Kultura i sztuka po 1989 roku

14.04.2019

W Białymstoku obchody 102. rocznicy śmierci Ludwika Zamenhofa, twórcy języka esperanto

Ludwik Zamenhof. Fot. NAC Ludwik Zamenhof. Fot. NAC

Złożeniem kwiatów, wspólnym odśpiewaniem hymnu esperanckiego, a także odsłonięciem rzeźby młodego Zamenhofa uczczono w niedzielę w Białymstoku 102. rocznicę śmierci urodzonego w tym mieście twórcy języka esperanto, Ludwika Zamenhofa.

Ludwik Zamenhof (1859-1917) urodził się w Białymstoku i tam spędził dzieciństwo. Wówczas było to wielonarodowe, zróżnicowane kulturowo miasto. Młody Zamenhof, który za główną przyczynę nieporozumień i sporów między ludźmi uważał barierę językową, postanowił stworzyć podstawy języka międzynarodowego.

Uroczystości rozpoczęły się w południe przy pomniku Zamenhofa w centrum Białegostoku, który stoi przy ul. Białówny. Pod pomnikiem złożono kwiaty, odśpiewano hymn esperancki "La espero", czyli nadzieja. Wzięli w nich udział przedstawiciele władz miasta, miejskich i wojewódzkich instytucji kultury, młodzież, mieszkańcy oraz esperantyści.

Jak mówił prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, co roku mieszkańcy spotykają się w tym miejscu by, oddać hołd znanemu na całym świecie twórcy języka esperanto, który - jak podkreślił - "szerzył ideę pokoju, tolerancji, miłości, porozumienia między ludźmi".

Przypomniał też, że w Białymstoku w 150. rocznicę urodzin Zamenhofa odbył się Światowy Kongres Esperanto, kiedy przyjechało ponad 2 tys. ludzi. Truskolaski mówił też, że wnuk Zamenhofa Ludwik Krzysztof Zamenhof-Zaleski jest jednym z 16 honorowych obywateli miasta.

Truskolaski powiedział, że Białystok to miasto, które "szczyci się ideami, które zaszczepił kiedyś Ludwik Zamenhof: tolerancji, współistnienia pomiędzy różnymi narodami, różnymi religiami". "Żeby tak zostało, musimy się tu spotykać i te idee, również wśród młodzieży propagować" - podkreślił na zakończenie.

Prezes Towarzystwa Esperantystów w Białymstoku Przemysław Wierzbowski przypomniał podczas uroczystości, że Zamenhof to nie tylko twórca języka, ale też humanista i idealista, który przez całe życie dążył do zjednoczenia ludzkości. Mówił, że jednym z credo Zamenhofa było to, iż kraje nie należą do poszczególnych narodów, ale do wszystkich mieszkańców na równych zasadach bez względu na wyznawaną religię czy język, którym się posługują, a cała ludzkość jest jedną rodziną.

Po uroczystościach przy pomniku - popiersiu Zamenhofa, uczestnicy przeszli kilka przecznic dalej, na róg Rynku Kościuszki i ul. Zamenhofa, przy której niegdyś mieścił się dom Zamenhofów. W tym miejscu ustawiono nowy pomnik-rzeźbę upamiętniającą Zamenhofa, którego odsłonięcia dokonał w niedzielę prezydent miasta.

Pomnik-rzeźba to postać młodego Zamenhofa, który patrzy się na rozrzucone na ziemi litery. Autorami koncepcji są Ryszard Piotrowski i Katarzyna Piotrowska.

Chodziło o to, aby pokazać młodego chłopaka, który idzie ulicą zamyślony i się zatrzymuje, dlatego też pomnik nie stoi na żadnym postumencie - mówił Ryszard Piotrowski. Dodał, rozsypane wokół niego litery mają symbolizować głosy ludzi i trudności z porozumiewaniem się między sobą, mają być też przenośnią różnych kultur, które na tym rynku się zetknęły i - jak mówił - "które w jakiś sposób zachęciły młodego Zamenhofa do myślenia w przyszłości o wspólnym języku".

Pomnik ten to projekt złożony do budżetu obywatelskiego dwa lata temu, w przypadającą wtedy 100. rocznicę śmierci Zamenhofa. Truskolaski mówił, że "to dowód na to, że ta idea jest w Białymstoku żywa". "Wiele osób złożyło swój głos, aby taka instalacja powstała" - dodał.

Niedzielne obchody zakończą się w Centrum Ludwika Zamenhofa, gdzie po południu odbędzie się promocja książki "Zamenhof w Warszawie" Romana Dobrzyńskiego.

Białystok wciąż jest ważnym miejscem dla miłośników esperanto. W 2009 r. odbył się tam 94. Światowy Kongres Esperanto. Zaczęło wówczas działalność Centrum im. Ludwika Zamenhofa, które m.in. realizuje przedsięwzięcia ukazujące zróżnicowanie kulturowe, narodowościowe i religijne regionu. Działa w nim biblioteka esperancka "Esperanto-Libro" (jako filia Książnicy Podlaskiej), licząca ponad 3 tys. książek i czasopism.

Esperantyści szacują, że na świecie jest ponad tysiąc miejsc noszących imię Zamenhofa lub nazwę esperanto. Dokładnie nie wiadomo, ilu jest samych esperantystów; najczęściej podawana jest liczba kilkuset tysięcy osób znających ten język.(PAP)

autorka: Sylwia Wieczeryńska

swi/ je/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL