Stan wojenny

16.05.2017

Wystawa „Zza kraty. Twórczość represjonowanych w latach 80.”

Stworzone podczas internowania i więzienia rysunki, malowidła na chustach, czy znaczki opozycyjnej poczty z lat 80. można zobaczyć na wystawie „Zza krat”, otwartej we wtorek w Śląskim Centrum Wolności i Solidarności (ŚCWiS) przy katowickiej kopalni „Wujek”.

W ramach wystawy można zobaczyć rekonstrukcję celi więziennej – z odtworzonymi malunkami na ścianach - oraz fotografie i inne pamiątki powstałe w ośrodkach internowania oraz zakładach karnych.

Otwarciu ekspozycji, w którym brali udział działacze solidarnościowej opozycji, towarzyszyło spotkanie ze Stanisławem Płatkiem, przywódcą strajku w kopalni „Wujek” w 1981 r., internowanym, aresztowanym i skazanym w stanie wojennym. Po otwarciu wystawy zaprezentowano film „Internowane” w reżyserii Pawła Przybylskiego.

Wystawa w pierwotnym założeniu miała mieć charakter typowo religijny. Z okazji 100. rocznicy pierwszego objawienia fatimskiego miały się na nią składać wykonane przez uwięzionych w latach 80. wizerunki Matki Bożej.

„Okazało się, że materiałów jest tak dużo, że poświęciliśmy ją generalnie twórczości w warunkach więziennych i obozów internowania. Jest na niej to, co nasi koledzy tworzyli podczas odbywania kary więzienia czy internowania, dając upust swoim możliwościom artystycznym” - powiedział Płatek.

„Myślę, że w większości są to małe arcydzieła, tym bardziej, że wykonywane w takich warunkach, metodami naprawdę prymitywnymi (…) Trzeba sobie wyobrazić, że byli tacy, którzy potrafili pieczątki z napisem +Poczta internowanych+ zmieścić na gumce znajdującej się na ołówku” - dodał.

Płatek przypomniał, że pozbawieni wolności działacze opozycji np. rzeźbili w drewnie czy tworzyli linoryty w gumolicie wyrwanym z więziennej posadzki. Robiono z nich później pieczątki. Kiedy sam odbywał karę więzienia - został skazany za strajk w Wujku – nie miał takich możliwości, jakie były podczas internowania. Jak wyjaśnił, nawet jeśli udało się coś zrobić w więzieniu - trudno było to potem wynieść na zewnątrz.

Płatek doświadczył tego, kiedy w szpitalu więziennym w Bytomiu wyszył orła - z koroną. „Nie spodobało się to naczelnikowi więzienia, że zostałem ukarany przeniesieniem do innego aresztu, pozbawiony prawa do tzw. wypiski, widzenia, praktycznie wszystkiego” - wspominał.

Dyrektor ŚCWiS Robert Ciupa powiedział, że na wystawie zgromadzono kilkadziesiąt prac. Większość eksponatów to zbiory własne Centrum, pozostałe zostały udostępnione przez prywatnych właścicieli – działaczy opozycji z czasów PRL.

Wystawa „Zza kraty. Twórczość represjonowanych w latach 80.” będzie otwarta do końca czerwca.(PAP)

kon/ itm/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL