> >

O PORTALU

Portal dzieje.pl to codzienny serwis historyczny, setki artykułów dotyczących przede wszystkim najnowszej historii Polski, a także materiały wideo, filmy dokumentalne, archiwalne fotografie, dokumenty oraz infografiki i mapy.

Więcej

30 WRZEśNIA

  • 2019 / 1 rok
    Kornel Morawiecki. Fot. PAP/R. Guz

    W Warszawie zmarł Kornel Morawiecki, działacz opozycji demokratycznej w PRL, przywódca „Solidarności Walczącej”, marszałek senior Sejmu VIII kadencji, poseł VIII kadencji; odznaczony Orderem Orła Białego.

  • 1939 / 81 lat
    Prezydent Ignacy Mościcki. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Ignacy Mościcki zrzekł się urzędu prezydenta RP. Jego następcą, rezydującym na uchodźstwie, został Władysław Raczkiewicz. Nowy szef państwa przyjął dymisję rządu gen. Felicjana Sławoja Składkowskiego i powierzył misję utworzenia nowego gabinetu gen. Władysławowi Sikorskiemu.

  • 2006 / 14 lat

    W Polsce zlikwidowano Wojskowe Służby Informacyjne; ówczesny wiceszef MON Antoni Macierewicz ocenił, że WSI dopuszczały się bezprawnych działań wobec świata mediów, polityki i gospodarki.

  • 2004 / 16 lat
    Zygmunt Kałużyński. Fot. PAP/S. Kraszewski

    W Warszawie zmarł Zygmunt Kałużyński, krytyk filmowy, eseista i publicysta.

  • 1992 / 28 lat

    W Krakowie zmarła Maria Malicka, aktorka.

  • 1990 / 30 lat

    W Sydney zmarł Patrick White, pisarz, autor powieści „Wóz ognisty”; laureat literackiej Nagrody Nobla w 1973 r.

  • 1987 / 33 lata

    Premiera filmu „Kobieta samotna” w reżyserii Agnieszki Holland.

  • 1986 / 34 lata
    Stanisław Bareja. Fot. PAP/CAF/S. Kraszewski

    W Telewizji Polskiej wyemitowano pierwszy odcinek serialu komediowego „Alternatywy 4” w reżyserii Stanisława Barei.

  • 1985 / 35 lat

    W Autheuil-Authouillet zmarła Simone Signoret, francuska aktorka, nagrodzona w 1960 r. Oscarem za rolę w filmie „Miejsce na górze”.

  • 1982 / 38 lat

    Stan wojenny: W Nowej Hucie w czasie manifestacji zorganizowanej przez podziemną Solidarność doszło do gwałtownych starć z milicją.

  • 1980 / 40 lat

    W Koszycach urodziła się Martina Hingis, szwajcarska tenisistka; pięciokrotnie triumfowała w turniejach wielkoszlemowych: trzykrotnie w Australian Open (1997–1999), raz w Wimbledonie (1997) i raz w US Open (1997).

  • 1979 / 41 lat
    Start uczestników Maratonu Pokoju. Warszawa, 30.09.1979. Fot. PAP/PAI/W. Kryński

    W Warszawie odbył się pierwszy w Polsce masowy bieg maratoński – Maraton Pokoju.

  • 1978 / 42 lata
    Małgorzata Glinka. Fot.PAP/G.Michałowski

    W Warszawie urodziła się Małgorzata Glinka-Mogentale, siatkarka, dwukrotna mistrzyni Europy (2003 i 2005), najlepsza zawodniczka kontynentu w 2003 r.

  • 1968 / 52 lata
    Tymon Tymański. Fot.PAP/S.Leszczyński

    W Gdańsku urodził się Tymon Tymański, muzyk, kompozytor.

  • 1962 / 58 lat

    W Warszawie urodził się Dariusz Dziekanowski, piłkarz, trener; w reprezentacji Polski rozegrał 63 mecze, zdobywając 20 bramek; uczestnik finałów Mistrzostw Świata w Meksyku (1986); zawodnik m.in. Widzewa Łódź, Legii Warszawa, Celticu Glasgow i Polonii Warszawa.

  • 1961 / 59 lat

    Rozpoczęła działalność Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

  • 1960 / 60 lat

    Premiera serialu animowanego „Flintstonowie”.

  • 1955 / 65 lat
    James Dean. Fot. PAP/EPA

    W Kalifornii w wypadku samochodowym w wieku 24 lat zginął James Dean, amerykański aktor, symbol zbuntowanego pokolenia; zagrał w filmach „Na wschód od Edenu”, „Buntownik bez powodu” i „Olbrzym”.

  • 1954 / 66 lat

    W Jaworznie urodziła się Barbara Trzetrzelewska, wokalistka, wykonująca utwory łączące w sobie jazz, pop i brzmienia latynoskie.

  • 1949 / 71 lat

    Rząd polski zerwał stosunki dyplomatyczne z Jugosławią.

  • 1944 / 76 lat
    Gen. Kazimierz Sosnkowski. Fot. NAC

    Prezydent RP na uchodźstwie Władysław Raczkiewicz zwolnił ze stanowiska Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego i powołał na to stanowisko gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego.

  • 1944 / 76 lat
    Mieczysław Niedzielski „Żywiciel”, dowódca oddziałów powstańczych na Żoliborzu. Źródło: Wikimedia Commons

    Kapitulacja powstańców warszawskich walczących na Żoliborzu.

  • 1939 / 81 lat
    Gen. Franciszek Kleeberg. Fot. CAW

    Kampania polska: zwycięstwo Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga nad sowietami w starciu pod Parczewem.

  • 1938 / 82 lata
    Szef MSZ Józef Beck. Fot. NAC

    Polskie ultimatum wobec Czechosłowacji z żądaniami terytorialnymi.

  • 1938 / 82 lata

    Rząd czechosłowacki przyjął dyktat monachijski. 

  • 1931 / 89 lat
    Franciszek Groń-Gąsienica. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    W Zakopanem urodził się Franciszek Gąsienica Groń, narciarz, pierwszy polski medalista zimowych igrzysk olimpijskich – w 1956 r. w Cortina d’Ampezzo zdobył brązowy medal w kombinacji norweskiej.

  • 1928 / 92 lata
    Elie Wiesel. Fot. PAP/EPA

    W Syhot nad Cisą, na terenie dzisiejszej Rumunii, urodził się Elie Wiesel, pisarz, dziennikarz pochodzenia żydowskiego; więzień niemieckich obozów Auschwitz i Buchenwald; twórca terminu Holocaust; laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1986 r.

  • 1928 / 92 lata
    Mecz piłki nożnej Polonia Warszawa Polonia - Karwina na boisku przy ulicy Konwiktorskiej w Warszawie. 1938 r. Fot. NAC

    W Warszawie przy ulicy Konwiktorskiej otwarto stadion Polonii Warszawa.

  • 1924 / 96 lat

    W Nowym Orleanie urodził się Truman Capote, pisarz, autor „Harfy traw”, „Śniadania u Tiffany'ego” i „Z zimną krwią”.

  • 1922 / 98 lat
    Janusz Warmiński. Fot. PAP/T. Praźmowski

    W Warszawie urodził się Janusz Warmiński, aktor, reżyser, wieloletni dyrektor Teatru Ateneum.

  • 1921 / 99 lat

    Pierwszy powszechny spis ludności przeprowadzony w II RP wykazał, że na jej terenie (bez części Górnego Śląska i Wileńszczyzny) żyje 25 mln 694 tys. osób, w tym prawie 17,8 mln osób narodowości polskiej, 3,9 mln ludności ukraińskiej i ponad 2 mln Żydów.

  • 1913 / 107 lat

    W Warszawie urodził się Samuel Eilenberg, matematyk, profesor Uniwersytetu Columbia, współtwórca algebry homologicznej.

  • 1911 / 109 lat

    W Warszawie zmarł Franciszek Kostrzewski, malarz, ilustrator, karykaturzysta.

  • 1908 / 112 lat
    Karol Estreicher. Źródło: Wikimedia Commons

    W Krakowie zmarł Karol Estreicher, bibliotekarz, bibliograf, historyk literatury i teatru. 

  • 1895 / 125 lat

    We wsi Nowa Golczycha (obwód iwanowski) urodził się Aleksander Wasilewski, marszałek sowiecki, szef Sztabu Generalnego Armii Czerwonej w latach 1942–1944 i 1946–1948; w 1945 r. dowódca wojsk sowieckich na Dalekim Wschodzie; minister obrony ZSRS (1949–1953).

  • 1895 / 125 lat

    W Kiszyniowie urodził się Lewis Milestone, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Awantura arabska” – Oscar za reżyserię (1929) oraz „Na Zachodzie bez zmian” – Oscary za reżyserię i w kategorii najlepszy film (1930).

  • 1863 / 157 lat
    Portret Adama Chmielowskiego pędzla Aleksandra Gierymskiego. Źródło: Wikimedia Commons

    Powstanie Styczniowe: podczas bitwy pod Mełchowem stracił nogę i dostał się do niewoli Adam Chmielowski, późniejszy brat Albert. 

  • 1854 / 166 lat

    W Krakowie zmarł gen. Józef Chłopicki, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 r., wojen napoleońskich; wódz naczelny wojsk polskich i dyktator w czasie Powstania Listopadowego.

  • 1849 / 171 lat

    W Krakowie urodził się Michał Bobrzyński, historyk, przywódca konserwatystów krakowskich (stańczyków).

  • 1791 / 229 lat

    W Wiedniu odbyła się prapremiera opery „Czarodziejski flet” Wolfganga Amadeusza Mozarta.

  • 1773 / 247 lat
    "Obraz Europy w lipcu 1772" - alegoria I rozbioru Polski. Źródło: CBN Polona

    Obradujący w Warszawie Sejm ratyfikował traktaty rozbiorowe

  • 1739 / 281 lat

    We wsi Czyżowo w okolicach Smoleńska urodził się Grigorij Potiomkin, książę, feldmarszałek, wieloletni doradca carycy Katarzyny II i jej faworyt; głównodowodzący armii rosyjskiej w wojnie z Turcją (1787–1792).

  • 1700 / 320 lat
    Stanisław Konarski. Fot. PAP/Reprodukcja/J. Morek

    W Żarczycach w powiecie chęcińskim urodził się Stanisław Konarski, pedagog, reformator szkolnictwa, poeta, dramaturg, pisarz polityczny, pijar; założyciel Collegium Nobilium w Warszawie.

  • 1632 / 388 lat

    Wojska moskiewskie przekroczyły granicę Rzeczypospolitej rozpoczynając wojnę polsko-rosyjską, tzw. wojnę smoleńską (1632–1634).

  • 1288 / 732 lata
    Leszek Czarny. Źródło: BN Polona

    W Krakowie zmarł Leszek Czarny, książę krakowski i sandomierski.

sonda

Który z filmów fabularnych najciekawiej oddaje atmosferę wokół „Solidarności”:

Wybory
Porozumienia Sierpniowe i „Solidarność” – 40. rocznica

 

Rocznica

  • 31.08.1980

    Porozumienia Sierpniowe i „Solidarność” – 40. rocznica

    40 lat temu, w sierpniu 1980 r., na Wybrzeżu wybuchły strajki, których efekty okazały się przełomowe dla losów Polski i tej części Europy. „Dyscyplinarne” zwolnienie Anny Walentynowicz, suwnicowej ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, doprowadziło do powstania największego ruchu społecznego w polskiej historii. Jego rzeczywistym celem nie było wyłącznie dążenie do poprawy warunków pracy, lecz również przebudowa systemu PRL i zorganizowanie społeczeństwa niezależnego od instytucji totalitarnych.

    Zobacz rocznicę

Newsletter

  • „Codzienność. Sierpień–wrzesień 1944”

    Teresa Sułowska-Bojarska
  • „PRA. Ilustrowany atlas architektury Pragi”

    Maciej Czeredys, Ewa Ziajkowska
  • „Kobiety ’44. Prawdziwe historie kobiet w powstańczej Warszawie”

    Agnieszka Cubała
  • „Biała Maria” i „Synapsy Marii H.”

    Hanna Krall
  • „Ukrainki”

    Monika Sobień-Górska
  • „+Karnawał+ po amerykańsku. Ambasada USA w Warszawie wobec wydarzeń w Polsce od sierpnia 1980 r. do grudnia 1981 r.”

    Redakcja: Patryk Pleskot
  • „Pogrom 1907”

    Wacław Holewiński
  • „Najpierw Polska. Rzecz o Józefie Becku”

    Jerzy Chociłowski
  • „Kowalska. Ta od Dąbrowskiej”

    Sylwia Chwedorczuk
  • „Dzieci z Pawiaka”

    Sylwia Winnik
MKiDN
  • Instytut Pamięci Narodowej
  • Wojskowe Biuro Historyczne
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej
  • Narodowe Archiwum Cyfrowe
  • Ośrodek Karta
  • Biblioteka narodowa
  • Żydowski Instytut Historyczny
  • Ośrodek pamięć i Przyszłość
  • Polski Instytut Sztuki Filmowej
  • Studio Filmowe KRONIKA Polska Kronika Filmowa
  • Filmoteka Szkolna
  • Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą  POLONIKA
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Magazyn Historyczny Mówią wieki