Kopalnia węgla "Wujek" w Brynowie, 1935 r./NAC
Konserwator zabytków zlecił dodatkową dokumentację terenu kopalni Wujek. W związku z tym do 30 września przedłużył procedurę wpisu do rejestru zabytków woj. śląskiego zespołu zabudowań zakładu – poinformował PAP w poniedziałek Michał Bulsa, inspektor Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach.
Wpisem do rejestru zabytków objęty ma zostać zespół zabudowań kopalni Wujek, który składa się z kilkunastu obiektów. To budynek warsztatu mechanicznego, kuźni i ślusarni; budynek warsztatu; budynek kotłowni; wieża wyciągowa szybu Krakus; budynek nadszybia z wieżą wyciągową szybu Lechia; budynek sortowni; budynek hali przetwornic; budynek maszyny wyciągowej szybu Krakus; budynek stacji uzdatniania wód dołowych wraz z rozdzielnią; budynek warsztatu elektrycznego; budynek warsztatu; układ torowy kolei wąskotorowej; kominy; budynek łaźni łańcuszkowej; budynek magazynu odzieży.
Michał Bulsa wskazał, że w ramach postępowania administracyjnego – wszczętego 30 marca – zgromadzony został materiał dowodowy. Przeprowadzono również oględziny na terenie zakładu. Mimo to postępowanie, które miało zakończyć się do 30 kwietnia, przedłużono do 30 września.
– Konieczne okazało się zebranie dodatkowego materiału dowodowego. W związku z tym – decyzją śląskiej wojewódzkiej konserwator zabytków Anny Ostrowskiej – zleciliśmy przygotowanie kart ewidencyjnych dla poszczególnych obiektów zespołu zabudowań kopalni Wujek, którego dotyczy procedura wpisu do rejestru zabytków – powiedział Michał Bulsa.
Wyjaśnił, że dzięki temu każdy obiekt powinien zostać szczegółowo udokumentowany, co ma pomóc zarówno przy podejmowaniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków, jak i późniejszej opiece nad obiektami.
Ponadto od 28 kwietnia eksperci z ośrodka dokumentacji Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu prowadzą digitalizację obiektów kopalni Wujek. Obejmuje ona m.in. skanowanie 3D podziemnych wyrobisk oraz przygotowanie cyfrowego archiwum zbiorów kartograficznych, planów i dokumentów.
Polska Grupa Górnicza zapowiedziała, że we współpracy z Muzeum Górnictwa Węglowego zdigitalizowane zostaną wszystkie jej zakłady. Celem jest ochrona dziedzictwa przemysłowego Górnego Śląska.
Od 1 kwietnia kopalnia Wujek znajduje się w stanie likwidacji. Proces ten – prowadzony przez PGG – według dotychczasowych zapowiedzi ma zakończyć się w ciągu czterech lat.
Urząd Miasta Katowice zorganizował konkurs urbanistyczny dot. obszaru o pow. 100 ha. Objął on zarówno tereny kopalni Wujek, jak i przyległe do nich osiedle oraz dawny stadion Rozwoju Katowice. Wygrała koncepcja firmy P.A. Nova. To podstawa do przygotowania planu zagospodarowania przestrzennego.
Na terenach zakładu projektanci przewidzieli funkcje związane z turystyką, ochroną zdrowia i pomocą społeczną, nauką, edukacją, sportem i rekreacją, kulturą i rozrywką oraz przestrzeniami biurowymi i administracją. Na pozostałych terenach dominująca ma być funkcja mieszkaniowa.
Kopalnia Wujek ma szczególne znaczenie dla historii Katowic i Polski za sprawą wydarzeń stanu wojennego. 16 grudnia 1981 r. strajkujący górnicy zostali tam brutalnie spacyfikowani. Dziewięciu z nich zginęło. 23 górników zostało rannych od kul, a wielu odniosło lżejsze obrażenia.
Na terenie zakładu działa Centrum Dziewięciu z Wujka, które pielęgnuje pamięć o ofiarach pacyfikacji zakładu oraz historii Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność w woj. śląskim. Obecnie centrum mieści się przede wszystkim w budynku magazynu odzieży. Znajduje się w nim ekspozycja poświęcona pacyfikacji zakładu oraz oporowi Polaków wobec systemu komunistycznego w latach 80. XX w.
Trwa rozbudowa centrum o budynki oddziału instalacyjnego i straży pożarnej. Wewnątrz zaplanowano bibliotekę, archiwum i magazyn książek, pomieszczenia do nagrań, sale wystaw czasowych, edukacyjno-artystyczne i konferencyjne. Do tego przestrzenie biurowe i hol wejściowy z recepcją. Ponadto trwają przygotowania do adaptacji łaźni łańcuszkowej. Wewnątrz zaplanowano audiowizualną opowieść o historii tożsamości. Ponadto wystawę malarstwa okresu stanu wojennego oraz miejsce do organizacji spotkań, konferencji i wydarzeń kulturalnych.(PAP)
pato/ dki/