uchwała.

Jak podkreślono w uchwale zwycięskie Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 stało się "wielkim triumfem Polaków dążących do wyzwolenia się z pruskiej niewoli, którym nieodłącznie towarzyszyło pragnienie połączenia się na powrót z umiłowaną Rzeczpospolitą".

"Solidnym fundamentem dążeń niepodległościowych Wielkopolan stały się takie przymioty jak żarliwy patriotyzm, niestrudzona praca u podstaw oraz autentyczny duch społecznikowski. To tytani pracy organicznej, a wśród nich m.in. gen. Dezydery Chłapowski, dr Karol Marcinkowski, Emilia Sczaniecka, Hipolit Cegielski, ks. Piotr Wawrzyniak czy Maksymilian Jackowski poprzez swoją działalność społeczną, kulturalną, gospodarczą oraz naukową, wychowując pokolenia ludzi wykształconych, świadomych swej polskości, walnie przyczynili się do późniejszego sukcesu Powstania Wielkopolskiego" - głosi uchwała.

Zaznaczono w niej, że to dzięki bohaterskiemu zrywowi powstańców wielkopolskich 1918-1919, na których czele stali twórcy Armii Wielkopolskiej major Stanisław Taczak i gen. Józef Dowbor-Muśnicki, "ich determinacji oraz hojnej daninie krwi, prawie cała Wielkopolska została z powrotem włączona do odradzającej się Rzeczypospolitej". "Milczeniem nie można również pominąć wkładu mieszkańców Wielkopolski w walki powstańcze na Górnym Śląsku ani zaangażowania doskonale wyposażonej i wyszkolonej Armii Wielkopolskiej w obronę niepodległości odrodzonej Ojczyzny przed bolszewicką nawałą w 1920 r." - napisano w uchwale.

Kiedy skończyła się walka zbrojna mieszkańcy Wielkopolski "podjęli trud odbudowy oraz ponownego scalenia Rzeczypospolitej, wyniszczonej przez dziejową zawieruchę. W ten właśnie sposób twórczo nawiązali oni do bogatej tradycji pozytywistycznej – do dziedzictwa Ojców Założycieli nowoczesnej Wielkopolski - nastał bowiem czas, w którym +Polsce potrzeba było potu, a nie krwi+".

"Mając na uwadze wkład pokoleń Wielkopolan w walkę o niepodległość Rzeczypospolitej, a potem jej odbudowę oraz istotny wpływ zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 na kształt granic odrodzonego Państwa Polskiego, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2018 Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego" - dodano w uchwale.

Poseł sprawozdawca, Małgorzata Kidawa-Błońska (PO). przypomniała, że zwycięskie Powstanie Wielkopolskie spowodowało, że prawie cała Wielkopolska została włączona w granice II Rzeczpospolitej. W uchwale wymieniono także Wielkopolan takich jak Dezydery Chłapowski, Karol Marcinkowski, Hipolit Cegielski czy ks. Piotr Wawrzyniak.

Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. Wojska powstańcze wyzwoliły spod władzy niemieckiej niemal całą Wielkopolskę. Za koniec powstania historycy uznają likwidację Frontu Wielkopolskiego 8 marca 1920 r., choć powstańcze zdobycze i prawo do Ziemi Wielkopolskiej dał odrodzonej Polsce Traktat Wersalski z 28 czerwca 1919 r. Jednolicie umundurowana i dobrze wyszkolona Armia Wielkopolska weszła w skład polskich sił zbrojnych, a sprzęt wojskowy, zdobyty w walce z zaborcą, wzbogacił organizującą się armię. Żołnierze Armii Wielkopolskiej prosto z okopów powstańczych ruszyli na odsiecz oblężonego Lwowa i uczestniczyli w wojnie polsko-bolszewickiej. (PAP)

autorzy: Anna Kondek-Dyoniziak, Agata Szwedowicz

edytor: Paweł Tomczyk

akn/ aszw/ pat/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL