Kultura i sztuka po 1989 roku

09.09.2018

Andrzej Wajda patronem skweru na krakowskich Plantach

Andrzej Wajda. Fot. PAP/J. Turczyk Andrzej Wajda. Fot. PAP/J. Turczyk

Imię związanego z Krakowem reżysera filmowego Andrzeja Wajdy będzie nosił skwer na krakowskich Plantach w pobliżu Teatru im. J. Słowackiego. W niedzielę po południu odbyła się uroczystość odsłonięcia tabliczki z nazwiskiem patrona.

W uroczystości wzięła udział Krystyna Zachwatowicz-Wajda. Licznie stawili się także przedstawiciele świata artystycznego Krakowa.

Pośrodku trawiastego skweru rośnie okazały dąb; obrzeża skweru na prośbę Krystyny Zachwatowicz-Wajdy obsadzone zostały niezapominajkami.

Otwierając uroczystość prezydent Krakowa Jacek Majchrowski powiedział, że "Andrzej Wajda należał niewątpliwie do tych twórców, którzy Kraków kochali i żyli tym miastem". Podkreślił, że "ta miłość Andrzeja Wajdy do Krakowa była odwzajemniana".

Prezydent przypomniał słowa Andrzeja Wajdy z 2016 r. po uroczystościach z okazji 90. urodzin. "Po tych uroczystościach 90-lecia pomyślałem, że nie ma rady, muszę teraz iść do raju... taki los, ale jest jeden warunek, musi on przypominać, a nawet więcej, być w Krakowie. Planty latem w słońcu najlepiej się do tego nadają" – napisał wówczas Andrzej Wajda.

"Sądzę, że ten fragment raju, który dajemy dzisiaj panu Andrzejowi na zawsze, jest tego najlepszym pokazaniem" – stwierdził Majchrowski.

Dziękując prezydentowi i Radzie Miasta Krystyna Zachwatowicz-Wajda również nawiązała do słów męża o tym, że "dla niego krakowskie Planty w słońcu byłyby prawdziwym rajem". Przypomniała także słowa Wajdy, który po uhonorowaniu go przez miasto medalem Cracoviae Merenti powiedział, że "zdarza się jednak miłość z wzajemnością". "Teraz ten skwer będzie jeszcze jednym świadkiem tej odwzajemnionej miłości" – powiedziała wzruszona Krystyna Zachwatowicz-Wajda.

Andrzej Wajda (1926 – 2016) był jednym z najwybitniejszych polskich reżyserów, laureatem honorowego Oscara amerykańskiej Akademii Filmowej w 2000 roku za osiągnięcia życia i wkład w rozwój światowej kinematografii. Artysta ma już swoją aleję w Gdyni, ulicę w Suwałkach, gdzie się urodził, a także w innych miastach, m.in. Wałbrzychu.

Tuż po II wojnie światowej Andrzej Wajda rozpoczął studia malarskie na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jako reżyser realizował spektakle w Starym Teatrze i kręcił w Krakowie filmy. Ufundował Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, doprowadził do realizacji Pawilonu Wyspiańskiego z witrażami tego artysty.

Swoje najważniejsze filmowe trofea, m.in. honorowego Oscara, Złotą Palmę z Cannes, berlińskiego Złotego Niedźwiedzia, weneckiego Złotego Lwa, reżyser przekazał do zbiorów Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Collegium Maius. Za zasługi dla Krakowa w 1995 r. otrzymał Medal Cracoviae Merenti.

Filmy Wajdy rozpoczęły tzw. polską szkołę filmową; współtworzył także kino moralnego niepokoju. Wyreżyserował kilkadziesiąt filmów; do najbardziej znanych należą "Popiół i diament", "Popioły", "Ziemia obiecana", "Człowiek z marmuru", "Panny z Wilka", "Człowiek z żelaza", "Pan Tadeusz", "Katyń" i "Wałęsa. Człowiek z nadziei".

Dzieła Wajdy nagrodzono Złotym Lwem i Złotym Niedźwiedziem. W swoim dorobku ma również m.in. Złotą Palmę, Europejską Nagrodę Filmową "Felix" i japońską nagrodę Kyoto. W latach 1989-91 Wajda był senatorem. Od 1994 r. należał do honorowych członków francuskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był doktorem honoris causa kilku polskich uczelni, honorowym obywatelem Warszawy, Gdańska, Gdyni, Wrocławia, Łodzi, Opola, Radomia i Suwałk. W 2011 r. otrzymał Order Orła Białego.

Ostatni film, który wyreżyserował, to "Powidoki" o Władysławie Strzemińskim. Zmarł 9 października 2016 r. Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie.(PAP)

Autor: Anna Pasek

hp/ skr/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL