Prof. Andrzej Januszajtis, 2018 r. Fot. PAP/Dominik Kulaszewicz
W wieku 98 lat zmarł prof. Andrzej Januszajtis, znawca historii i architektury Gdańska. O jego śmierci poinformowała w piątek prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.
„Smutny dzień dla naszego miasta. W wieku 98 lat odszedł profesor Andrzej Januszajtis – wybitny historyk i naukowiec. Z pasją odkrywał historię, zawsze myśląc o przyszłych pokoleniach. Nawet podczas ostatniej rozmowy, już w szpitalu, pozostawił nam listę zadań do wykonania – m.in. odbudowę najstarszych organów w Gdańsku w Kościele św. Katarzyny oraz uporządkowanie nazw spichlerzy zgodnie z prawdą historyczną” – napisała w piątek na portalu Facebook prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz.
Andrzej Januszajtis urodził się w 1928 roku w Lidzie, a od 1933 roku mieszkał w Lublinie. W 1948 roku podjął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Gdańskiej. Na tej uczelni pracował też naukowo. W latach 1983-1986 był dziekanem Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej.
Pracę zawodową łączył ze studiami nad historią Gdańska. W 1967 roku został wybrany na przewodniczącego Towarzystwa Miłośników Gdańska.
W 1990 roku z ramienia Komitetów Obywatelskich (tworzonych przez działaczy „Solidarności”) został członkiem Rady Miasta Gdańska, a następnie do czerwca 1994 roku był jej przewodniczącym.
Życiową misją prof. Januszajtisa było dokumentowanie i popularyzowanie historii Gdańska. Odegrał kluczową rolę w odbudowie i przywracaniu gdańskich zabytków, takich jak m.in. zegar astronomiczny w Bazylice Mariackiej czy carillon w Kościele św. Katarzyny.
Jak podaje miejski portal gdansk.pl, w latach 60. prof. Januszajtis walczył o uratowanie Wartowni nr 1 na Westerplatte przed rozbiórką, kiedy obiektowi zagroziły rządowe plany rozbudowy kanału portowego i nowego nabrzeża.
Dzięki jego staraniom Gdańsk odzyskał też skradzione podczas wojny: skrzydło ołtarza Ferberów z Bazyliki Mariackiej, dzieła z dawnego księgozbioru Towarzystwa Przyrodniczego (obecnie w zbiorach Biblioteki Głównej Politechniki Gdańskiej) i dzwony z kościołów w Stegnie i Cedrach Wielkich.
Za swoje zasługi prof. Januszajtis otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska (2002 r.). Został też odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2014 r.) oraz Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości (2018 r.). (PAP)
dsok/ miś/
