Druga Rzeczpospolita

23.09.2009 aktualizacja 12.09.2016

Felicjan Sławoj Składkowski (1885-1962)

Gen. Felicjan Sławoj Składkowski. Fot. CAW Gen. Felicjan Sławoj Składkowski. Fot. CAW

Felicjan Sławoj Składkowski urodził się 9 czerwca 1885 r. w Gąbinie pow. Gostynin.

W 1904 r. ukończył gimnazjum filologiczne w Kielcach i rozpoczął studia na wydziale lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. W tym czasie związał się z Polską Partią Socjalistyczną. 

13 listopada 1904 r. uczestniczył w zbrojnej manifestacji PPS na Placu Grzybowskim w Warszawie.

Aresztowany i osadzony w więzieniu na Pawiaku, po miesięcznym śledztwie został przeniesiony do Kielc pod nadzór policji. W związku z tymi wydarzeniami usunięty z Uniwersytetu Warszawskiego.

W 1906 r., chcąc uniknąć rozprawy sądowej, przeniósł się do Krakowa.  Tam kontynuował studia lekarskie na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując w 1911 r. dyplom.

Od stycznia 1914 r. kierował lecznicą chirurgiczną w Sosnowcu.

Po wybuchu I wojny światowej  w sierpniu 1914 r. wstąpił do Legionów Polskich.

W pażdzierniku 1914 r. uzyskał stopień podporucznika.

Od grudnia tego roku pełnił funkcję naczelnego lekarza 1 pułku piechoty Legionów Polskich. Następnie był m.in. naczelnym lekarzem 5 i 7 pułku piechoty LP.

Wraz z I Brygadą przeszedł cały szlak bojowy, szczególnie wyróżniając się w czasie walk pod Kostiuchnówką w lipcu 1916 r.

W 1915 r. otrzymał awans na porucznika, a w 1916 r. na kapitana.

W związku z kryzysem przysięgowym w lipcu 1917 r. został internowany przez Niemców w obozie w Beniaminowie. 

Po zwolnieniu z obozu w sierpniu 1918 r. rozpoczął pracę jako lekarz w kopalni „Saturn” pod Sosnowcem.

W listopadzie 1918 r. kierował akcją rozbrajania Niemców w Zagłębiu Dąbrowskim, pełniąc przez krótki czas funkcję dowódcy Okręgu Wojskowego w Dąbrowie Górniczej, a następnie oficera sztabu tego okręgu.

W lutym 1919 r. mianowany został szefem sanitarnym przy Inspektoracie Piechoty Legionowej.

W kwietniu tego roku został szefem sanitarnym 2 Dywizji Piechoty Legionów.

W 1919 r. uzyskał stopień majora, a następnie podpułkownika.

W czasie wojny polsko-sowieckiej początkowo służył na froncie litewsko-białoruskim, będąc m.in.szefem sanitarnym GO gen. Lucjana Żeligowskiego.

Następnie pełnił funkcje: szefa sekcji organizacyjnej Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych, szefa sanitarnego GO Jazdy gen. Jana Sawickiego, GO „Dolna Wisła”.

Od końca sierpnia 1920 r. był delegatem rządowym przy Polskim Czerwonym Krzyżu.

Pod koniec października tego roku przeniesiony do Szpitala Ujazdowskiego, a następnie ponownie do  Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych.

W 1920 r. mianowany został pułkownikiem.

Od sierpnia 1921 r. na stanowisku inspektora w Wojskowym Instytucie Sanitarnym.

W 1923 r. ukończył kurs dla wyższych oficerów w Rembertowie. W 1924 r. przebywał na stażu w Wyższej Szkole Wojennej w Paryżu.

Od października 1924 r. sprawował funkcję szefa  Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych.

W tym samym roku uzyskał awans na stopień generała brygady.

Podczas zamachu majowego w 1926 r. stanął po stronie marszałka Józefa Piłsudskiego.      

Od maja do października tego roku zasiadał na stanowisku komisarza rządu na m.st. Warszawę.

Od października 1926 r. do grudnia 1929 r. pełnił funkcje ministra spraw wewnętrznych w rządach: J. Piłsudskiego, K. Bartla i K. Świtalskiego. 

Następnie powrócił do wojska i w styczniu 1930 r. mianowany został szefem Administracji Armii.

Po przeniesieniu w stan spoczynku w czerwcu tego roku, objął ponownie stanowisko ministra spraw wewnętrznych. Sprawował  je do czerwca 1931 r. w gabinetach: W. Sławka, J. Piłsudskiego i A. Prystora. Pełniąc wspomnianą funkcję uczestniczył w działaniach skierowanych przeciw opozycji, które zakończyły się aresztowaniem posłów i osadzeniem ich w twierdzy brzeskiej.

W 1930 r. wybrany został posłem z listy państwowej. Do parlamentu wybierany był również w wyborach w 1935 i 1938 r.

Po odejściu z MSW powrócił do czynnej służby wojskowej, obejmując stanowisko II wiceministra spraw wojskowych i szefa Administracji Armii.

W 1936 r. uzyskał awans na stopień generała dywizji.

15 maja 1936 r. z inicjatywy Edwarda Śmigłego-Rydza objął funkcję premiera i ministra spraw wewnętrznych. Na stanowisku tym zasiadał  do końca września 1939 r., będąc tym samym szefem najdłużej urzędującego gabinetu II Rzeczypospolitej.

Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. wraz z rządem ewakuował się z Warszawy (6 IX).

Wobec sowieckiej agresji na Polskę 17 września przeszedł na teren Rumunii, gdzie został  internowany przez władze rumuńskie w Slanic. Później przeniesiono go do Baile Herculane.

30 września 1939 r. podał się do dymisji, którą przyjął już nowy prezydent Władysław Raczkiewicz.

W czerwcu 1940 r. zbiegł z internowania i przedostał się do Turcji.

Jego prośby o przyjęcie do WP były przez gen. Władysława Sikorskiego odrzucane.

Ostatecznie, po interwencji prezydenta W. Raczkiewicza, uzyskał zgodę na przyjazd do Ośrodka Zapasowego Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich w Palestynie. Po pojawieniu się tam w styczniu 1941 r. przez kilka miesięcy zajmował się inspekcją sanitarną jednostek i instytucji WP stacjonujących na tym obszarze.

Jednak w maju 1941 r. został przeniesiony do „2 Grupy”. W efekcie do końca wojny pozostawał bez przydziału. W tym czasie prowadził prywatną  praktykę lekarską.

Po zakończeniu wojny przeniósł się do Wielkiej Brytanii i zamieszkał w Londynie.

Był autorem wielu wspomnień oraz artkułów, wśród nich: „Moja służba w Brygadzie. Pamiętnik polowy”, „Z walk Pierwszej Brygady”, „Beniaminów” oraz „Nie ostatnie słowo oskarżonego”.

Zmarł 31 sierpnia 1962 r. w Londynie.

Odznaczony był m.in.Orderem Virtuti Militari kl. V, Polonia Restituta kl. I, Krzyżem Niepodległości, trzykrotnie Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi. (PAP)

mjs

 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL