Kościół katolicki w PRL

10.02.2016 aktualizacja 19.07.2016

W Hamburgu wystawa o abp. Ignacym Tokarczuku

Abp Ignacy Tokarczuk. Fot. PAP/G. Rogiński Abp Ignacy Tokarczuk. Fot. PAP/G. Rogiński

Raporty SB, zdjęcia kościołów wybudowanych wbrew władzom PRL, pamiątki rodzinne znalazły się m.in. na wystawie "Arcybiskup Ignacy Tokarczuk. Kościół, władza, opór społeczny". Przygotowaną przez rzeszowski oddział IPN ekspozycję w niedzielę otwarto w Hamburgu.

"Abp Tokarczuk w latach swej posługi biskupiej w Przemyślu uważany był przez władze komunistyczne za jednego z głównych wrogów ustroju. Zasłynął przede wszystkim z odważnych wystąpień, z przeciwstawiania się zakłamaniu i stanowczego piętnowania systemu oraz programu ateizacji społeczeństwa" – powiedział PAP dr Mariusz Krzysztofiński z oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie.

Historyk przypomniał, że głównie w latach 70. i 80. ubiegłego wieku w diecezji przemyskiej, mimo braku zgody władz PRL , stworzył przeszło 220 nowych parafii oraz wybudował ponad 430 kościołów z domami parafialnymi i katechetycznymi. "Znany był m.in. ze wspierania rozmaitych inicjatyw społecznych, w tym NSZZ +Solidarność+. Stawał w obronie prześladowanych z powodów ideologicznych i politycznych" – dodał.

Wystawa przy pomocy archiwalnych fotografii i dokumentów pokazuje drogę życiową hierarchy. Przypomina m.in. dom rodzinny, studia teologiczne we Lwowie, pracę duszpasterską na terenie przedwojennego woj. lwowskiego, a potem na Warmii i Mazurach, kierowanie diecezją przemyską.

W siedzibie Polskiej Misji Katolickiej w Hamburgu wystawa będzie czynna do końca lutego. Prezentowana jest w dwóch wersjach językowych; po niemiecku i francusku. Wcześniej była pokazywana w Luksemburgu, Essen i Dortmundzie.

"Przychodziło sporo osób; głównie Polaków, którzy opuścili kraj w latach 80., dawni działacze Solidarności. Postacią abp. Tokarczuka interesują się też nauczyciele niemieccy, czy lokalni politycy" – zauważył dr Krzysztofiński.

Abp Tokarczuk urodził się 1 lutego 1918 r. w Łubiankach Wyższych k. Zbaraża. Studiował we Lwowie. Tam też przyjął święcenia kapłańskie 21 czerwca 1942 r. Potem był wikariuszem w Złotnikach k. Podhajec. W 1944 r. UPA wydała na niego wyrok śmierci. Dzięki ostrzeżeniu udało mu się zbiec do Lwowa. Po wojnie znalazł się w Katowicach.

W 1947 r. podjął studia na KUL, które zakończył doktoratem z filozofii. Od 1952 do 1962 r. wykładał w Warmińskim Seminarium Duchownym "Hosianum" w Olsztynie, wtedy był też m.in. duszpasterzem akademickim. Od 1962 do 1965 r. pracował jako adiunkt na Wydziale Teologii KUL.

W 1965 r. otrzymał nominację na ordynariusza diecezji przemyskiej. Święceń biskupich udzielił mu 6 lutego 1966 r. w przemyskiej katedrze prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński.

Był m.in. członkiem Rady Głównej Episkopatu Polski, członkiem Komisji ds. Duszpasterstwa Ogólnego, ds. Budowy Kościołów, a w latach 1967-1989 - członkiem Komisji Wspólnej Episkopatu i Rządu PRL. Ze względu na swe bezkompromisowe działania był bezwzględnie inwigilowany i szykanowany przez władze PRL.

Papież Jan Paweł II w czasie wizyty w diecezji przemyskiej 2 czerwca 1991 r. wyniósł go do godności arcybiskupiej, a 25 marca 1992 r. ustanowił go pierwszym metropolitą nowo powstałej metropolii przemyskiej. W 1993 r. abp Tokarczuk przeszedł na emeryturę.

Autor licznych artykułów i publikacji. Otrzymał też honorowe obywatelstwa wielu miast. 3 maja 2006 r. został odznaczony przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego Orderem Orła Białego - najwyższym odznaczeniem państwowym RP.

Zmarł 29 grudnia 2012 r. w Przemyślu.(PAP)

kyc/ pz/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL