21 LIPCA

• 2011 / 15 lat

  Po dwutygodniowym locie w kosmos wylądował amerykański wahadłowiec Atlantis. W ten sposób zakończyła się 30-letnia historia promów kosmicznych. 

• 1886 / 140 lat

  Urodził się prof. Marcin Zieliński, lekarz - psychiatra i neurolog, zasłynął m.in. jako biegły sądowy w procesie oskarżonej o zabójstwo Rity Gorgonowej. W czasie I wojny światowej był lekarzem w Legionach Polskich, w II RP doszedł do stopnia majora. Po agresji ZSRR został uwięziony w obozie w Kozielsku i razem z innymi polskimi oficerami zamordowany w Katyniu.

• 1816 / 210 lat

  Urodził się Paul Reuter, brytyjski dziennikarz pochodzenia niemieckiego, który w 1851 r. założył jedną z największych agencji prasowych.

• 2021 / 5 lat

  Marcin Wiącek objął urząd rzecznika praw obywatelskich.

• 2012 / 14 lat

  W Warszawie zmarł Andrzej Łapicki, aktor, reżyser teatralny; wieloletni wykładowca warszawskiej PWST, jej rektor w latach 1981–1987 i 1994–1996; prezes ZASP (1989–1996); dyrektor Teatru Polskiego w Warszawie (1996–1998), poseł na Sejm (1989–1991).

• 2005 / 21 lat

  W Sopocie zmarł Andrzej Grubba, najlepszy polski tenisista stołowy; zdobywca 15 medali mistrzostw świata i Europy, zwycięzca turnieju Europa TOP 12 w 1985 r. oraz zdobywca Pucharu Świata w roku 1988 i dwukrotny finalista tych rozgrywek; zwycięzca plebiscytu „Przeglądu Sportowego” na Sportowca Roku 1984.

• 2005 / 21 lat

  W Warszawie zmarł Stanisław Stomma, publicysta, prawnik, działacz katolicki; współzałożyciel i redaktor naczelny miesięcznika „Znak”, członek redakcji „Tygodnika Powszechnego”, prezes krakowskiego Klubu Inteligencji Katolickiej; poseł na Sejm (1957–1976), przewodniczący koła poselskiego Znak; jeden z inicjatorów polsko-niemieckiego pojednania; w 1976 r. jako jedyny z posłów nie poparł zmian w Konstytucji, wprowadzających zapis o PZPR jako przewodniej sile narodu; uczestnik obrad Okrągłego Stołu; senator RP w latach 1989–1991.

• 1988 / 38 lat

  Lech Wałęsa, za pośrednictwem mecenasa Władysława Siły-Nowickiego, przekazał ministrowi spraw wewnętrznych gen. Czesławowi Kiszczakowi list zawierający „wstępną zgodę na proponowane kontakty i rozmowy”.

• 1984 / 42 lata

  Sejm uchwalił amnestię dla więźniów politycznych. Na wolność wyszła większość skazanych i aresztowanych, w sumie ponad 600 osób.

• 1983 / 43 lata

  Rozwiązała się Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego.

• 1982 / 44 lata

  Stan wojenny: z okazji Święta 22 Lipca władze komunistyczne zwolniły z internowania 913 osób (w tym wszystkie kobiety), a 314 internowanym udzieliły urlopu.

• 1973 / 53 lata

  Pierwsza wolna sobota, którą wprowadziła Rada Państwa dekretem z 1972 r.; początkowo wolne soboty były dwa razy w roku (za odpracowaniem); od 1975 roku było to 12 dni w roku, potem dwie i trzy soboty miesięcznie.

• 1972 / 54 lata

  W Warszawie rozpoczęto licencyjną produkcję Coca-Coli.

• 1969 / 57 lat

  Neil Armstrong, jako pierwszy człowiek postawił stopę na Księżycu. Wraz z drugim astronautą Edwinem Aldrinem spędzili na powierzchni Srebrnego Globu ponad 21 godz., z czego 2,5 godz. poza lądownikiem.

• 1962 / 64 lata

  W Warszawie zmarła Maria Ukniewska, pisarka, w młodości tancerka rewiowa; na podstawie własnych przeżyć napisała powieść „Strachy”, która doczekała się dwukrotnej ekranizacji (1938, 1979); żona pisarza Andrzeja Kuśniewicza.

• 1958 / 68 lat

  W Bytomiu urodziła się Agnieszka Fatyga, aktorka i śpiewaczka; związana z teatrami Ateneum i Narodowym; odtwórczyni songów Bertolda Brechta.

• 1955 / 71 lat

  W Warszawie premier Józef Cyrankiewicz i ambasador ZSRR Pantelejmon Ponomarienko podpisali protokół przekazania Polsce Pałacu Kultury i Nauki im. Józefa Stalina. Następnego dnia PKiN został uroczyście otwarty.

• 1952 / 74 lata

  Zapadł wyrok w tzw. procesie komandorów – siedmiu wysokich oficerów Marynarki Wojennej fałszywie oskarżonych o szpiegostwo i dywersję. Pięciu oskarżonych skazano na karę śmierci (wykonano trzy wyroki), pozostałych na karę dożywotniego więzienia.

• 1950 / 76 lat

  Sejm uchwalił ustawę o Planie Sześcioletnim.

• 1948 / 78 lat

  Powstał Związek Młodzieży Polskiej (ZMP).

• 1948 / 78 lat

  We Wrocławiu otwarta została Wystawa Ziem Odzyskanych.

• 1947 / 79 lat

  W Łodzi urodził się Marek Nowicki, działacz opozycji antykomunistycznej, obrońca praw człowieka; prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w latach 1990–2003.

• 1946 / 80 lat

  Na stokach poznańskiej cytadeli, w ostatniej publicznej egzekucji w Polsce, został powieszony niemiecki zbrodniarz wojenny, były namiestnik Kraju Warty Arthur Greiser.

• 1944 / 82 lata

  Krajowa Rada Narodowa powołała Ludowe Wojsko Polskie; W jego skład weszły oddziały utworzonej w ZSRR Armii Polskiej oraz Armia Ludowa.

• 1944 / 82 lata

  W Moskwie pod patronatem Stalina utworzony został Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN).

• 1944 / 82 lata

  W Berlinie został rozstrzelany płk Claus von Stauffenberg, oficer Wehrmachtu, który dzień wcześniej dokonał nieudanego zamachu na Adolfa Hitlera w jego kwaterze polowej w Wilczym Szańcu w Prusach Wschodnich.

• 1943 / 83 lata

  W Borzechowie urodził się Krzysztof Jasiński, aktor, reżyser teatralny; od 1966 r. dyrektor naczelny i artystyczny Teatru STU w Krakowie.

• 1943 / 83 lata

  Rozkaz Naczelnego Wodza o utworzeniu z Armii Polskiej na Wschodzie 2. Korpusu Polskiego; dowództwo Korpusu objął gen. Władysław Anders.

• 1914 / 112 lat

  W Zakroczymiu urodził się Zdzisław Szymański, aktor.

• 1907 / 119 lat

  W Warszawie urodził się Kazimierz Moczarski, żołnierz Armii Krajowej, więzień stalinowski, dziennikarz, autor „Rozmów z katem”, opisujących 255 dni, które spędził w jednej celi z Juergenem Stroopem, oprawcą warszawskiego getta.

• 1905 / 121 lat

  Na stokach warszawskiej Cytadeli stracony został Stefan Okrzeja, działacz socjalistyczny, współtwórca Organizacji Bojowej PPS, aresztowany podczas zamachu na oberpolicmajstra Karla Nolkena.

• 1899 / 127 lat

  W Oak Park w stanie Illinois urodził się Ernest Hemingway, amerykański pisarz, dziennikarz, autor m.in. opowiadania „Stary człowiek i morze” oraz powieści „Komu bije dzwon”; laureat Nagrody Pullitzera (1953) i Literackiej Nagrody Nobla (1954).

• 1807 / 219 lat

  Uroczyście proklamowano Wolne Miasto Gdańsk, powstałe po klęsce Prus w wojnie z napoleońską Francją.

• 1342 / 684 lata

  Przyszły król Polski Ludwik Węgierski zasiadł na tronie Węgier i Chorwacji.

• 1229 / 797 lat

  W Modenie zmarł Iwo Odrowąż, biskup krakowski od 1218 r.