Napad stulecia

27.03.2019
Dom pod Orłami. Źródło: NAC Dom pod Orłami. Źródło: NAC

22 grudnia 1964 r. w Warszawie dokonano napadu stulecia. Pod III Oddziałem Narodowego Banku Polskiego przy ul. Jasnej (tzw. Dom pod Orłami) dwóch mężczyzn zastrzeliło jednego konwojenta i postrzeliło drugiego, po czym zbiegło z torbą zawierającą przedświąteczny utarg Centralnego Domu Towarowego w kwocie blisko 1,5 mln zł i o wadze 8 kg. W państwie policyjnym, jakim była ówczesna Polska, tego rodzaju rabunki praktycznie się nie zdarzały.

Dla milicji było to zaskoczenie. Choć pierwsze radiowozy przybyły już po kilku minutach od zgłoszenia, zupełnie nie potrafiono sobie poradzić z zabezpieczeniem miejsca przestępstwa. Tłum gapiów zatarł wiele śladów, inne zniszczyli nieświadomie sami funkcjonariusze. Mimo to śledztwo prowadzono z rozmachem. Zaangażowano wszystkie siły. Sprawdzono 300 tys. fotografii mężczyzn pasujących do rysopisów, przesłuchano setki osób. Bezskutecznie: tożsamości sprawców nie udało się ustalić. Jedyne, co zdołano, to stwierdzić na podstawie analizy balistycznej, że ci sami ludzie dokonali już wcześniej kilku napadów, m.in. na urząd pocztowy w Warszawie przy ul. Armii Ludowej oraz przy tej samej ulicy na konwój.

Wszystkie napady łączyły dwie cechy – profesjonalizm i bezwzględność. To one sprawiły, że w kręgu podejrzeń znaleźli się ludzie z doświadczeniem w podziemiu akowskim, którzy – wedle jednej z teorii – tworzyli wówczas jakąś nową formację polityczną. Inna teoria, szczególnie popularna w społeczeństwie, głosiła, że wśród napastników byli funkcjonariusze milicji lub bezpieki, co tłumaczyłoby zerowe efekty śledztwa. Zastanawiające jest, że sprawę P-64 objęto klauzulą „tajne specjalnego znaczenia”. Uległa przedawnieniu w 1989 r.

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL