W Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach we wtorek otwarta zostanie wystawa „Mieli wrócić za 14 dni”. Poświęcona będzie ofiarom deportacji z 1945 roku. W ramach akcji, która przeszła do historii pod nazwą „Tragedia Górnośląska” z zajętych przez Armię Czerwoną terenów w głąb ZSRR wywieziono kilkadziesiąt tysięcy osób.
11 października 1916 roku urodził się Antoni Heda, ps. Szary, żołnierz ZWZ i AK, dowódca akcji rozbicia więzień w Starachowicach i Kielcach, więzień stalinowski, później działacz kombatancki. W swym ostatnim publicznym wystąpieniu zdołał powiedzieć tylko: „niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”.
Upamiętniając straceńczą odwagę i heroiczną wierność przysiędze wojskowej żołnierzy NSZ dowodzonych przez kpt. Henryka Flamego „Bartka”, wznosimy dziś okrzyk: gloria victis – napisał w liście prezydent Karol Nawrocki do uczestników obchodów 80. rocznicy ich zgładzenia.
Na Polanie Śmierci pod Starym Grodkowem (Opolskie) w sobotę upamiętniono żołnierzy antykomunistycznego podziemia, którzy zostali zwabieni przez komunistów, a następnie zamordowani w wyniku akcji UB i sowieckiego NKWD. Wydarzenie objął patronatem prezydent Karol Nawrocki.
Przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, którzy na przełomie sierpnia i września prowadzili prace na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach, odnaleźli szczątki, które mogą należeć do żołnierzy podziemia niepodległościowego. Zostaną one poddane szczegółowym badaniom.
28 sierpnia 1946 roku, skazana wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Gdańsku, w więzieniu przy ul. Kurkowej została zastrzelona 17-letnia Danuta Siedzikówna „Inka”. Razem z nią uśmiercono Feliksa Zelmanowicza „Zagończyka”. Szczątki obojga IPN odnalazł w 2014 roku.
Pamiątki po Danucie Siedzikównie „Ince” i Feliksie Selmanowiczu „Zagończyku”, odnalezione podczas prac ekshumacyjnych IPN, można od czwartku oglądać w Bazylice Mariackiej w Gdańsku. Ekspozycja potrwa do niedzieli, po czym obiekty powrócą do Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie.
Aresztowanych ludzi bił do krwi, stał się symbolem stalinowskich zbrodni w Polsce. Został skazany za niektóre z nich, ale szybko wyszedł na wolność, bo skorzystał z aktu łaski – 21 sierpnia mija 45 lat od śmierci Józefa Różańskiego.
Senat podjął przez aklamację uchwałę ws. 80. rocznicy śmierci Danuty Heleny Siedzikówny „Inki”. Uchwała głosi, że „postać Danuty Siedzikówny symbolizuje tragizm i heroizm pokolenia Żołnierzy Niezłomnych, których jedyną winą była miłość do Ojczyzny”.
1 sierpnia 1951 roku na pokładzie ORP „Żuraw” wybuchł bunt, w wyniku którego uprowadzony okręt dopłynął do Ystad w Szwecji – dwunastu marynarzy dostało tam azyl polityczny. Pozostali członkowie załogi, którzy postanowili wrócić do Gdyni, trafili z wieloletnimi wyrokami do krajowych więzień.