Jan Bułhak (1876-1950). Fot. PAP/MNwW
Senat podjął we wtorek przez aklamację uchwałę w 150. rocznicę urodzin Jana Bułhaka. Senat „oddaje hołd jednemu z najwybitniejszych twórców polskiej kultury, którego dzieło ocaliło od zapomnienia piękno dawnej Rzeczypospolitej i wyznaczyło kierunek rozwoju polskiej fotografii artystycznej”.
Uchwała przypomina, że „6 października 2026 r. minęła 150. rocznica urodzin Jana Bułhaka – wybitnego polskiego artysty, nestora polskiej fotografii, dokumentalisty, wykładowcy, filozofa, autora książek, artykułów i albumów oraz twórcy pojęcia »fotografika«”.
„Urodził się w Ostaszynie koło Nowogródka. Po studiach na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego związał swoje życie i twórczość z Wilnem. Dokumentował piękno krajobrazu, architektury i zabytków Rzeczypospolitej, tworząc wyjątkowe świadectwo polskiej historii i dziedzictwa kulturowego. W jego pracowni powstało 158 albumów poświęconych miastom i regionom II Rzeczypospolitej, a jego fotografie w nich zawarte do dziś pozostają bezcennym źródłem wiedzy o dawnym obliczu polskich ziem” - podkreślono.
Zwrócono uwagę, że „w 1919 r. Jan Bułhak współorganizował Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie, gdzie objął kierownictwo nowo powstałego Zakładu Fotografii Artystycznej”.
„Funkcję kierownika pełnił aż do wybuchu II wojny światowej w 1939 r. zasłynął jako współzałożyciel Fotoklubu Wileńskiego, współzałożyciel i pierwszy prezes Fotoklubu Polskiego oraz współtwórca Związku Polskich Artystów Fotografów. Jako pedagog i autor licznych publikacji wywarł ogromny wpływ na rozwój fotografii w Polsce. W wydanej w 1931 r. książce »Fotografika. Zarys fotografii artystycznej« sformułował podstawy estetyki fotografii artystycznej, a stworzone przez niego pojęcie »fotografika« na trwałe weszło do języka polskiej kultury” - przypomniano w uchwale.
150 lat temu urodził się Jan Bułhak, który wyniósł fotografię do rangi sztuki
Jak dodano, „podczas II wojny światowej spłonęła jego wileńska pracownia wraz z kilkudziesięcioma tysiącami negatywów dokumentujących Wilno, Wileńszczyznę oraz wiele miast dawnej Rzeczypospolitej”.
„Po wojnie częściowo udało się odtworzyć dorobek artysty dzięki zachowanym pocztówkom, publikacjom, odbitkom i kopiom. W tym czasie Jan Bułhak dokumentował zniszczenia polskich miast, pozostawiając poruszające świadectwo wojennych strat oraz odbudowy kraju. Zmarł nagle 4 lutego 1950 r. w Giżycku, podczas jednej z wypraw fotograficznych na Warmię i Mazury. Spoczywa w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim” - podano.
Zwrócono uwagę, że Bułhak „za swoją działalność został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Krzyżem Zasługi”. „Fotografie Jana Bułhaka znajdują się dziś m.in. w Muzeum Narodowym i Muzeum Fotografii w Krakowie, niezmiennie inspirując kolejne pokolenia artystów, historyków i miłośników ojczystego krajobrazu” - zaznaczono.
Uchwała głosi, że „Senat Rzeczypospolitej Polskiej, upamiętniając 150. rocznicę urodzin Jana Bułhaka, oddaje hołd jednemu z najwybitniejszych twórców polskiej kultury, którego dzieło ocaliło od zapomnienia piękno dawnej Rzeczypospolitej i wyznaczyło kierunek rozwoju polskiej fotografii artystycznej”.
„Senat wyraża uznanie dla jego wybitnego dorobku oraz trwałego wkładu w ochronę narodowego dziedzictwa, rozwój kultury i zachowanie pamięci o historycznym krajobrazie Polski” - podkreślono. (PAP)
