Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów. Fot. muzeum
Muzeum Kamieniarstwa Ludowego, które będzie się zajmować ochroną i popularyzacją dziedzictwa kamieniarskiego Beskidu Niskiego, powstanie w Bartnem (Małopolskie). Placówka będzie nowym oddziałem Muzeum - Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach.
Dyrektorka Muzeum - Dwory Karwacjanów i Gładyszów Katarzyna Szepieniec poinformowała PAP we wtorek, że przedsięwzięcie współfinansowane z funduszy europejskich nawiązuje do wielowiekowej tradycji kamieniarstwa w Bartnem i okolicy sięgającej ok. XVII wieku. Nowe muzeum będzie miejscem prezentacji tej tradycji, edukacji oraz kontynuacji rzemiosła.
- To są plany, które były snute od niemal pięciu lat, kiedy na teren cerkwi greckokatolickiej św. Kosmy i Damiana w Bartnem przenieśliśmy dwie chyże łemkowskie z tej wsi. Przez lata staraliśmy się o środki na rekonstrukcję tych chyży i odtworzenie dawnego zespołu cerkiewno-plebańskiego w Bartnem dla celów muzealnych i skansenowych. Teraz udało się uzyskać finansowanie z programu Interreg – wyjaśniła przedstawicielka placówki.
Projekt zakłada rekonstrukcję i adaptację dwóch zabytkowych łemkowskich chyż na potrzeby działalności kulturalnej. Odtworzone budynki, zlokalizowane przy cerkwi, zostaną posadowione w miejscu dawnych obiektów zespołu plebańskiego, tym samym przywrócą historyczny układ przestrzenny.
W jednym z budynków – zapowiedziała dyrektorka - powstanie przestrzeń recepcyjno-biurowa z ekspozycją muzealną, w drugim – pracownie warsztatowe i edukacyjne, w tym kamieniarska. Inwestycja obejmuje także zagospodarowanie terenu oraz budowę niezbędnej infrastruktury technicznej.
- To nie będzie „zwykła” wystawa – tworzymy żywy ośrodek z pracowniami rzeźbiarskimi i kamieniarskimi - przywracamy blask łemkowskim tradycjom i tworzymy miejsce, w którym historia spotka się z rzemiosłem. Bartne zyska szansę, by stać się piątym, samodzielnym oddziałem naszego muzeum – zapowiedziała Szepieniec.
Według niej nowe Muzeum Kamieniarstwa Ludowego poświęcone będzie historycznemu rzemiosłu we wsi Bartne, która była ostoją kamieniarstwa dawnej Łemkowszczyzny.
- Oddział będzie związany z twórcami, kamieniarzami z Bartnego, którzy wyróżniali się w regionie pogranicza polsko-słowackiego w twórczości kamieniarskiej, przede wszystkim tworzenia krzyży kamiennych na cmentarze i obróbki kamienia. Projekt w pełni nawiązuje do tej wielowiekowej tradycji – podkreśliła dyrektorka.
Według niej koszt zaplanowanych prac wynosi około 2,5 mln zł. Roboty budowlane rozpoczną się na początku kwietnia i potrwają do jesieni tego roku, a otwarcie placówki planowane jest na wiosnę przyszłego roku.
Realizacja przedsięwzięcia jest możliwa dzięki wsparciu Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027, w ramach projektu „Z duchem czasu”, i realizowana jest we współpracy z partnerami z Polski i Słowacji, w tym: Muzeum Ziemi Sądeckiej, Muzeum – Orawskim Parkiem Etnograficznym w Zubrzycy Górnej, Oravské múzeum P.O. Hviezdoslava oraz Slovenské národné múzeum. (PAP)
rgr/ miś/
