Organizacja „Ruch”

27.03.2019
Andrzej Czuma. Fot. Janusz Krzyżewski/Ośrodek KARTA Andrzej Czuma. Fot. Janusz Krzyżewski/Ośrodek KARTA

Powstały w drugiej połowie lat sześćdziesiątych „Ruch” był pierwszą od czasu likwidacji podziemia poakowskiego opozycyjną organizacją w PRL. Jej skład był płynny, ale do najważniejszych członków należeli: Andrzej i Benedykt Czumowie, Marian Gołębiewski, Emil Morgiewicz i Stefan Niesiołowski.

W przyjętym w 1969 r. programie od pierwszych słów nazywanym „Mijają lata” zadeklarowali się oni jako radykalni przeciwnicy komunizmu i ZSRS; PRL uznawali za kraj okupowany, a za główny cel wyznaczyli sobie obalenie ustroju, uniezależnienie od Moskwy i budowę demokratycznej Polski.

„Ruch” do pewnego stopnia nawiązywał do tradycji podziemia poakowskiego. W zakresie aktywności był m.in. mały sabotaż (np. zrzucenie z Rysów pamiątkowej tablicy poświęconej Leninowi, plan zniszczenia jego muzeum w Poroninie i zakłócenie obchodów setnej rocznicy urodzin bolszewickiego przywódcy), malowanie na murach haseł niepodległościowych, lecz i tzw. eksy, czyli akcje ekspropriacyjne. W przypadku tych ostatnich nie chodziło jednak o pieniądze, ale o sprzęt, który umożliwiłby powielanie druków. Największym bowiem osiągnięciem „Ruchu” było rozpoczęcie wydawania i dystrybucja pierwszego podziemnego pisma – „Biuletynu” – czym zainicjowano trwający do upadku komuny tzw. drugi obieg.

Organizację wykryto 10 czerwca 1970 r. w efekcie donosu. Dziesięć dni później rozpoczęły się aresztowania, które objęły sto osób. Na ławie oskarżonych zasiadły ostatecznie 32 osoby, wśród nich wszyscy przywódcy. Najwyższe wyroki wynosiły siedem lat. W wyniku amnestii ostatni członek „Ruchu” opuścił więzienie w 1974 r. Formacja nie wznowiła działalności, choć jej członkowie przewijali się później przez inne grupy opozycyjne.
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL