9 SIERPNIA

• 1944 / 82 lata

  Dziewiąty dzień Powstania Warszawskiego. Podczas natarcia na gmach szkoły przy ul. Spokojnej (w rejonie Cmentarza Powązkowskiego) ciężko ranny został Jan Rodowicz - „Anoda”, jeden z dowódców w batalionie „Zośka". Na Ochocie powstańcy są zmuszeni do opuszczenia „Reduty Kaliskiej” w fabryce Monopolu Tytoniowego, ale trwa jeszcze opór „Reduty Wawelskiej”.

• 2021 / 5 lat

  W Moskwie zmarł Siergiej Kowalow, rosyjski opozycjonista i działacz na rzecz praw człowieka, założyciel Stowarzyszenia „Memoriał”, wyróżniony Nagrodą Jana Nowaka-Jeziorańskiego i odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

• 2012 / 14 lat

  W High Falls w stanie Nowy Jork zmarł Jan Sawka, grafik, scenograf i architekt.

• 1997 / 29 lat

  We Wrocławiu zmarł Robert Satanowski, dyrygent, dyrektor artystyczny Teatru Wielkiego w Warszawie (1982–1991), wieloletni prezes Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków; w czasie II wojny światowej dowodził oddziałem partyzanckim im. T. Kościuszki, a następnie zgrupowaniem partyzantki pod nazwą „Jeszcze Polska nie zginęła”, podległym dowództwu sowieckiego Ukraińskiego Sztabu Partyzanckiego; zgrupowanie to było schronieniem dla Polaków, zagrożonych na Wołyniu ludobójczym terrorem OUN-UPA.

• 1991 / 35 lat

  W Peru bojówka terrorystycznego maoistycznego ugrupowania Świetlisty Szlak zamordowała dwóch polskich misjonarzy z zakonu franciszkanów: Zbigniewa Strzałkowskiego i Michała Tomaszka; w 2015 r. papież Franciszek ogłosił ich błogosławionymi.

• 1974 / 52 lata

  Prezydent USA Richard Nixon w wyniku oskarżeń związanych z aferą Watergate jako pierwszy w historii zrzekł się urzędu. Dotychczasowy wiceprezydent Gerald Ford został zaprzysiężony na 38. prezydenta.

• 1969 / 57 lat

  W Los Angeles członkowie sekty Charlesa Mansona zamordowali Sharon Tate, amerykańską aktorkę, żonę Romana Polańskiego (była w zaawansowanej ciąży) oraz cztery inne osoby przebywające w willi Polańskich.

• 1957 / 69 lat

  W Los Angeles zmarł Konrad Tom, właściwie Konrad Runowiecki, aktor, scenarzysta i reżyser filmowy, piosenkarz, autor tekstów kabaretowych.

• 1944 / 82 lata

  Początek bitwy pod Studziankami, w której wzięła udział 1. Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte.

• 1944 / 82 lata

  W Moskwie premier RP Stanisław Mikołajczyk prowadził rozmowy z Józefem Stalinem.

• 1943 / 83 lata

  Mord pod Borowem – dowodzony przez dezertera z szeregów AK oddział Narodowych Sił Zbrojnych zwabił w zasadzkę i zamordował co najmniej 26 partyzantów Gwardii Ludowej. Zbrodnię potępiło dowództwo Armii Krajowej.

• 1942 / 84 lata

  W niemieckim obozie zagłady Auschwitz-Birkenau w komorze gazowej zamordowana została Edyta Stein, niemiecka filozof, teolog, pochodzenia żydowskiego; karmelitanka – siostra Teresa Benedykta od Krzyża; kanonizowana w 1998 r. przez papieża Jana Pawła II.

• 1939 / 87 lat

  W Warszawie urodziła się Maria Czubaszek, poetka, satyryk, felietonistka.

• 1930 / 96 lat

  W Warszawie na nowym stadionie przy ul. Łazienkowskiej Legia rozegrała inauguracyjny mecz z drużyną CF Europa Barcelona, zakończony wynikiem 1:1; w 1933 r. obiekt otrzymał oficjalnie nazwę: Stadion Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

• 1915 / 111 lat

  W Dębicy zmarł Jerzy Żuławski, poeta, prozaik, dramaturg, autor powieści „Na srebrnym globie”.

• 1913 / 113 lat

  W Grabanowie niedaleko Białej Podlaskiej urodził się Tadeusz Kotz (Tadeusz Koc), pilot, pułkownik WP; w czasie II wojny światowej m.in. dowódca Dywizjonu 303 (1943–1944).

• 1897 / 129 lat

  W Jeziornie urodził się Mieczysław Niedzielski, ps. Żywiciel, podpułkownik WP, komendant Obwodu Żoliborz ZWZ-AK (1940–1944); w czasie Powstania Warszawskiego dowodził obroną Żoliborza.

• 1864 / 162 lata

  W Kamionku (obecnie część Warszawy) urodził się Roman Dmowski, główny ideolog polskiego nacjonalizmu, przywódca obozu narodowego, dyplomata, uczestnik konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r.; współtwórca niepodległej Polski; autor „Myśli nowoczesnego Polaka”.

• 1853 / 173 lata

  W Neuilly-sur-Seine we Francji zmarł Józef Hoene-Wroński, matematyk, fizyk, filozof, jeden z głównych przedstawicieli mesjanizmu polskiego.

• 1849 / 177 lat

  Pod Temeszwarem armia węgierska dowodzona przez gen. Józefa Bema poniosła klęskę w starciu z wojskami austriackimi i rosyjskimi.

• 1650 / 376 lat

  W Warszawie zmarł Jerzy Ossoliński, wojewoda sandomierski, kanclerz wielki koronny, najbliższy współpracownik króla Władysława IV Wazy; autor „Pamiętnika 1595–1621”.

• 1382 / 644 lata

  Książę opolski Władysław dokonał fundacji klasztoru zakonu paulinów na Jasnej Górze.