Kultura i sztuka 1945-1989

28.12.2013 aktualizacja 31.07.2016

Stefan Stuligrosz (1920-2012)

Stefan Stuligrosz. Fot. PAP/G. Rogiński Stefan Stuligrosz. Fot. PAP/G. Rogiński

Stefan Stuligrosz, twórca i wieloletni dyrygent Chóru Chłopięcego i Męskiego Filharmonii Poznańskiej "Poznańskie Słowiki", urodził się 26 sierpnia 1920 r. w Poznaniu. Działalność dyrygencką rozpoczął jesienią 1939 roku, po aresztowaniu ks. Wacława Gieburowskiego, dyrygenta Chóru Katedralnego w Poznaniu. Po wojnie założył 80-osobowy chór chłopięco-męski, będący kontynuacją zespołu przedwojennego.

"Moją pierwszą nauczycielką muzyki była babcia. Mądra wiejska kobieta, która prowadzała mnie na nieszpory. Później, na początku wojny, po aresztowaniu ks. Gieburowskiego, przejąłem po nim niedobitki chóru katedralnego. Ks. Gieburowski - mój drogi mistrz - wszczepił mi bakcyl muzyki polifonicznej a cappella" - mówił Stefan Stuligrosz.

Chór szybko osiągnął sukces. Po kilku latach wystąpił w Filharmonii Narodowej w Warszawie. Został także przyłączony do Państwowej Filharmonii w Poznaniu.

Wykształcony w zakresie muzykologii (Uniwersytet Adama Mickiewicza) oraz dyrygentury symfonicznej i śpiewu solowego (Wyższa Szkoła Muzyczna w Poznaniu), Stefan Stuligrosz związał się z poznańską uczelnią muzyczną jako wykładowca. W latach 1967-1981 pełnił tam funkcję rektora.

Prof. Stuligrosz wykształcił znakomitych dyrygentów i chórmistrzów, m.in. Grzegorza Nowaka, Janusza Dzięcioła, Jana Szyrockiego, Kazimierza Górskiego, ks. Kazimierza Szymonika, Mieczysława Dondajewskiego i Antoniego Grefa.

"To nie jest chór, to jest szkoła życia, prawdziwa szkoła życia. Uczę chłopców szacunku do starszych, uczę wrażliwości muzycznej. Uczę ich z jednej strony koncentracji na temacie pracy, ale z drugiej strony pokazuję im, że w każdym utworze tkwi chwila życia jego kompozytora, który otrzymał natchnienie. A natchnienie nie przychodzi od człowieka, ono przychodzi od Boga" - mówił o swoich wychowankach.

Profesor skomponował ok. 600 utworów na chór a cappella, z towarzyszeniem fortepianu, organów i orkiestry. Opracował dziesiątki kolęd i pieśni.

Jego chór występował na licznych festiwalach na świecie. Śpiewał m.in. dla prezydenta USA Johna F. Kennedy'ego, prezydenta Francji Jacques'a Chiraca, króla Szwecji Gustawa Adolfa VI, króla Hiszpanii Juana Carlosa, premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher, papieża Pawła VI. Wielokrotnie w Polsce i Watykanie chór śpiewał dla papieża Jana Pawła II.

Zespół dokonał wielu nagrań płytowych, radiowych i telewizyjnych. Ma za sobą wielomiesięczne podróże artystyczne. W jego repertuarze jest ponad 1000 utworów wszystkich epok. Jak mówił Stefan Stuligrosz, wraz z chórem krzewił polską kulturę muzyczną "na niezliczonych estradach kraju i świata, i na licznych międzynarodowych festiwalach muzycznych".

Stefan Stuligrosz przy wielu okazjach podkreślał wdzięczność Bogu m.in. za talent, jakim go obdarzył, za "czerstwe zdrowie", za to, że wypełnia go "niewygasłym jeszcze płomieniem twórczego działania".

W ciągu ponad 70 lat pracy prof. Stuligrosza w jego chórze śpiewało ponad 2 tys. wychowanków. Chór pod jego dyrekcją koncertował w Europie, a także w USA, Kanadzie i Japonii.

Za swoje dokonania i zasługi otrzymał m.in. Order Uśmiechu, Nagrodę Artystyczną Miasta Poznania, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Nagrody Państwowe I stopnia i Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Jan Paweł II uhonorował go Wielkim Krzyżem ze Srebrną Gwiazdą Komandorii św. Sylwestra-Papieża.

W 2010 roku prezydent Bronisław Komorowski odznaczył Stefana Stuligrosza, podczas benefisu z okazji jego 90. urodzin, Orderem Orła Białego. Za zasługi artystyczne prof. Stuligrosz otrzymał symboliczne klucze do Nowego Jorku, Filadelfii, Cleveland i Chicago.

Prof. Stefan Stuligrosz zmarł 15 czerwca 2012 r. w Puszczykowie. Pochowany został na cmentarzu na poznańskim Junikowie.

"To była niesamowita osobowość Poznania. Od wielu lat przez nas, w naszych sercach uznawany za najwybitniejszego poznaniaka, z którym się zetknęliśmy. Smutek w najbliższych dniach będzie wielki a strata dla poznańskiej i polskiej kultury jest po prostu olbrzymia. Pozostaje wierzyć, podobnie jak wierzył profesor Stuligrosz, że nigdy się w całości nie odchodzi, że zawsze myśl i idea zostaje i że ta muzyka, która została zaszczepiona wielu młodym ludziom z nami pozostanie" - mówił w rozmowie z PAP prezydent Poznania Ryszard Grobelny.

(PAP)

rpo/ kpr/ ls

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL