Sport w II RP

15.07.2017 aktualizacja 18.07.2017

Wielonarodowa historia łódzkiego sportu na wystawie 

Łódzki sport w okresie międzywojennym miał charakter wielonarodowy i wieloetniczny. Na tle innych polskich miast wyróżniała go mnogość nie tylko polskich, ale także niemieckich czy żydowskich organizacji sportowych, a nie brakowało też zawodników pochodzenia rosyjskiego.

Najcenniejsze pamiątki sportowej Łodzi od końca XIX wieku oglądać można na wystawie "Ocalić od zapomnienia" przygotowanej przez Oddział Sportu i Turystyki Muzeum Miasta Łodzi. Na ekspozycji prezentowane są m.in. medale olimpijskie oszczepniczki Marii Kwaśniewskiej-Maleszewskiej i Jana Tomaszewskiego, dysk dwukrotnej medalistki olimpijskiej Jadwigi Wajs, pamiątki Zbigniewa Bońka czy Włodzimierza Smolarka, a także mistrzowskie trofea piłkarzy Widzewa i ŁKS.

Jak opowiadał PAP kurator wystawy Sebastian Glica, łódzki sport do 1939 roku wyróżniał wielonarodowy i wieloetniczny charakter. Było to nierozerwalnie związane z przemysłowym rozwojem miasta w drugiej połowie XIX wieku i przybywaniem do niego osadników z zachodniej Europy.

Pierwsze stowarzyszenia sportowe tworzone były głównie przez przybywających do Łodzi Niemców, a pierwszy mecz piłkarski w 1906 r. rozegrały dwa zdominowane przez nich kluby.

W dalszej kolejności powstały organizacje sportowe skupiające polskich robotników, a najpóźniej zaczęły powstawać żydowskie stowarzyszenia sportowe, co wynikało z przyczyn religijnych, bowiem wśród ortodoksyjnych Żydów aktywność fizyczna nie była popierana. Dopiero ruch syjonistyczny spowodował większe zainteresowanie sportem wśród społeczności żydowskiej. W Łodzi, choć mniej liczni, byli także sportowcy pochodzenia rosyjskiego.

Na wystawie prezentowane są najważniejsze wydarzenia i postacie związane z historią sportu i turystyki w Łodzi. Zobaczyć można pamiątki dwóch medalistek olimpijskich z okresu międzywojennego m.in. brązowy krążek oszczepniczki Marii Kwaśniewskiej-Maleszewskiej z igrzysk w Berlinie w 1936 r. oraz najbardziej utytułowanej łódzkiej lekkoatletki okresu międzywojennego Jadwigi Wajs, dwukrotnej medalistki olimpijskiej w rzucie dyskiem – trzeciej w Los Angeles i drugiej w Berlinie.

Jej medale olimpijskie zaginęły podczas II wojny światowej. Na wystawie można zobaczyć za to dysk za ustanowienie wynikiem 43,08 m rekordu świata w 1933 r.

Wystawa przypomina także przedwojennych znakomitych sportowców żydowskiego pochodzenia. Akiba Rubinstein bezpośrednio przed wybuchem I wojny światowej uważany był za jednego z najlepszych, a może i najwybitniejszego wówczas szachistę na świecie. Pomimo że wyjechał z Łodzi w okresie międzywojennym, to do końca lat 30. był członkiem Łódzkiego Towarzystwa Zwolenników Gry Szachowej.

Przypomniana została także sylwetka znakomitego szermierza Romana Kantora – jedynego olimpijczyka pochodzenia żydowskiego w okresie międzywojennym. Sportowiec walczył w wojnie obronnej 1939 r., przedostał się do Lwowa, ale po jego zajęciu przez Niemców został aresztowany przez gestapo. Trafił do obozu koncentracyjnego na Majdanku, gdzie został zamordowany prawdopodobnie w 1943 r.

Także po II wojnie światowej łódzcy sportowcy odnosili sukcesy na krajowych i światowych arenach. Wystawa przypomina sylwetki m.in. Artura Partyki, dwukrotnego medalisty olimpijskiego w skoku wzwyż, znakomitych łódzkich hokeistów, łyżwiarzy figurowych, kolarzy, a przede wszystkim piłkarzy Widzewa i ŁKS.

Na ekspozycji prezentowane są m.in. trzy puchary za mistrzostwo Polski – dwa piłkarzy Widzewa i jeden ŁKS, pamiątki Zbigniewa Bońka z mistrzostw świata w Argentynie i Hiszpanii, a także pamiątki Włodzimierza Smolarka, Józefa Młynarczyka czy legend ŁKS: Władysława Króla oraz bramkarza Jana Tomaszewskiego, w tym srebrny medal wywalczony przez niego z reprezentacją podczas igrzysk olimpijskich w Montrealu w 1976 r.

Ekspozycję uzupełniają liczne puchary, odznaki, dyplomy, sztandary, legitymacje klubowe znanych sportowców, archiwalne plakaty oraz zdjęcia.

Wystawę przygotowano z okazji 35. rocznicy utworzenia Oddziału Sportu i Turystyki Muzeum Miasta Łodzi, który zgromadził już ponad 26 tys. eksponatów, pamiątek i dokumentów związanych z rozwojem i sukcesami miejskiego sportu. Ekspozycję w salach muzeum można oglądać do 1 października. (PAP)

szu/ pp/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL