Najcenniejszy zabytek skarbu średzkiego - królewska korona ślubna z XIV wieku. Fot. PAP/Maciej Kulczyński
Skarb Średzki, cyklicznie wystawiany w Muzeum Narodowym we Wrocławiu, od piątku będzie prezentowany w Muzeum Narodowym w Pradze. Czesi będą mieli okazję zobaczyć najcenniejsze fragmenty skarbu, m.in. ślubną koronę kobiecą z początku XIV w. i cesarską zaponę z XIII w.
Skarb Średzki, odnaleziony przypadkowo w latach 80. XX wieku w położonej w pobliżu Wrocławia Środzie Śląskiej, jest uważany za jedno z najważniejszych odkryć tego rodzaju w Europie. Zawiera on między innymi ślubną koronę kobiecą z początku XIV w., cesarską zaponę z XIII w., kilka tysięcy srebrnych i złotych monet oraz inne bezcenne zabytkowe precjoza oddane w zastaw średzkiemu bankierowi przez Karola IV, króla Czech i późniejszego cesarza Rzeszy Niemieckiej.
Skarb jest cyklicznie pokazywany w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Tym razem będą mogli go zobaczyć odwiedzający Muzeum Narodowe w Pradze. W piątek zostanie tam otwarta wystawa „Przemyślidzi – dynastia panująca i jej czasy”, na której będą prezentowane niektóre zabytki składające się na Skarb Średzki.
Rzecznik Muzeum Narodowego we Wrocławiu Anna Kowalów podkreślił, że na obszernej ekspozycji przedstawiającej historię Przemyślidów, wystawionych zostanie ponad 900 zabytków pochodzących ze zbiorów blisko siedemdziesięciu instytucji z Czech i innych państw. „W tym szczególnym kontekście wyjątkowe miejsce znajdzie ślubna korona królowych czeskich, pochodząca z początków XIV w., odnaleziona w 1988 r. w Środzie Śląskiej i pozostająca od 30 lat w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu” – podkreśliła Kowalów.
Wcześniej korona średzka była wypożyczana do Pragi w 2016 r. na wystawę „Berło i korona” poświęconą czasom panowania Karola IV i koronacjom królów czeskich. Zabytek można było też oglądać w stolicy Czech w 2010 r. na wystawie „Królewskie zaślubiny” zorganizowanej w siedemsetną rocznicę zawarcia małżeństwa Jana Luksemburskiego i Elżbiety Przemyślidówny – przypomniała rzecznika wrocławskiego muzeum.
Fragmenty Skarbu Średzkiego pozostaną w Pradze do 15 października.
Ostatnią właścicielką złotej korony ślubnej z XIV w., wchodzącej w skład Skarbu Średzkiego, była najprawdopodobniej Blanka de Valois, pierwsza żona Karola IV Luksemburskiego, zmarła w 1348 r., a więc niedługo przed domniemanym czasem ukrycia i utraty skarbu.
Cennym eksponatem jest również zapona ozdobiona kameą z chalcedonu, która służyła do spinania ceremonialnych płaszczy dworskich oraz szat koronacyjnych i liturgicznych.
Na podstawie badań źródłowych naukowcy przyjęli hipotezę, że złote precjoza koronne pochodzą ze skarbca czeskiego i znalazły się w Środzie Śląskiej w charakterze depozytu pod zastaw pożyczki zaciągniętej u żydowskich bankierów przez Karola IV Luksemburskiego - króla Niemiec i Czech, syna Jana Luksemburskiego.
Skarb Średzki został przekazany do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu i po raz pierwszy pokazany tam w 1996 r., następnie znalazł się jako stały depozyt na ekspozycji w Środzie Śląskiej. Korona i inne zabytki były prezentowane na wystawach w Warszawie, Dreźnie, Valladolid i w Brukseli.(PAP)
pdo/ dki/