> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

1 GRUDNIA

  • 1942 / 78 lat
    Apel w obozie dla polskich dzieci w Łodzi. Fot. NAC. Źródło: Wikimedia Commons

    W Łodzi na wyodrębnionym terenie Litzmannstadt Ghetto Niemcy utworzyli obóz dla polskich dzieci i młodzieży.

  • 1918 / 102 lata
    1. Pułk Lotniczy. Lata międzywojenne. Źródło: CBN Polona

    Rozkaz Sztabu Generalnego WP wprowadzający biało-czerwoną szachownicę jako oficjalne oznakowanie polskich samolotów wojskowych.

  • 2013 / 7 lat

    W Warszawie zmarł Jerzy Matałowski, aktor, znany m.in. z roli Kolumba w serialu Janusza Morgensterna „Kolumbowie”.

  • 2006 / 14 lat
    Fotografia Zbigniewa Bryma – powstańcy warszawscy na barykadzie przy ul. Żelaznej, u zbiegu Złotej i Twardej. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie zmarł płk Zbigniew Brym „Zdunin”, oficer w wojnie obronnej 1939 r., żołnierz Armii Krajowej, dowódca „Żelaznej Reduty” w Powstaniu Warszawskim; autor fotografii z powstania, po wojnie działał w antykomunistycznej opozycji niepodległościowej.

  • 1993 / 27 lat
    Inauguracja działalności Katolickiej Agencji Informacyjnej (KAI). Warszawa 01.12.1993. Fot. PAP/A. Urbanek

    Prymas Polski kardynał Józef Glemp dokonał oficjalnego otwarcia Katolickiej Agencji Informacyjnej.

  • 1991 / 29 lat

    Na Ukrainie odbyło się referendum, w którym Ukraińcy opowiedzieli się za niepodległym państwem; jednocześnie odbyły się wybory prezydenckie, które wygrał Leonid Krawczuk, otrzymując 61,5 proc. głosów.

  • 1989 / 31 lat

    Premiera filmu „Ostatni prom” w reżyserii Waldemara Krzystka.

  • 1982 / 38 lat

    Ukazał się album Michaela Jacksona "Thriller". 

  • 1982 / 38 lat

    Stan wojenny: prezydent Warszawy gen. Mieczysław Dębicki rozwiązał na wniosek ministra kultury i sztuki Związek Artystów Scen Polskich (ZASP).

  • 1980 / 40 lat
    Edward Gierek. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Warszawie rozpoczęło obrady VII plenum KC PZPR, na którym podjęto decyzję o usunięciu z KC byłego I sekretarza Edwarda Gierka.

  • 1977 / 43 lata

    W Watykanie papież Paweł VI spotkał się z I sekretarzem KC PZPR Edwardem Gierkiem. 

  • 1976 / 44 lata

    W Żywcu urodził się Tomasz Adamek, bokser, zawodowy mistrz świata w wadze półciężkiej i junior ciężkiej.

  • 1973 / 47 lat

    W Ramat Gan zmarł Dawid Ben Gurion, działacz syjonistyczny; w latach 1948-1953 i 1955-1963 premier i minister obrony Izraela; urodzony w 1886 r. w Płońsku.

  • 1959 / 61 lat

    W Waszyngtonie podpisany został Traktat Antarktyczny.

  • 1947 / 73 lata
    Henryk Flame „Bartek”. Źródło: IPN

    W Zabrzegu milicjant Rudolf Dadak zamordował Henryka Flamego ps. „Bartek” - dowódcę największego i najbardziej aktywnego zgrupowania NSZ działającego na terenie Śląska Cieszyńskiego i zachodniej części Małopolski; żołnierza wojny obronnej 1939 r.; organizacja konspiracyjna „Bartka” współpracowała z AK, na przełomie 1943 i 1944 r. oddział ukrył się w lesie; w październiku 1944 r. Flame został zaprzysiężony w NSZ; w 1945 r. ujawnił się wraz z oddziałem i wstąpił wraz z podkomendnymi do milicji, gdzie realizował rozkazy dowództwa NSZ i gromadził broń; zagrożony aresztowaniem wiosną 1945 r. schronił się w lesie; jego oddział stoczył wiele walk z UB i KBW.

  • 1943 / 77 lat
    Stalin, Roosevelt, Churchill w Teheranie. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Teheranie zakończyła się konferencja "Wielkiej Trójki", w której uczestniczyli Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt i Józef Stalin. Podczas rozmów ustalono, że wschodnią granicą Polski będzie linia Curzona, natomiast zachodnią linia Odry i Nysy; Polska miała też uzyskać część Prus Wschodnich: Warmię i Mazury.

  • 1939 / 81 lat

    Niemieckie władze okupowanej Warszawy wydały zarządzenie o obowiązku noszenia przez Żydów powyżej 12. roku życia opasek z gwiazdą Dawida oraz o oznakowaniu żydowskich sklepów i przedsiębiorstw.

  • 1939 / 81 lat

    W Paryżu powstał Polski Uniwersytet na Obczyźnie; od 1940 r. działający w Londynie.

  • 1935 / 85 lat
    Woody Allen. Fot. PAP/EPA

    W Nowym Jorku urodził się Woody Allen, reżyser, scenarzysta, aktor, muzyk jazzowy; autor filmów „Miłość i śmierć”, „Annie Hall” - Oscary za scenariusz i reżyserię (1978), „Manhattan”, „Zelig”, „Hannah i jej siostry” - Oscar za scenariusz (1987), „Strzały na Broadwayu”, „Jej wysokość Afrodyta”, „O północy w Paryżu” - Oscar za scenariusz (2012) oraz „Blue Jasmine”.

  • 1934 / 86 lat

    W Leningradzie zastrzelony został Siergiej Kirow, działacz bolszewicki; I sekretarz Leningradzkiego Komitetu partii, sekretarz KC; na XVII Zjedzie WKP(b) w 1934 r. wysuwany jako kontrkandydat Stalina na stanowisko sekretarza generalnego; okoliczności zabójstwa, które stało się pretekstem do masowych represji, nigdy nie zostały w pełni wyjaśnione; wiele wskazuje, że inspiratorem zbrodni było kierownictwo NKWD, działające na polecenie Stalina.

  • 1926 / 94 lata

    W Warszawie urodził się Tadeusz Drewnowski, krytyk literacki.

  • 1926 / 94 lata

    W Słonimiu urodził się Zbigniew Chmielewski, reżyser, scenarzysta; autor seriali „Daleko od szosy” i „Blisko, coraz bliżej”.

  • 1926 / 94 lata
    Mieczysław Rakowski. Fot.PAP/T.Gzell

    W Kowalewku urodził się Mieczysław Rakowski, działacz komunistyczny, dziennikarz, publicysta; redaktor naczelny tygodnika "Polityka" (1958-1982); członek Biura Politycznego KC PZPR (1987-1990); ostatni I sekretarz KC PZPR (1989-1990); wicepremier (1981-1985) i premier PRL (1988-1989).

  • 1916 / 104 lata
    Wkroczenie oddziałów legionowych do Warszawy. 1.12.1916 r. Fot. CAW

    Do Warszawy uroczyście wkroczyli żołnierze Legionów Polskich, których entuzjastycznie witali mieszkańcy miasta; był to pierwszy od Powstania Listopadowego przemarsz regularnych wojsk polskich przez stolicę Polski.

  • 1912 / 108 lat

    Komisja Tymczasowa Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych powierzyła Józefowi Piłsudskiemu funkcję komendanta głównego polskich sił wojskowych. 

  • 1899 / 121 lat

    W Paryżu zmarł Edmund Chojecki, pisarz, publicysta, podróżnik.

  • 1896 / 124 lata

    W Paryżu w wypadku zginął Stefan Szolc-Rogoziński, podróżnik, badacz Afryki.

  • 1896 / 124 lata

    W Striełkowce urodził się Gieorgij Żukow, marszałek ZSRS, jeden z najważniejszych dowódców sowieckich, kierował m.in. zwycięską ofensywą Armii Czerwonej na Berlin podczas drugiej wojny światowej.

  • 1869 / 151 lat
    Eligiusz Niewiadomski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie urodził się Eligiusz Niewiadomski, malarz, krytyk sztuki, związany ideowo z Narodową Demokracją; 16 grudnia 1922 r. w warszawskiej Zachęcie dokonał zamachu na prezydenta RP Gabriela Narutowicza; skazany na karę śmierci i rozstrzelany.

  • 1867 / 153 lata
    Ignacy Mościcki. 1907 r. Fot. NAC

    W Mierzanowie w pow. ciechanowskim urodził się Ignacy Mościcki, działacz niepodległościowy, chemik technolog, profesor Politechniki Lwowskiej, autor ponad 60 prac i patentów; od 1922 r. dyrektor naczelny Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie; prezydent RP w latach 1926-1939. 

  • 1830 / 190 lat
    Joachim Lelewel. Fot. PAP

    W Warszawie powstało Towarzystwo Patriotyczne (Klub Patriotyczny), którego prezesem został Joachim Lelewel.

  • 1825 / 195 lat

    W Taganrogu nad Morzem Azowskim zmarł Aleksander I Romanow; cesarz rosyjski od 1801 r., król Polski od 1815 r.

  • 1734 / 286 lat

    W Gdańsku urodził się Adam Kazimierz Czartoryski, generał ziem podolskich (1758-1794), członek Familii, od 1768 r. komendant Szkoły Rycerskiej; działacz Komisji Edukacji Narodowej; poseł na Sejm Czteroletni, zwolennik Konstytucji 3 Maja; pisarz, krytyk literacki, mecenas sztuki.

  • 1640 / 380 lat

    W Królewcu zmarł Jerzy Wilhelm Hohenzollern, elektor brandenburski i książę pruski.

  • 1415 / 605 lat
    Jan Długosz. Fot. PAP/W.Rozmysłowicz

    W Brzeźnicy urodził się Jan Długosz, kronikarz, historyk, autor "Roczników, czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego", kanonik krakowski, arcybiskup nominat lwowski.

  • 1338 / 682 lata

    Pojawił się pierwszy opis Warszawy w pozwie dotyczącym zatargu pomiędzy królem Polski Kazimierzem Wielkim a Zakonem Krzyżackim.

  • 1018 / 1002 lata

    W Merseburgu zmarł Thietmar, kronikarz, biskup merseburski.

sonda

Do jakich książek historycznych sięgasz najczęściej:

Wybory

Rocznica

  • 31.08.1980

    Porozumienia Sierpniowe i „Solidarność” – 40. rocznica

    40 lat temu, w sierpniu 1980 r., na Wybrzeżu wybuchły strajki, których efekty okazały się przełomowe dla losów Polski i tej części Europy. „Dyscyplinarne” zwolnienie Anny Walentynowicz, suwnicowej ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, doprowadziło do powstania największego ruchu społecznego w polskiej historii. Jego rzeczywistym celem nie było wyłącznie dążenie do poprawy warunków pracy, lecz również przebudowa systemu PRL i zorganizowanie społeczeństwa niezależnego od instytucji totalitarnych.

    Zobacz rocznicę

Newsletter

  • „Miron, Ilia, Kornel”

    Justyna Sobolewska
  • „Przerwane biografie. Relacje deportowanych z Polski w głąb Sowietów 1940–41”

    Ewa Kołodziejska-Fuentes (red.)
  • „Literackie noblistki”

    Wanda Michalak
  • „Zrzeszenie +Wolność i Niezawisłość+ 1945–1948”

    Wojciech Frazik, Filip Musiał (red.)
  • „U nas każdy jest prorokiem. O Tatarach w Polsce”

    Bartosz Panek
  • „Nie taka Zła. Przewodnik po Warszawie Leopolda Tyrmanda”

    Grzegorz Sołtysiak
  • „Najbardziej tajemniczy kraj świata. Związek Sowiecki w fotografiach i tekstach Juliena H. Bryana 1930–1959”

    Tomasz Stempowski (red.)
  • „+Faszyzm lewicy+ czy +ludowy patriotyzm+?”

    Jarosław Tomasiewicz
  • „Wiek ambasadora. Opowieść o życiu Edwarda Raczyńskiego”

    Zofia Wojtkowska
  • „Na licencji Moskwy. Wokół Gomułki, Bermana i innych (1943–1970)”

    Robert Spałek
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Studio Filmowe KRONIKA Polska Kronika Filmowa
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki