Prof. Janusz Jasiński (1928-2026). Fot. Facebook/Instytut Północny im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie
Zmarł historyk prof. Janusz Jasiński, wybitny badacz dziejów Warmii i Mazur. Miał 97 lat. O śmierci naukowca poinformował w środę (25 marca) Instytut Północny im. Wojciecha Kętrzyńskiego.
Instytut przypomniał, że prof. Jasiński współtworzył od 1957 r. kwartalnik Komunikaty Mazursko-Warmińskie, działał na rzecz stworzenia Ośrodka Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego, a w 1993 r. zainicjował powstanie Społecznego Komitetu Ratowania Dawnych Cmentarzy Warmii i Mazur.
Jak podkreślono, był wielkim autorytetem. „Jako naukowiec – niestrudzony, zawsze uważny i dociekliwy. Pozostawił po sobie pomnik kilkuset prac naukowych oraz wdzięczny ślad w pamięci tych, którzy mogli z nim współpracować” – przekazała dyrekcja i pracownicy Instytutu.
Prof. Janusz Jasiński urodził się 4 września 1928 r. w Wołominie. Dzieciństwo i lata studenckie spędził w Lublinie, gdzie ukończył szkołę średnią i studia historyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1949-1954). Pracę magisterską pt. „Walka o język polski na Mazurach w 1804-1848” napisał pod kierunkiem prof. Andrzeja Wojtkowskiego.
Po studiach przyjechał do Olsztyna i podjął pracę w Stacji Naukowej Polskiego Towarzystwa Historycznego. Po 1956 r. prowadził działalność publicystyczną i odczyty, popularyzował dzieje Warmii i Mazur. Wchodził w skład kolegium redakcyjnego ukazującego się od 1957 r. kwartalnika Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Rok później został sekretarzem pisma, w latach 1969-1970 – zastępcą redaktora, a w latach 1970-1980 - redaktorem naczelnym.
W 1961 r. wspólnie z Wojciechem Wrzesińskim i Władysławem Ogrodzińskim założył Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego – instytucję zajmującą się badaniem i upowszechnianiem wiedzy o historii i dziedzictwie ziem dawnych Prus, szczególnie obszaru północno-wschodniej Polski. Kontynuatorem tej działalności jest obecnie Instytut Północny im. W. Kętrzyńskiego.
W 1964 r. obronił na Uniwersytecie Warszawskim pracę doktorską pt. „Reformy agrarne na Warmii w początkach XIX wieku”. W latach 1962-1974 był pracownikiem OBN, następnie pracował w Zakładzie Historii Pomorza Instytutu Historii PAN. Habilitację uzyskał w 1982 r. na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, na podstawie pracy „Świadomość narodowa na Warmii w XIX wieku”.
W 1993 r. Januszowi Jasińskiemu nadano tytuł profesora nadzwyczajnego w Instytucie Historii PAN, a od 1996 r. był tam zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego. Przed przejściem na emeryturę, w latach 1996-1998, pracował w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie.
Prof. Jasiński był autorem ponad 600 publikacji naukowych, za które otrzymał m.in. nagrody Polskiej Akademii Nauk i Ministra Edukacji Narodowej.
Przez wiele lat był prezesem olsztyńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, a od 2000 r. członkiem honorowym PTH. W 1993 r. zainicjował powstanie Społecznego Komitetu Ratowania Dawnych Cmentarzy na Warmii i Mazurach. W 2001 r. olsztyńska rada miejska nadała prof. Jasińskiemu Honorowe Obywatelstwo Olsztyna.(PAP)
mbo/ lm/
