Religia

08.01.2018

Święta wg kalendarza juliańskiego - czas prawosławnego kolędowania

Okres Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego, to w województwie podlaskim czas prawosławnego kolędowania. W dużej części regionu można wtedy spotkać prawosławnych kolędników z tradycyjnymi gwiazdami; kolęd Kościoła wschodniego można posłuchać też na koncertach.

Prawosławni, których największe w kraju skupiska są na Białostocczyźnie, a także wierni innych obrządków wschodnich, świętują w poniedziałek drugi dzień Bożego Narodzenia według kalendarza juliańskiego.

Przypada ono trzynaście dni po świętach katolickich. Według szacunków soboru biskupów polskiej Cerkwi, w tym terminie obchodzi je ponad 90 proc. parafii prawosławnych w Polsce.

Podobnie jak u katolików, jedną z bożonarodzeniowych tradycji jest kolędowanie. W czasie świąt według kalendarza juliańskiego kolędy słychać zwłaszcza na wsi, gdzie tradycję starają się podtrzymywać m.in. członkowie zespołów folklorystycznych, miejscowych chórów parafialnych czy bractw cerkiewnych.

W Kościele prawosławnym nie ma tradycji budowy szopek - w cerkwiach ich miejsce zajmują wystawione do adoracji ikony Bożego Narodzenia. Dlatego też nie ma grup kolędniczych z szopkami, są za to kolorowe, kolędnicze gwiazdy.

Według dawnych zwyczajów, taka gwiazda powinna być zbudowana w czasie postu poprzedzającego święta. Zdobiona frędzlami z bibuły, w środku ma najczęściej ikonę przedstawiającą Boże Narodzenie, niektóre gwiazdy są też podświetlane.

Kolędujące z gwiazdami grupy zbierają datki np. na remont cerkwi, potrzeby prawosławnych klasztorów albo działalność zespołów czy organizacji. W Warszawie można umówić się na wizytę prawosławnych kolędników związanych z portalem cerkiew.pl; zebrane w ten sposób datki trafią na leczenie chłopca z Białegostoku, chorującego na mukowiscydozę.

Kolęda, jako forma muzyczna, przywędrowała do prawosławia z Zachodu stosunkowo niedawno, bo w XVII wieku. Ludność prawosławna, zwłaszcza słowiańska, bardzo szybko się do niej przekonała.

W województwie podlaskim usłyszeć można prawosławne kolędy w różnych językach. Nie tylko po polsku, ale także w języku białoruskim, ukraińskim czy rosyjskim, czyli językach mniejszości narodowych.

W okresie Bożego Narodzenia, takich kolęd można posłuchać w tym regionie także na koncertach. W najbliższy piątek i niedzielę w Operze i Filharmonii Podlaskiej odbędą się 36. Wieczory Kolęd Prawosławnych; weźmie w nich udział blisko dwadzieścia chórów, w większości parafialnych z województwa podlaskiego. W niedzielę odbędą się też w Białymstoku 9. prezentacje zespołów kolędniczych "Gwiazda i kolęda", organizowane przez Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne w Polsce.(PAP)

autor: Robert Fiłończuk

rof/ js/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL