Kultura i sztuka 1945-1989

12.05.2011 aktualizacja 15.08.2016

Jerzy Kamas (1938-2015)

Fot. PAP/K. Jarczewski Fot. PAP/K. Jarczewski

Jerzy Kamas urodził się w 1938 roku w Łodzi. Studiował na Wydziale Aktorskim Szkoły Filmowej (PWSTiF) w Łodzi.

Po raz pierwszy wystąpił w teatrze 1 lutego 1957 roku - na deskach Teatru Ziemi Łódzkiej zagrał wówczas w sztuce "Kowal, pieniądze i gwiazdy" Jerzego Szaniawskiego, którą wyreżyserowała Stefania Domańska.

Trzy lata później w innym teatrze łódzkim, Teatrze Powszechnym, zagrał w dwóch sztukach Williama Szekspira: "Wieczorze Trzech Króli" (reż. Jerzy Walden) i "Śnie nocy letniej" (reż. Emil Chaberski). W łódzkim Teatrze Powszechnym grał do 1964 roku - wystąpił tam m.in. w "Klubie Pickwicka" Karola Dickensa i "Fizykach" Friedricha Duerrenmatta.

W latach 1964-67 był aktorem Teatru im. Słowackiego w Krakowie. Na jego deskach zagrał m.in. Poetę w "Wyzwoleniu" Stanisława Wyspiańskiego (reż. Bronisław Dąbrowski), Filcha w "Operze za trzy grosze" Bertolta Brechta (reż. Lidia Zamkow) i Makdufa w "Makbecie" Szekspira (reż. Lidia Zamkow).

Od 1968 roku Kamasa można było oglądać na scenie Teatru Narodowego w Warszawie. Zagrał tam w wielu spektaklach wyreżyserowanych przez Adama Hanuszkiewicza - wystąpił m.in. jako Bianchetti w "Nie-boskiej komedii" Zygmunta Krasińskiego (1969), Inkwizytor w "Świętej Joannie" George'a Bernarda Shawa (1969), Car w "Kordianie" Juliusza Słowackiego (1970) oraz Klaudiusz w "Hamlecie" Szekspira (1970).

W Teatrze Narodowym Kamas wystąpił też w spektaklach "Ryszard III" Szekspira, jako Ryszard książę Gloucester (1969, reż. Jan Maciejowski) i "Opera za trzy grosze" Bertolta Brechta, jako Mackie Majcher (1970, reż. Jan Maciejowski).

W 1971 roku aktor zaczął występować na deskach warszawskiego Teatru Ateneum. Grał tam w spektaklach reżyserowanych m.in. przez Macieja Prusa, Janusza Warmińskiego i Kazmierza Kutza.

U Prusa zagrał m.in. w "Szewcach" Stanisława Ignacego Witkiewicza (1971, jako Młody chłop), "Don Carlosie" Fryderyka Schillera (1972, jako Ojciec Domingo) i "Fantazym" Juliusza Słowackiego (1973, jako Hrabia Fantazy Dafnicki). U Warmińskiego - m.in. we "Wspólniku" Friedricha Durrenmatta (1973, jako Cop), "Wierzycielach" Augusta Strindberga (1982, jako Adolf) i "Wiśniowym sadzie" Antoniego Czechowa (1986, jako Leonid Andrejewicz Gajew). U Kutza - m.in. w "Śmierci Dantona" Georga Buchnera (1982, jako Robespierre) i "Zwierzeniach służki Zerliny" Hermanna Brocha (1992, jako Pan A.).

Za rolę w wystawionej na deskach Ateneum "Pornografii" Witolda Gombrowicza (reż. Andrzej Pawłowski), gdzie wcielił się w rolę Fryderyka, otrzymał w 1985 roku nagrodę prezydenta Warszawy.

W Ateneum Kamas zagrał także m.in. w wyreżyserowanym przez Laco Adamika "Polowaniu na karaluchy" Janusza Głowackiego (1991, wspólnie z Piotrem Machalicą, Marią Pakulnis i Wiktorem Zborowskim), "Herbatce u Stalina" Ronalda Harwooda w reżyserii Tomasza Zygadły (2000, z Marianem Kociniakiem, Magdaleną Zawadzką i Arturem Barcisiem), w "Królu Edypie" Sofoklesa w reżyserii Gustawa Holoubka (2004, z Piotrem Fronczewskim, Teresą Budzisz-Krzyżanowską i Jerzym Trelą) oraz w "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego w realizacji Barbary Sass (2006, z Bartoszem Opanią i Piotrem Fronczewskim).

Jedną z najbardziej znanych ról Kamasa był Wokulski w serialu telewizyjnym "Lalka" (1977, reż. Ryszard Ber). Do najbardziej znanych należą też kreacje w "Nocach i dniach" (1975) Jerzego Antczaka, "Kung-fu" (1979) Janusza Kijowskiego, "Dolinie Issy" (1982) Tadeusza Konwickiego, "Bez końca" (1984) Krzysztofa Kieślowskiego, "Cudzoziemce" (1986) Ryszarda Bera, "Pierścionku z orłem w koronie" (1992) Andrzeja Wajdy, "Dziejach mistrza Twardowskiego" (1995) Krzysztofa Gradowskiego, "Kratce" (1996) Pawła Łozińskiego, oraz serialach telewizyjnych "Królowa Bona" (1980, reż. Janusz Majewski), "Życie Kamila Kuranta" (1982, Grzegorz Warchoł) i "Klan" (1997-2008, wielu reżyserów).

Zmarł w Warszawie 23 sierpnia 2015 r. (PAP)

jp/mrr/hes/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL