> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

16 LISTOPADA

  • 1901 / 125 lat
    Pocztówka przedstawiająca Krakowskie Przedmieście i hotel Bristol w Warszawie. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zainaugurowano działalność hotelu Bristol.

  • 1794 / 232 lata
    Tomasz Wawrzecki, ostatni naczelnik powstania kościuszkowskiego, fot. domena publiczna

    Koniec Insurekcji Kościuszkowskiej; pod Radoszycami nastąpiło rozwiązanie oddziałów powstańczych (dowodzonych przez Tomasza Wawrzeckiego po tym, jak do rosyjskiej niewoli pod Maciejowicami dostał się Tadeusz Kościuszko) i kapitulacja przed gen. Fiodorem Denisowem.

  • 2017 / 9 lat
    Franciszek Kornicki odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski przez prezydenta Bronisława Komorowskiego. Warszawa, 27.08.2012. Fot. PAP/J. Turczyk

    W wieku 100 lat zmarł Franciszek Kornicki, ostatni żyjący dowódca polskiego dywizjonu lotniczego z okresu II wojny światowej (308 i 317). Po wojnie nie wrócił do Polski i służył w RAF-ie.

  • 2014 / 12 lat

    Wybory samorządowe w Polsce. W głosowaniu na radnych sejmików wojewódzkich najwięcej głosów (26,89 proc.) padło na PiS, ale partia ta objęła władzę tylko w województwie podkarpackim. We wszystkich pozostałych województwach rządziły koalicje Platformy Obywatelskiej (26,29 proc. głosów) i PSL (23,88 proc), poszerzone w województwie opolskim o przedstawicieli mniejszości niemieckiej, zaś w śląskim o SLD i przejściowo też Ruch Autonomii Śląska. Kandydaci PO zostali prezydentami największych miast: m.in. Warszawy, Łodzi, Gdańska, Poznania.

  • 2014 / 12 lat
    Jadwiga Piłsudska-Jaraczewska. Fot. PAP/B. Zborowski

    W Warszawie zmarła Jadwiga Piłsudska-Jaraczewska, córka marszałka Józefa Piłsudskiego; była m.in. pilotem szybowców, a w czasie II wojny światowej służyła w brytyjskim Air Transport Auxiliary (ATA); po zakończeniu wojny pozostała w Londynie jako uchodźca polityczny, do Polski powróciła w 1989 r.; założyła Fundację Rodziny Józefa Piłsudskiego, która wspólnie z MKiDN utworzyła Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.

  • 2006 / 20 lat

    W San Francisco zmarł Milton Friedman, jeden z najbardziej wpływowych ekonomistów XX w., twórca monetaryzmu; laureat Nagrody Nobla w 1976 r. w dziedzinie ekonomii.

  • 1989 / 37 lat
    Prace przy zdemontowaniu pomnika Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie, fot. PAP

    W Warszawie przystąpiono do zdemontowania zaprojektowanego przez Zbigniewa Dunajewskiego w 1951 roku pomnika Feliksa Dzierżyńskiego. Akcja trwała do 17 listopada. 

  • 1979 / 47 lat
    Krzysztof Kieślowski i Jerzy Stuhr. Fot. PAP/S. Kraszewski

    Kinowa premiera filmu „Amator” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, który był także autorem scenariusza. Film był uważany za przełomowy w karierze Kieślowskiego, a także Jerzego Stuhra, który zagrał w nim główną rolę. Jeszcze przed kinową premierą (w sierpniu) "Amator" został pokazany na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie, gdzie jury nagrodziło go Złotym Medalem oraz Grand Prix

  • 1972 / 54 lata
    UNESCO. Fot. PAP/EPA

    W Paryżu Konferencja Generalna UNESCO przyjęła konwencję o ochronie światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego.

  • 1960 / 66 lat

    W Los Angeles zmarł Clark Gable, aktor, gwiazda Hollywood, odtwórca roli Rhetta Butlera w „Przeminęło z wiatrem”, wystąpił również w filmach „Skłóceni z życiem” i „Ich noce” – Oscar dla najlepszego aktora (1935).

  • 1956 / 70 lat

    Zmarł Józef Poznański, komandor, specjalista w zakresie prawa morskiego, logistyk, współtwórca polskiej gospodarki morskiej.

  • 1950 / 76 lat

    W Warszawie rozpoczął obrady II Światowy Kongres Pokoju, w czasie którego wybrano Światową Radę Pokoju.

  • 1945 / 81 lat
    Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym prowadziła działania przeciwko prywatnym przedsiębiorcom i właścicielom zwaną bitwą o handel: przechodnie czytają informację o ukaraniu właściciela sklepu włókienniczego przy ul. Marszałkowskiej 99 za spekulację. Warszawa, 1947 r. Fot. PAP/CAF

    Utworzono Komisję Specjalną do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym, posiadającą uprawnienia sądu i prokuratury.

  • 1945 / 81 lat

    W Londynie podpisano konwencję o otworzeniu UNESCO (Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury).

  • 1945 / 81 lat

    Dekret Krajowej Rady Narodowej „O przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa”. Na jego mocy kara śmierci groziła m.in. za "gwałtowny zamach" z bronią w ręku na posła, urzędnika i przedstawiciela "organizacji politycznej albo społecznej o znaczeniu ogólno-państwowym - podczas lub z powodu pełnienia obowiązków". Taka sama kara groziła też za akt sabotażu, przechowywanie bez pozwolenia broni i amunicji, przekazywanie wiadomości i dokumentów będących tajemnicą państwową.

  • 1942 / 84 lata
    Polska Walcząca. Fot. PAP/M. Walczak

    Oddziały Kedywu KG AK z Warszawy przeprowadziły akcję równoczesnego wykolejenia pięciu niemieckich pociągów na liniach z Warszawy do Radomia, Dęblina, Łukowa i Terespola.

  • 1940 / 86 lat
    Budowa murów wokół getta. Warszawa, 10.1940. Fot. PAP/CAF

    Niemcy zamknęli getto w Warszawie; na obszarze 307 ha znalazło się około 400 tys. Żydów.

  • 1934 / 92 lata

    Aktorka Nina Andrycz zadebiutowała w wileńskim Teatrze na Pohulance.

  • 1930 / 96 lat
    Agitacja przedwyborcza BBWR-u na ulicach Warszawy w dniu wyborów do Sejmu. Agitatorzy objeżdżający miasto na samochodach ciężarowych. 16.11.1930. Fot. NAC

    W Polsce przeprowadzone zostały wybory do Sejmu III kadencji, tzw. wybory brzeskie. Zwyciężył piłsudczykowski Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem zdobywając 46,8 proc. głosów, co dało mu ponad połowę mandatów poselskich.

  • 1926 / 100 lat

    We Lwowie urodził się Roman Zimand, historyk literatury, eseista.

  • 1922 / 104 lata
    Realizacja serialu „Kolumbowie” w reżyserii Janusza Morgensterna (C). Warszawa, 1969 r. Fot. PAP/W. Niemojewski

    W Mikulińcach koło Tarnopola urodził się Janusz Morgenstern, reżyser, scenarzysta, producent filmowy; zrealizował m.in. filmy „Do widzenia, do jutra”, „Jowita” i „Trzeba zabić tę miłość” oraz seriale „Stawka większa niż życie”, „Kolumbowie” i „Polskie drogi”.

  • 1918 / 108 lat
    Józef Piłsudski. Fot. NAC

    Telegram Józefa Piłsudskiego, adresowany do przywódców państw, notyfikujący powstanie niepodległego państwa polskiego.

  • 1918 / 108 lat
    Mihály Károlyi proklamuje powstanie Węgierskiej Republiki Ludowej. Budapeszt, 16 XI 1918. Źródło: Wikimedia Commons

    Proklamowano Republikę Węgierską.

  • 1918 / 108 lat

    Urodził się Antoni Kępiński, psychiatra, profesor Akademii Medycznej w Krakowie, twórca teorii metabolizmu informacyjnego.

  • 1897 / 129 lat
    Mieczysław Lepecki. Fot. NAC

    W Kluczkowicach koło Puław urodził się Mieczysław Lepecki, żołnierz Legionów Polskich, adiutant marszałka Józefa Piłsudskiego w latach 1930–1935; pisarz, podróżnik, autor wspomnień.

  • 1892 / 134 lata
    Wiktor Biegański. Fot. NAC

    W Samborze urodził się Wiktor Biegański, aktor, reżyser teatralny i filmowy.

  • 1879 / 147 lat
    Stary (zbudowany w 1879 r.) budynek dworca kolejowego Poznań Główny, fot. Domena Publiczna

    Zakończyła się budowa dworca kolejowego Poznań Główny. Budynek, wzorowany na berlińskim Dworcu Poczdamskim, służył podróżnym przez 134 lata. Uszkodzony pod koniec II wojny światowej był później przebudowywany i remontowany bez szacunku dla historii.

  • 1876 / 150 lat

    Urodził się Konstanty Janicki, zoolog, twórca warszawskiej szkoły parazytologii.

  • 1874 / 152 lata

    W Petersburgu urodził się Aleksandr Kołczak, rosyjski admirał, w czasie I wojny światowej dowódca Floty Czarnomorskiej; po przewrocie bolszewickim jeden z dowódców „białej armii”; rozstrzelany przez bolszewików w 1920 r.

  • 1868 / 158 lat

    Zmarł Samuel Orgelbrand, jeden z najbardziej znanych księgarzy i wydawców, właściciel drukarni.

  • 1848 / 178 lat
    Fryderyk Chopin. Źródło: CBN Polona

    W Londynie w Guildhall odbył się ostatni publiczny koncert Fryderyka Chopina, który zagrał na rzecz polskich emigrantów.

  • 1846 / 180 lat

    Wolne Miasto Kraków zostało zaanektowane przez Austrię.

  • 1831 / 195 lat

    W Breslau (dzisiaj Wrocław) zmarł Carl von Clausewitz, pruski generał, pisarz, teoretyk wojskowości, autor traktatu „O wojnie”. 

  • 1814 / 212 lat

    Urodził się Edmund Wasilewski, poeta, nauczyciel.

  • 1800 / 226 lat

    Zainaugurowało działalność Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk.

  • 1797 / 229 lat

    W Poczdamie zmarł Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern, król pruski panujący od 1786.

  • 1632 / 394 lata

    Bitwa pod Lützen, na zachód od Lipska - jedna z najważniejszych w trakcie wojny trzydziestoletniej. Pyrrusowe zwycięstwo wojsk protestanckiej koalicji nad armią cesarską. W walce zginął król Szwecji Gustaw II Adolf.

  • 1611 / 415 lat

    Na rynku w Warszawie stracony został Jan Tyszkiewicz, mieszczanin oskarżony o bluźnierstwo, bo odmówił złożenia przysięgi na Trójcę Świętą. Był członkiem wspólnoty arian (braci polskich), którzy nie uznawali katolickiego dogmatu w tej sprawie. 

  • 1603 / 423 lata
    Pomnik ks. Augustyna Kordeckiego w kościele św. Krzyża w Łodzi. Ok. 1925 r. Źródło: CBN Polona

    Urodził się Augustyn Kordecki, przeor klasztoru paulinów na Jasnej Górze w czasach potopu szwedzkiego.

  • 1414 / 612 lat

    W Konstancji zebrał się Sobór, który zakończył schizmę (podział) Kościoła na Zachodzie. Jego skutkiem było też skazanie i spalenie na stosie Jana Husa, a jednym z poruszonych tematów był spór polsko-krzyżacki, w którym polskie racje przedstawili Mikołaj Trąba i Paweł Włodkowic.

Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle - Muzeum Historii Polski w Warszawie

 

 

Newsletter

Rocznica

  • 1976-09-23

    Komitet Obrony Robotników: odpowiedź polskiej inteligencji na represje wobec robotników

    23 września 1976 r. podpisany przez 14 osób Apel do społeczeństwa i władz PRL zapoczątkował działalność Komitetu Obrony Robotników. Była to odpowiedź polskiej inteligencji na represje wobec robotników Radomia, Ursusa i Płocka.

    Zobacz rocznicę
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Archiwum Akt Nowych

  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki