3 CZERWCA

• 1971 / 55 lat

  Biuro Polityczne Komitetu Centralnego PZPR podjęło decyzję o budowie Trasy Łazienkowskiej w Warszawie (powstała w ciągu trzech lat).

• 1931 / 95 lat

  Katastrofa kolejowa pod Garwolinem - z powodu błędu zawiadowcy ruchu zderzyły się dwa pociągi towarowe, w tym jeden przewożący amunicję. Zginęło kilku kolejarzy i żołnierzy, ale na szczęście nie doszło do eksplozji.

• 1881 / 145 lat

  W Grodnie urodził się Juliusz Rómmel, generał Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 r., w czasie kampanii polskiej w 1939 r. dowódca Armii „Łódź”, a następnie Armii „Warszawa”; w okresie wojny w niewoli niemieckiej.

• 2018 / 8 lat

  W Warszawie w wyniku pobicia zmarł Robert Brylewski, muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów, lider i współzałożyciel zespołów punkrockowych Kryzys i Brygada Kryzys.

• 2008 / 18 lat

  W Collingwood w Kanadzie zmarł płk Tadeusz Kotz (Tadeusz Koc), pilot, pułkownik Wojska Polskiego; w czasie II wojny światowej m.in. dowódca Dywizjonu 303 (1943–1944).

• 1994 / 32 lata

  Telewizja Polska wyemitowała pierwszy odcinek teleturnieju „Jeden z dziesięciu”, jednego z najdłużej emitowanych programów w dziejach polskiej telewizji.

• 1982 / 44 lata

  W niewyjaśnionych okolicznościach nad Wisłą w Warszawie zaginął 17-letni Emil Barchański, uczeń stołecznego LO im. Mikołaja Reja. Dwa dni później jego ciało wyłowiono z rzeki. Barchański jest uważany za najmłodszą ofiarę stanu wojennego.

• 1973 / 53 lata

  We Wrocławiu urodził się Łukasz Kamiński, historyk specjalizujący się w najnowszej historii Polski. W latach 2009–2011 dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN, w latach 2011–2016 prezes Instytutu Pamięci Narodowej. Szef Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia (2017–2021). Od 2022 r. dyrektor Ossolineum.

• 1963 / 63 lata

  W Watykanie zmarł papież Jan XXIII; zwolennik ruchu odnowy w Kościele; w 1962 r. zwołał Sobór Watykański II.

• 1953 / 73 lata

  W Warszawie urodził się Krzysztof Jaroszyński, satyryk, aktor kabaretowy.

• 1947 / 79 lat

  Powstał Polski Instytut Spraw Międzynarodowych. 

• 1945 / 81 lat

  W nocy z 3 na 4 czerwca uzbrojona grupa żołnierzy podziemia niepodległościowego, zaatakowała Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie uwalniając 40 więźniów, głównie żołnierzy AK, NSZ i BCh.

• 1942 / 84 lata

  W Krakowie urodził się Marek Koterski, reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, aktor i dramatopisarz. Twórca takich filmów jak „Nic śmiesznego”, „Dzień świra”, „Wszyscy jesteśmy Chrystusami”.

• 1939 / 87 lat

  W Warszawie na Torze Wyścigów Konnych na Służewcu rozegrano pierwszą gonitwę.

• 1935 / 91 lat

  W Warszawie urodził się Andrzej Garlicki, historyk, publicysta, profesor Uniwersytetu Warszawskiego; znawca dziejów II Rzeczypospolitej, autor książek „U źródeł obozu belwederskiego”, „Przewrót majowy”, „Od maja do Brześcia”, „Od Brześcia do maja”, „Józef Piłsudski 1867–1935”, „Piękne lata trzydzieste”.

• 1932 / 94 lata

  Na lotnisku Okęcie dokonano oblotu samolotu RWD-6.

• 1925 / 101 lat

  Urodził się Bronisław Chromy, rzeźbiarz i autor pomników. Twórca smoka wawelskiego, pomnika Żołnierza Polskiego na osiedlu Paderewskiego w Katowicach i kilku pomników Jana Pawła II.

• 1924 / 102 lata

  W Kierlingu pod Wiedniem zmarł Franz Kafka, niemieckojęzyczny pisarz, pochodzenia żydowskiego, autor powieści „Proces”, „Zamek” i „Ameryka” oraz „Dzienników 1910–1923”.

• 1922 / 104 lata

  W Warszawie urodził się Wiesław Michnikowski, aktor filmowy i teatralny, znany m.in. z Kabaretu Starszych Panów, jako wykonawca piosenek, m.in. „Wesołe jest życie staruszka”, „Jeżeli kochać” czy „Addio pomidory”, odtwórca roli Jej Ekscelencji w „Seksmisji” Juliusza Machulskiego; wystąpił również w filmach „Gangsterzy i filantropi”, „Upał”, „Hydrozagadka”, a także w serialu „Jan Serce”.

• 1918 / 108 lat

  W Wersalu pod Paryżem premierzy Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch złożyli deklarację, że powstanie państwa polskiego jest warunkiem trwałego pokoju w Europie. Deklaracja przewidywała utworzenie „zjednoczonego i niepodległego państwa polskiego z wolnym dostępem do morza”.

• 1915 / 111 lat

  I wojna światowa: Wojska austriackie wkroczyły do Twierdzy Przemyśl.

• 1905 / 121 lat

  W Weiden w Górnym Palatynacie urodził się Martin Gottfried Weiss, nazistowski zbrodniarz, SS-Sturmbannfuehrer, komendant niemieckich obozów koncentracyjnych Neuengamme, Majdanek i Dachau; w 1946 r. skazany przez amerykański trybunał wojskowy na karę śmierci, wyrok wykonano.

• 1904 / 122 lata

  Urodził się Władysław Wicha. Jako minister spraw wewnętrznych w latach 1954-1964 był jedną z najważniejszych osób w końcówce rządów Bieruta (po usunięciu odpowiedzialnego za stalinowskie represje Stanisława Radkiewicza) i początkach rządów Gomułki. 

• 1902 / 124 lata

  W Grodzisku Mazowieckim zmarł Adolf Dygasiński, publicysta, pisarz, pedagog; uczestnik Powstania Styczniowego.

• 1899 / 127 lat

  W Wiedniu zmarł Johann Strauss (młodszy), kompozytor, dyrygent, nazywany królem walca; autor popularnych operetek „Zemsta nietoperza”, „Noc w Wenecji” i „Baron cygański”.

• 1890 / 136 lat

  W Krakowie zmarł Oskar Kolberg, etnograf, folklorysta, kompozytor, autor przełomowej dla polskiej etnografii pracy „Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzęd, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce”.

• 1863 / 163 lata

  Powstanie Styczniowe: w Wilnie został rozstrzelany ks. Stanisław Iszora, pierwsza ofiara terroru nowego generał-gubernatora wileńskiego Michaiła Murawjowa. 

• 1855 / 171 lat

  W Gdańsku zmarł Krzysztof Celestyn Mrongowiusz, pastor, pisarz religijny, obrońca polskości na Warmii i Mazurach, autor podręczników do nauki języka polskiego.

• 1793 / 233 lata

  Urodził się Antoni Malczewski, poeta, autor „Marii”, pierwszej powieści poetyckiej w literaturze polskiej.

• 1605 / 421 lat

  Zmarł kanclerz i hetman wielki koronny Jan Zamoyski.

• 1524 / 502 lata

  Mikołaj Kopernik napisał we Fromborku tak zwany „List przeciwko Wernerowi”. Astronom skrytykował w nim teorie norymberskiego matematyka Johannesa Wernera dotyczące ruchu gwiazd.