Katowice, 10.06.2026. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych Paweł Pietrzyk na otwarciu nowej siedziby Archiwum Państwowego w Katowicach. Fot. PAP/Jarek Praszkiewicz
Nadanie dokumentom cyfrowym mocy prawnej równoważnej z oryginałami, usprawnienie zarządzania dokumentacją w administracji publicznej ma na celu nowelizacja ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, którą we wtorek zaakceptowały połączone komisje sejmowe cyfryzacji oraz kultury,
We wtorek podczas wspólnego posiedzenia sejmowych komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii oraz Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
Nowelizacja wprowadza takie regulacje jak m.in. nadanie odwzorowaniem cyfrowym dokumentów papierowych równoważnej mocy prawnej z oryginałami, określenie wymagań dla systemów teleinformatycznych (w tym systemów Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją), uporządkowanie zasad przechowywania dokumentacji po jej cyfryzacji, umożliwienie Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych oraz archiwom państwowym prowadzenia działalności edukacyjnej (m.in. lekcje archiwalne, konferencje, seminaria i spotkania naukowe), a także ustanowienie odznaki honorowej „Za Zasługi dla Dziedzictwa Archiwalnego”, przyznawanego przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.
Celem nowelizacji jest dostosowanie przepisów do prowadzenia spraw w postaci elektronicznej, usprawnienie zarządzania dokumentacją w administracji publicznej, wzmocnienie działalności archiwów państwowych oraz zwiększenie ochrony i popularyzacji dziedzictwa archiwalnego. Ustawa reguluje zasady gromadzenia, przechowywania, ewidencjonowania i udostępniania materiałów archiwalnych oraz organizację i funkcjonowanie archiwów państwowych.
Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Podczas posiedzenia komisji sekretarz stanu w MKiDN Bożena Żelazowska zaznaczyła, że na te zmiany od dawna czekają instytucje państwowe i samorządowe. – Głównym powodem nowelizacji jest konieczność rozwiązania problemów zgłaszanych przez organy państwowe, państwowe jednostki organizacyjne oraz organy jednostek samorządu terytorialnego i inne instytucje – dodała.
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk podkreślił, że proponowana nowelizacja jest bardzo ważna. – Dokumentacja papierowa wpływająca cały czas do urzędów jest gromadzona w tzw. składach chronologicznych, które w tym momencie, w niektórych dużych urzędach, przebierają już rozmiary większe niż archiwa zakładowe tych urzędów – powiedział.
Wskazał także, że jest to kolejna nowelizacja ustawy, którą „łatamy dziury, bo rzeczywistość nas wyprzedza”.
– Tak naprawdę w tym momencie, jeśli prawdą jest to, co chociażby mówi minister cyfryzacji, że do 2035 roku Polska ma być krajem bez papieru, powinniśmy w zasadzie już pracować nad nowym prawem archiwalnym, a nie nad kolejną jego nowelizacją – zaznaczył.
Jak powiedział, „wszystkie deklaracje związane z tym, czy Polska będzie czy nie będzie bez papieru, nie będą miały żadnego umocowania, jeśli nie zmienimy ustawy prawo archiwalne”.
Członkowie obu komisji przez aklamację przyjęli projekt nowelizacji ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Posłem sprawozdawcą została Urszula Augustyn (KO). (PAP)
