Plebiscyt Wydarzenie Historyczne Roku Muzeum Historii Polski
Muzeum Historii Polski zaprasza po raz 19. do udziału w głosowaniu na najważniejsze przedsięwzięcia historyczne minionego roku. Internauci mogą wybrać zwycięzców spośród piętnastu projektów zakwalifikowanych do finału przez jury w trzech kategoriach: „Wydarzenie”, „Wystawa” i „Edukacja”. Głosować można codziennie – raz dziennie – aż do 10 sierpnia 2026 roku na stronie whr.muzhp.pl.
Organizatorzy plebiscytu chcą dzięki swojej inicjatywie pokazać, że historia może przyciągać tłumy i inspirować do rozmowy o przeszłości w nowoczesny, angażujący sposób.
W tegorocznej edycji do konkursu zgłoszono rekordową liczbę projektów: było ich ponad 250. Projekty z Polski i zagranicy – od wielkich wystaw i widowisk historycznych po działania edukacyjne, społeczne i multimedialne.
Żeby wziąć udział w głosowaniu wystarczy każdego dnia: wejść na stronę plebiscytu whr.muzhp.pl; zapoznać się z finałowymi projektami; zaakceptować regulamin i oddać trzy głosy – po jednym w każdej kategorii.
Finalistami w kategorii „Wydarzenie” są:
„4 x Nowoczesność” – Muzeum Narodowe w Krakowie. (Celem tego projektu było zbadanie, w jaki sposób w polskiej sztuce, designie i architekturze XX i XXI wieku interpretowano nowoczesność.
„Gniezno – Miasto Koronacji. Tysiąc lat Historii” – Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie.(To cykl wydarzeń upamiętniających 1000. rocznicę koronacji królewskich w Gnieźnie. W programie znalazły się warsztaty, spektakle i atrakcje dla rodzin inspirowane średniowieczem).
„Odwaga wyciągniętej ręki” – Ośrodek Pamięć i Przyszłość (Obchody 60. rocznicy Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich – wystawy, debata naukowa, koncert i działania na rzecz dialogu polsko-niemieckiego.)
Otwarcie Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku – Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku / Muzeum Wojska Polskiego (Uroczyste otwarcie nowego muzeum w Ossowie – rekonstrukcja historyczna, koncert i piknik wojskowy.)
„Wiek Radia” – Polskie Radio (Multimedialny spektakl opowiadający historię Polski przez pryzmat stu lat Polskiego Radia. Wykorzystano archiwalne nagrania, muzykę na żywo i animacje.
W kategorii „Wystawa” finalistami plebiscytu na Wydarzenie Historyczne Roku są:
„Fauna. Zwierzęta na wojnie i ich ludzie” – Muzeum II Wojny Światowej (Wystawa i program edukacyjny ukazujące doświadczenie II wojny światowej z perspektywy zwierząt i relacji człowieka z naturą.)
„Magiczny dywan. Podróże w czasie” – Poznańskie Centrum Dziedzictwa (Wystawa dla dzieci i rodzi, inspirowana historią Ostrowa Tumskiego, przyjęła formę podróży na magicznym dywanie, który potrafi przenosić w czasie)
„Niech nas widzą! Wizerunek, strój, ciało” – Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum
(Ekspozycja pokazująca rolę stroju i wizerunku w budowaniu tożsamości społecznej. Łączyła zabytki historyczne, modę i sztukę współczesną.)
„Polacy w KL Auschwitz. W cieniu Zagłady” – Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau (Nowa wystawa poświęcona losom Polaków w KL Auschwitz i mieszkańców Oświęcimia podczas okupacji. Pokazuje zarówno skalę represji, jak i pomoc udzielaną więźniom.)
„Z powrotem w domu” – Archiwum Główne Akt Dawnych (Wystawa odzyskanych po latach średniowiecznych dokumentów dotyczących relacji polsko-krzyżackich. Zaprezentowano bezcenne pergaminy zwrócone Polsce z Berlina.)
W kategorii „Edukacja” finalistami plebiscytu są:
„Hutniczo mowa we młodych głowach. Na ratunek znikającemu socjolektowi hutniczemu” – Muzeum Hutnictwa w Chorzowie (Projekt włączający młode pokolenie do ratowania od zapomnienia socjolektu hutniczego.)
„Łączy nas Patron” – Muzeum – Dom Rodziny Pileckich (Ogólnopolski program integrujący szkoły, instytucje i środowiska noszące imię rotmistrza Witolda Pileckiego.)
„Ogród – Kuchnia – Stół 2025” – Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (W zrekonstruowanym ogrodzie pożytkowym odbywały się warsztaty kulinarno-ogrodnicze i pszczelarskie, popularyzujące dawne tradycje i receptury.)
„Szlak Piastowski z klocków LEGO” – Klaster Turystyczny Szlak Piastowski / Brzeskie Centrum Kultury i Historii Wahadło (Mobilna wystawa prezentująca początki państwa polskiego za pomocą makiet z klocków LEGO. Projekt odwiedził wiele miejscowości i angażował lokalne społeczności.)
„Wytwórnia pamięci” – Muzeum Powstania Warszawskiego (Projekt zachęcający młodzież do nagrywania wspomnień świadków historii za pomocą aplikacji mobilnej. Efektem jest wyjątkowe archiwum relacji seniorów.)
Muzeum Historii Polski przypomina, że w dotychczasowej historii Plebiscytu zgłoszono już do niego około 2000 projektów, a w internetowym głosowaniu wzięło udział ponad 70 tysięcy internautów.
Plebiscyt Wydarzenie Historyczne Roku 2025 został objęty honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej.
Partnerami plebiscytu są historia.org.pl oraz Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA, zaś jednym z patronów medialnych jest portal dzieje.pl. (PAP)
kr/