> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

6 KWIETNIA

  • 1945 / 75 lat
    Szef MBP Stanisław Radkiewicz. Fot. PAP/CAF

    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło Centralne Obozy Pracy w Warszawie, Poniatowie, Krzesimowie, Potulicach i Jaworznie; więziono w nich osoby oskarżone o kolaborację z Niemcami w czasie wojny oraz o działalność antykomunistyczną.

  • 1915 / 105 lat
    Tadeusz Kantor. Fot. PAP/CAF/D. Rago

    W Wielopolu Skrzyńskim urodził się Tadeusz Kantor, reformator XX-wiecznego teatru, malarz, scenograf, aktor, wykładowca krakowskiej ASP; autor manifestów artystycznych, współzałożyciel Grupy Krakowskiej i założyciel Teatru Cricot 2; jego najgłośniejsze spektakle to „Umarła klasa”, „Wielopole, Wielopole”, „Niech sczezną artyści”, „Nigdy tu już nie powrócę”.

  • 2009 / 11 lat
    Andrzej Stelmachowski. Fot. PAP/P. Kula

    W Warszawie zmarł Andrzej Stelmachowski, prawnik, doradca komitetu strajkowego w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r., uczestnik obrad Okrągłego Stołu, marszałek Senatu (1989–1991), minister edukacji narodowej (1991–1992); prezes Stowarzyszenia Wspólnota Polska w latach 1990–2008.

  • 2006 / 14 lat

    W Warszawie zmarł Augustyn Bloch, kompozytor, organista, autor m.in. „Medytacji na sopran, organy i perkusję”, „Dialogów na skrzypce i orkiestrę”, „Oratorium na skrzypce, organy i perkusję”, baletów „Oczekiwanie” i „Gilgamesz” oraz muzyki do wielu słuchowisk Teatru Polskiego Radia.

  • 1990 / 30 lat
    Przekształcenie milicji w policję: zmiana nazwy na radiowozach. Warszawa, 05.1990. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    Sejm uchwalił ustawy o Policji, Urzędzie Ochrony Państwa i Urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych. Ich konsekwencją było przekształcenie Milicji Obywatelskiej w Policję oraz zastąpienie zlikwidowanej Służby Bezpieczeństwa Urzędem Ochrony Państwa.

  • 1990 / 30 lat
    Obraz Jana Matejki „Konstytucja 3 Maja 1791”. Fot. PAP/Reprodukcja

    Sejm uchwalił ustawę o przywróceniu Święta Narodowego 3 Maja oraz ustawę o zniesieniu 22 lipca jako Narodowego Święta Odrodzenia Polski.

  • 1985 / 35 lat
    Stanisław Zaczyk. Fot. PAP/L. Łożyński

    W Warszawie zmarł Stanisław Zaczyk, aktor filmowy i teatralny, wystąpił m.in. w serialach „Stawka większa niż życie”, „Polskie drogi”, „Dom”, a także w filmach „Czekam w Monte-Carlo” i „Jezioro osobliwości”.

  • 1981 / 39 lat
    Ryszard Filipski. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Premiera filmu „Zamach stanu” w reżyserii Ryszarda Filipskiego.

  • 1980 / 40 lat
    Serial telewizyjny „Kariera Nikodema Dyzmy” w reżyserii Jana Rybkowskiego i Marka Nowickiego: w centrum aktor Roman Wilhelmi. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    Premiera serialu telewizyjnego „Kariera Nikodema Dyzmy” w reżyserii Jana Rybkowskiego i Marka Nowickiego z niezapomnianą kreacją Romana Wilhelmiego.

  • 1968 / 52 lata

    W Starachowicach urodził się Janusz Radek, wokalista, aktor.

  • 1961 / 59 lat

    W Londynie zmarła Stefania Zahorska, literatka, krytyczka sztuki, tłumaczka, autorka m.in. dramatu „Smocza 13” i książek „Ziemia pojona gniewem”, „Stacja Abbesses”; po II wojnie światowej działała i tworzyła na emigracji.

  • 1945 / 75 lat
    Teren b. niemieckiego obozu Buchenwald. Fot. PAP/EPA

    Początek ewakuacji 15 tys. żydowskich więźniów z niemieckiego obozu Buchenwaldu do innych obozów pozostających jeszcze w rękach nazistów.

  • 1945 / 75 lat

    Samodzielny Batalion Wojsk Wewnętrznych dokonał pacyfikacji wsi Gorajec w okolicach Lubaczowa, w czasie której zabitych zostało około 150 Ukraińców, w większości cywilów.

  • 1942 / 78 lat
    Ryszard Karczykowski. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Tczewie urodził się Ryszard Karczykowski, śpiewak operowy, tenor, pedagog, profesor Uniwersytetu Muzycznego w Warszawie i Akademii Muzycznej w Krakowie.

  • 1939 / 81 lat
    Olga Lipińska. Fot. PAP/S. Leszczyński

    W Warszawie urodziła się Olga Lipińska, reżyserka, satyryczka, twórczyni telewizyjnych cykli satyrycznych „Gallux Show”, „Właśnie leci kabarecik” i „Kabaretu Olgi Lipińskiej”.

  • 1939 / 81 lat
    Józef Beck. Fot. NAC

    Podczas wizyty ministra spraw zagranicznych Józefa Becka w Londynie ogłoszono przekształcenie gwarancji brytyjskich dla Polski z 31 marca w gwarancje wzajemne.

  • 1929 / 91 lat
    "Portret Feliksa Mangghi Jasieńskiego" - obraz Wojciecha Weissa z 1905 r. Fot. NAC

    W Krakowie zmarł Feliks Jasieński, krytyk i kolekcjoner sztuki, podróżnik, właściciel kolekcji dzieł sztuki japońskiej, którą podarował Muzeum Narodowemu w Krakowie; obecnie wystawiane są w krakowskim Centrum Sztuki i Techniki japońskiej „Manggha” (nazwa pochodzi od jednego z pseudonimów artystycznych Jasieńskiego).

  • 1929 / 91 lat

    W Gwoźdźcu (obecnie Nawojowa Góra) pod Krzeszowicami urodził się Stanisław Czycz, poeta, prozaik, autor opowiadania „And” oraz książek „Pawana”, „Nie wierz nikomu”.

  • 1927 / 93 lata
    Bogna Sokorska. Fot. PAP

    W Warszawie urodziła się Bogna Sokorska, śpiewaczka operowa, dysponująca sopranem koloraturowym.

  • 1922 / 98 lat

    W Modlinie urodził się Jan Kryst, żołnierz Armii Krajowej, pseudonim „Alan”, w maju 1943 roku, będąc w ostatnim stadium gruźlicy zdecydował się na samobójczy atak na niemiecką restaurację „Adria” w Warszawie, w czasie którego zabił trzech i ranił dwóch funkcjonariuszy gestapo.

  • 1922 / 98 lat

    Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę o „objęciu władzy państwowej nad Ziemią Wileńską” – oznaczało to włączenie tzw. Litwy Środkowej w skład Rzeczpospolitej.

  • 1914 / 106 lat
    Józef Chełmoński - autoportret. Źródło: CBN Polona

    W Kuklówce Zarzecznej na Mazowszu zmarł Józef Chełmoński, malarz, przedstawiciel realizmu, autor m.in. obrazów „Babie lato”, „Bociany”.

  • 1914 / 106 lat
    Arnold Mostowicz. Fot. PAP/CAF/A. Rybczyński

    W Łodzi urodził się Arnold Mostowicz, lekarz, dziennikarz, pisarz, redaktor „Szpilek”; w czasie II wojny światowej kronikarz łódzkiego getta, więzień KL Auschwitz i innych niemieckich obozów koncentracyjnych.

  • 1901 / 119 lat
    Marian Hemar. Fot. NAC

    We Lwowie urodził się Marian Hemar, pisarz, satyryk, autor tekstów piosenek, dramaturg, kierownik literacki teatrów rewiowych; od 1939 roku przebywał na emigracji; autor tekstów m.in. piosenek „Upić się warto”, „Ten wąsik”, „Nikt, tylko ty”, „Kiedy znów zakwitną białe bzy”.

  • 1896 / 124 lata

    W Atenach rozpoczęły się pierwsze nowożytne Igrzyska Olimpijskie.

  • 1888 / 132 lata

    W Krakowie urodził się Mieczysław Smolarski, pisarz, poeta, jeden z twórców polskiej literatury fantastycznej, autor m.in. książek „Miasto światłości”, „Podróż, poślubna pana Hamiltona”, „Białe moce”.

  • 1851 / 169 lat

    W Grabienicach Małych urodził się Władysław Smoleński, historyk, przedstawiciel tzw. szkoły warszawskiej, badacz dziejów nowożytnych.

  • 1848 / 172 lata
    Uniwersytet Lwowski. 1914. Źródło: CBN Polona

    Władze austriackie zezwoliły Uniwersytetowi Lwowskiemu na prowadzenie wykładów w języku polskim.

  • 1841 / 179 lat

    W Paniowcach Zielonych na Podolu urodził się Sygurd Wiśniowski, pisarz, podróżnik, reportażysta, żołnierz oddziałów Giuseppe Garibaldiego, autor m.in. „Dziesięciu lat w Australii”.

  • 1814 / 206 lat

    W Łohojsku na Białorusi urodził się Eustachy Tyszkiewicz, archeolog, kolekcjoner, założyciel Muzeum Starożytności w Wilnie.

  • 1812 / 208 lat

    W Moskwie urodził się Aleksander Hercen, rosyjski pisarz, myśliciel, działacz polityczny i społeczny, wydawca słynnego pisma rewolucyjnego „Kołokoł” („Dzwon”), współorganizator tajnej organizacji rewolucyjnej Ziemla i Wola. Gorący orędownik sprawy polskiej w okresie Powstania Styczniowego.

  • 1810 / 210 lat
    Dionizy Czachowski. Źródło: CBN Polona

    W Niebadylu koło Białobrzegów urodził się Dionizy Czachowski, ziemianin; w Powstaniu Styczniowym szef sztabu zgrupowania gen. Mariana Langiewicza, dowódca samodzielnego oddziału operującego na Kielecczyźnie i Lubelszczyźnie, następnie naczelnik województwa sandomierskiego; walczył w bitwach pod Małogoszczą, Pieskową Skałą i Grochowiskami; poległ pod Jaworowem Soleckim w listopadzie 1863 r.

  • 1807 / 213 lat
    Napoleon. Źródło: Wikimedia Commons

    Napoleon podpisał dekret o utworzeniu pułku polskich szwoleżerów gwardii.

  • 1654 / 366 lat

    Dekret króla Jana II Kazimierza Wazy nakazujący wypędzenie z Rzeczypospolitej cudzoziemców-innowierców.

sonda

Który z pisarzy i sowietologów dał najważniejsze świadectwo o nieludzkiej ziemi?

Wybory
Wydarzenie Historyczne Roku

 

Rocznica

  • 5.03.1940

    Zbrodnia katyńska – mija 80 lat

    80 lat temu, 5 marca 1940 r., Biuro Polityczne KC WKP(b) podjęło decyzję o rozstrzelaniu polskich jeńców przebywających w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz polskich więźniów przetrzymywanych przez NKWD na obszarze przedwojennych wschodnich województw Rzeczypospolitej. Konsekwencją tej decyzji była zbrodnia katyńska.

    Zobacz rocznicę

Newsletter

  • „Opinia publiczna”

    Walter Lippmann
  • „Księża z Katynia”

    Patryk Pleskot
  • „Moda patriotyczna w stroju i jego dodatkach od konfederacji barskiej do XX wieku”

    Nadia Sola-Sałamacha
  • „Przedwojenni”

    Anna Mieszczanek
  • „Oraz wygnani zostali”

    Wacław Holewiński
  • „Biskupi w rzeczywistości politycznej Polski +ludowej+”

    Redakcja: Rafał Łatka
  • „Konspiracyjna Rada Pomocy Żydom w Warszawie 1942–1945”

    Teresa Prekerowa
  • „Karol Wojtyła. Dzieła literackie i teatralne”, tom II

    Karol Wojtyła
  • „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949”

    Anna Brzezińska, Katarzyna Madoń-Mitzner
  • „Walentynowicz. Anna szuka raju”

    Dorota Karaś, Marek Sterlingow
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Studio Filmowe KRONIKA Polska Kronika Filmowa
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki