Dzieje.pl - Portal Historyczny

28 stycznia

  • Prezydent Władysław Raczkiewicz. Fot. NAC

    1885
    / 135 LAT

    W Kutaisi w Gruzji urodził się Władysław Raczkiewicz, trzykrotny minister spraw wewnętrznych (1921, 1925–1926 i 1936); od 1921 do 1939 r. pełnił kolejno funkcję wojewody nowogrodzkiego, wileńskiego, krakowskiego i pomorskiego; początkowo zbliżony do endecji, w latach 30. związany z sanacją; w 1930 r. został senatorem z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, a następnie marszałkiem Senatu; od 1934 r. prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy; w latach 1939–1947 prezydent RP na uchodźstwie.

  • „Trybuna Ludu”. Fot. PAP/T. Prażmowski

    1990
    / 30 LAT

    Ukazało się ostatnie wydanie „Trybuny Ludu”, centralnego organu KC PZPR.

  • 2017
    / 3 LATA

    W Lublinie zmarł Andrzej Nikodemowicz, polski kompozytor, pianista i pedagog, kompozytor utworów na fortepian i orkiestrę, a także utworów chóralnych i muzyki religijnej.

  •  Józef Franczak „Laluś”. Fot. IPN

    2015
    / 5 LAT

    IPN ogłosił, że odnaleziono czaszkę ostatniego partyzanta podziemia niepodległościowego, żołnierza WiN Józefa Franczaka pseud. Laluś, Lalek.

  • 2013
    / 7 LAT

    W Warszawie zmarła Stanisława Stanisławska-Majdrowicz, tancerka, choreografka, reżyserka, w latach 1970–78 dyrektorka Operetki Warszawskiej.

  • 2010
    / 10 LAT

    W Warszawie zmarł Kazimierz Mijal, działacz komunistyczny, członek PPR, PZPR i władz naczelnych PRL, założyciel nielegalnej Komunistycznej Partii Polski (1965), w latach 1966–83 przebywał na emigracji politycznej w Albanii i Chinach.

  • 2006
    / 14 LAT

    Katastrofa hali Międzynarodowych Targów Katowickich; pod gruzami zawalonego pawilonu zginęło 65 osób.

  • 2003
    / 17 LAT

    Pod Rysami w Tatrach lawina porwała grupę uczniów tyskiego liceum. Zginęło osiem osób, w tym jeden z opiekunów wycieczki.

  • „Trybuna Ludu”. Fot. PAP/T. Prażmowski

    1990
    / 30 LAT

    Ukazało się ostatnie wydanie „Trybuny Ludu”, centralnego organu KC PZPR.

  • Edward Szymkowiak. Fot. PAP/M. Szyperko

    1990
    / 30 LAT

    W Bytomiu zmarł Edward Szymkowiak, piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski w latach 1952–1965; zawodnik m.in. Legii Warszawa i Polonii Bytom.

  • Halina Konopacka. 1936 r. Fot. NAC

    1989
    / 31 LAT

    W Daytona Beach na Florydzie zmarła Halina Konopacka, lekkoatletka, zdobywczyni pierwszego złotego medalu olimpijskiego dla Polski – w 1928 r. wygrała konkurs rzutu dyskiem podczas igrzysk w Amsterdamie; we wrześniu 1939 r. uczestniczyła w ewakuacji za granicę złota ze skarbca Banku Polskiego.

  • Stowarzyszenie MEMORIAŁ

    1989
    / 31 LAT

    W Moskwie zakończyła się konferencja założycielska Stowarzyszenia MEMORIAŁ, po której rozpoczęło ono oficjalną działalność; MEMORIAŁ jest niezależną organizacją zajmującą się opisywaniem i dokumentowaniem komunistycznych represji oraz ochroną praw człowieka w Rosji i krajach byłego ZSRS; w Polsce od początku lat 90. głównym partnerem Stowarzyszenia jest Ośrodek KARTA.

  • 1985
    / 35 LAT

    Premiera filmu „O-bi, O-ba. Koniec cywilizacji” w reżyserii Piotra Szulkina.

  • Kard. Franciszek Macharski. Fot. PAP/CAF/M. Sochor

    1979
    / 41 LAT

    Odbył się ingres abp. Franciszka Macharskiego do katedry wawelskiej.

  • 1977
    / 43 LATA

    Na antarktycznej wyspie King George w archipelagu Szetlandów rozpoczęto budowę polskiej stacji naukowej.

  • Reżyser Krzysztof Zanussi (P), Zbigniew Zapasiewicz (L) na planie filmu „Barwy ochronne”. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    1977
    / 43 LATA

    Premiera filmu „Barwy ochronne” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego.

  • 1971
    / 49 LAT

    W Lozannie zmarł Stanisław Vincenz, prozaik, eseista, filozof.

  • Beata Tyszkiewicz w filmie "Wszystko na sprzedaż". Fot. PAP/CAF/M. Langda

    1969
    / 51 LAT

    Premiera filmu „Wszystko na sprzedaż” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 1965
    / 55 LAT

    Premiera pierwszego odcinka spektaklu telewizyjnego „Stawka większa niż życie”. Odcinek „Wiem, kim jesteś” wyreżyserował Janusz Morgenstern.

  • Maxime Weygand. Źródło: NAC

    1965
    / 55 LAT

    W Paryżu zmarł Maxime Weygand, francuski generał; w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. stał na czele francuskiej misji wojskowej w Polsce; szef Sztabu Generalnego (1930-1935); w 1940 r. podczas agresji niemieckiej Naczelny Wódz wojsk francuskich.

  • 1957
    / 63 LATA

    Rada Ministrów postanowiła przerwać budowę metra w Warszawie, ze względu na trudną sytuację ekonomiczną.

  • Prof. Eugeniusz Romer. Fot. NAC

    1954
    / 66 LAT

    W Krakowie zmarł prof. Eugeniusz Romer, geograf, twórca nowoczesnej kartografii polskiej.

  • 1952
    / 68 LAT

    Działalność rozpoczęło Archiwum Akt Nowych.

  • Uroczystość odsłonięcia zrekonstruowanego pomnika Adama Mickiewicza przy ul. Krakowskie Przedmieście. Warszawa, 28.01.1950. Fot. PAP/Archiwum

    1950
    / 70 LAT

    W Warszawie na Krakowskim Przedmieściu odsłonięto zrekonstruowany pomnik Adama Mickiewicza.

  • 1949
    / 71 LAT

    W Grudzicach urodził się Jerzy Szczakiel, żużlowiec, indywidualny mistrz świata z roku 1973 oraz mistrz świata w jeździe parami (1971).

  • 1949
    / 71 LAT

    W Tczewie urodził się Grzegorz Kołodko, prof. ekonomii, polityk, dwukrotny wicepremier i minister finansów w latach 1994–1997 i 2002–2003.

  • Edyta Wojtczak. Fot. PAP/M. Belina Brzozowski

    1936
    / 84 LATA

    W Grójcu urodziła się Edyta Wojtczak, jedna z ikon Telewizji Polskiej, w której przez blisko czterdzieści lat była spikerką.

  • Krzysztof Teodor Toeplitz. Fot. PAP/R. Pietruszka

    1933
    / 87 LAT

    W Otrębusach pod Pruszkowem urodził się Krzysztof Teodor Toeplitz, pisarz, publicysta, autor scenariuszy filmowych, wykładowca Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Warszawie i PWSF w Łodzi.

  • 1927
    / 93 LATA

    W Radziejowicach urodziła się Maria Łopatkowa, działaczka społeczna, pedagog, pisarka, współtwórczyni Komitetu Obrony Praw Dziecka, posłanka na sejm PRL, senator III kadencji RP.

  • 1926
    / 94 LATA

    W Poznaniu urodził się Władysław Findeisen, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, rektor Politechniki Warszawskiej, senator RP.

  • Andrzej Stelmachowski. Fot. PAP/I. Sobieszczuk, J. Bogacz

    1925
    / 95 LAT

    W Poznaniu urodził się Andrzej Stelmachowski, prawnik, doradca komitetu strajkowego w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r., uczestnik obrad Okrągłego Stołu; marszałek senatu (1989–1991), minister edukacji narodowej (1991–1992); prezes Stowarzyszenia Wspólnota Polska w latach 1990–2008.

  • Maria Fołtyn. Fot. PAP/A. Rybczyński

    1924
    / 96 LAT

    W Radomiu urodziła się Maria Fołtyn, śpiewaczka, reżyser operowy, popularyzatorka muzyki Stanisława Moniuszki.

  • Francis Gabreski odznaczony przez gen. Władysława Sikorskiego. Fot. NAC

    1919
    / 101 LAT

    W Oil City w stanie Pensylwania urodził się Francis Gabreski, amerykański pilot polskiego pochodzenia, as myśliwski II wojny światowej (28 zestrzelonych samolotów wroga) oraz wojny w Korei.

  • Gimnazjum Praskie, jedna ze strajkujących szkół w 1905 r. Źródło: CBN Polona

    1905
    / 115 LAT

    Początek strajku szkolnego w Królestwie Polskim.

  • 1904
    / 116 LAT

    W Warszawie zmarł Adam Münchheimer, kompozytor, dyrygent, pedagog, dyrektor Teatru Wielkiego w Warszawie oraz Szkoły Muzycznej, współzałożyciel Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego.

  • Aleksander Kamiński. Źródło: Wikimedia Commons

    1903
    / 117 LAT

    W Warszawie urodził się Aleksander Kamiński, harcmistrz, żołnierz AK, jeden z ideowych przywódców Szarych Szeregów, autor „Kamieni na szaniec”.

  • Artur Rubinstein. Źródło: CBN Polona

    1887
    / 133 LATA

    W Łodzi urodził się Artur Rubinstein, pianista, zaliczany do najwybitniejszych muzyków XX wieku; ceniony na całym świecie m.in. za interpretacje muzyki Fryderyka Chopina.

  • 1887
    / 133 LATA

    W Paryżu rozpoczęła się budowa Wieży Eiffla, która zakończyła się w marcu 1889 r., tuż przed otwarciem Wystawy Światowej; miała być rozebrana po 20 latach, z czasem stała się symbolem Francji i jej stolicy.

  • 1886
    / 134 LATA

    W Warszawie na stokach Cytadeli stracono czterech działaczy Proletariatu: Piotra Bardowskiego, Stanisława Kunickiego, Michała Ossowskiego i Jana Pietrusińskiego.

  • Prezydent Władysław Raczkiewicz. Fot. NAC

    1885
    / 135 LAT

    W Kutaisi w Gruzji urodził się Władysław Raczkiewicz, trzykrotny minister spraw wewnętrznych (1921, 1925–1926 i 1936); od 1921 do 1939 r. pełnił kolejno funkcję wojewody nowogrodzkiego, wileńskiego, krakowskiego i pomorskiego; początkowo zbliżony do endecji, w latach 30. związany z sanacją; w 1930 r. został senatorem z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, a następnie marszałkiem Senatu; od 1934 r. prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy; w latach 1939–1947 prezydent RP na uchodźstwie.

  • Jan Kiliński. Źródło: CBN Polona

    1819
    / 201 LAT

    W Warszawie zmarł Jan Kiliński, mistrz szewski, przywódca warszawskich mieszczan w czasie Powstania Kościuszkowskiego, autor pamiętników.

  • 1806
    / 214 LAT

    Urodził się Rufin Piotrowski, działacz polityczny, uczestnik Powstania Listopadowego, pamiętnikarz.

  • 1655
    / 365 LAT

    Pod Ochmatowem doszło do bitwy pomiędzy wojskami polskimi, wspieranymi przez Tatarów, a armią kozacko-rosyjską. 

  •  Jan Heweliusz na obrazie Daniela Schultza. Fot. Wikimedia Commons

    1611
    / 409 LAT

    W Gdańsku urodził się Jan Heweliusz, astronom, matematyk, piwowar, grafik, drukarz i wydawca; zmarł w Gdańsku 28 stycznia 1687 r.

  • 1573
    / 447 LAT

    Podczas sejmu konwokacyjnego posłowie uchwalili akt konfederacji warszawskiej, dotyczący m.in. tolerancji religijnej; sygnatariusze aktu obiecywali „pokój między sobą zachować, a dla różnej wiary i odmiany w kościelech krwi nie przelewać”.

  • 1493
    / 527 LAT

    W Piotrkowie w obecności króla Jana Olbrachta otwarto obrady sejmu walnego.

Sonda

Który z filmów najlepiej oddaje rzeczywistość II wojny w Polsce oraz lat powojennych?

Wybory
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL