Badania archeologiczne w kryptach w archikatedrze we Fromborku. Fot. PAP
Podczas badań archeologicznych w kryptach w archikatedrze we Fromborku naukowcy znaleźli ponad 100 pochówków w tym sześciu biskupów. Szczątki bp Łukasza Watzenrodego, wuja Mikołaja Kopernika mogą znajdować się w ossuarium w krypcie biskupiej- wskazali badacze.
Głównym celem projektu Copernicus 2043 i podjętych przez Fundację Nicolaus Copernicus oraz naukowców badań jest próba odnalezienia we fromborskiej katedrze szczątków biskupa Łukasza Watzenrodego (wuja Mikołaja Kopernika) oraz innych biskupów z XVI wieku.
Posadowiona na wzgórzu nad Zalewem Wiślanym fromborska katedra jest miejscem pochówków kanoników i biskupów warmińskich. Najsłynniejszym kanonikiem spoczywającym w tej świątyni jest Mikołaj Kopernik, którego szczątki odnaleziono w 2005 roku pod posadzką.
W piątek we Fromborku badacze podsumowali dotychczasowe badania. Jak powiedział archeolog Damian Swat, podczas poszukiwań w 2025 i 2026 roku znaleziono 101 pochówków, w tym sześciu biskupów. W trakcie badań odnaleziono także największy w Polsce zbiór ornatów grobowych, zbiór kielichow grobowych, wykonanych z drewna, skóry oraz papieru. Odnaleziono też dwa pastorały drewniane i inne dewocjalnia.
Naukowcy przekazali, że w krypcie kanonickiej podjęto szczątki zeszkieletowane lub szczęściowo zmumifikowane z 102 trumien, były też luźne szczątki spomiędzy trumien a więc przemieszane. Łącznie były to szczątki 113 mężczyzn w większości w zaawansowanym wieku powyżej 60 roku życia.
W krypcie biskupiej zarejestrowano sześć pochówków w większości bardzo zniszczonych. Z kolei w ossuarium zidentyfikowano szczątki ponad 10 osób, w tym dzieci.
Badana krypta pierwotnie służyła pierwotnie jako miejsce pochówku biskupów warmińskich, w tym bp Łukasza Watzenrode. Jak wyjaśnili badacze, następnie ich szczątki zostały usunięte wraz z trumnami by pochować tam kolejne osoby. Mogło to być na przełomie XVI - XVII wieku lub w trakcie XVII wieku.
Zdaniem antropolog dr Justyny Marchewki-Długońskiej z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, można z pewnym prawdopodobieństwem przyjąć, że szczątki Łukasza Watzenrodego, ze względu na pełnioną funkcję mogą znajdować się w obrębie ossuarium, którego obecność stwierdzono w krypcie biskupiej. Jak zaznaczyła, jest to prawdopodobne, biorąc pod uwagę powszechne praktyki przygotowania miejsca pod kolejne pochówki w ograniczonej przestrzeni krypty, które polegały na przenoszeniu zeszkieletowanych ciał do zewnętrznych ossauariów lub przenoszeniu i deponowaniu szczątków w części krypty.
We fromborskiej katedrze znajdują się doczesne szczątki biskupów, kanoników, ale też osób świeckich. Najstarszy znany pochówek odbył się w podziemiach jeszcze pierwszej budowli, wzniesionej po przeniesieniu stolicy Warmii z Braniewa do Fromborka. Decyzję tę podjął biskup Henryk Fleming i - gdy zmarł 15 lipca 1300 r. - został pochowany w prezbiterium obok ołtarza Najświętszej Maryi Panny, ulokowanym w obecnej świątyni po północnej stronie ołtarza, przy którym jest obecnie sprawowana msza święta.
Odwiedzający katedrę zatrzymują się jednak najczęściej przy grobie kanonika Mikołaja Kopernika, usytuowanym przy ołtarzu Świętego Krzyża. Wciąż poszukiwane jest miejsce pochówku biskupa Łukasza Watzenrodego, ponieważ umożliwiłyby one ostateczne potwierdzenie autentyczności odnalezionych szczątków wielkiego astronoma.
Cała katedra fromborska jest wielkim cmentarzem podziemnym, o czym świadczą licznie zachowane epitafia i płyty nagrobne. Jednak już w drugiej połowie XVII w. pojawiły się obawy, że mogą one zagrozić stabilności budowli. Z tego powodu, decyzją kapituły z 1682 r., umieszczanie epitafiów na ścianach uzależniono od zgody biskupa. Natomiast w 1709 r. podjęto decyzję o budowie krypty, którą nazwano „wspólnym grobem". Jako pierwszy został w niej pochowany kanonik Piotr Maria Ruggieri, który zmarł w 1739 r., a potem kolejni kanonicy. Spoczęło w niej przeszło 100 osób, a ostatnie badania umożliwiły identyfikację trumien wielu z nich.
Projekt Copernicus 2043 został dofinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Nauka dla Społeczeństwa. (PAP)
Materiał wideo dostępny na https://wideo.pap.pl/pap-media,101/frombork-podczas-badan-w-kryptach-naukowcy-znalezli-ponad-100-pochowkow,97155?previewHash=ad3d90a0e702a6960c024c3e952ccfc7
ali/ aszw/
