Fot. Archiwa Państwowe
Do 21 kwietnia organizacje pozarządowe, fundacje, stowarzyszenia, instytucje kościelne i religijne mogą składać oferty w ramach konkursu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych „Wspieranie działań archiwalnych 2026”. Do rozdysponowania jest 900 tys. zł.
Celem konkursu jest wyłonienie najlepszych projektów dotyczących opracowywania i profilaktyki konserwatorskiej, a także zabezpieczenia i konserwacji dokumentacji o wartości historycznej tworzącej zasób archiwów zgłaszającej instytucji lub organizacji.
– Ten konkurs powstał z bardzo prostego przekonania: poza archiwami państwowymi przechowywana jest ogromna część naszego dziedzictwa dokumentacyjnego i ono także zasługuje na profesjonalne opracowanie i zabezpieczenie. Dlatego od 2016 roku konsekwentnie wspieramy tych, którzy opiekują się archiwaliami w fundacjach, stowarzyszeniach czy organizacjach kościelnych. Efektem są już 173 zrealizowane projekty za blisko 9,4 mln zł, które zostały przeznaczone na opracowanie i konserwację niepaństwowego dziedzictwa dokumentacyjnego – poinformował dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych, cytowany w przekazanym PAP komunikacie.
Konkurs jest skierowany do podmiotów, których zasób dokumentacyjny ma niekwestionowaną wartość źródłową. Wsparcie można przeznaczyć m.in.: na opracowywanie dokumentacji i konserwację zniszczonych archiwaliów.
Jak podały AP, w ubiegłorocznej edycji konkursu możliwe było m.in. uratowanie wystawionego we Lwowie w 1595 roku pergaminowego dokumentu fundacji klasztoru Sióstr Benedyktynek w Krzeszowie, opracowanie ponad 8 tys. fotografii Tadeusza Donhalika, dokumentujących życie społeczne i krajoznawcze XX w., zabezpieczenie unikatowego zbioru nagrań Związku Kompozytorów Polskich, obejmującego kilkadziesiąt lat historii polskiej muzyki współczesnej, konserwacja 36 dokumentów i dyplomów Archiwum Archidiecezji Warmińskiej, w tym królewskich aktów z zachowanymi pieczęciami.
We wcześniejszych edycjach dzięki dofinansowaniu m.in. opracowano: zbiór dokumentacji poświęcony aktywności polskich himalaistów (zasób Fundacji „Wielki Człowiek”), w tym negatywy Jerzego Kukuczki, które następnie trafiły na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata; cenne archiwalia należące m.in. do Związku Kompozytorów Polskich, Związku Harcerstwa Polskiego, Fundacji Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich; poddano konserwacji i poprawiono warunki przechowywania 19 dokumentów pergaminowych i papierowych, w tym dwóch poszytów pergaminowych z pieczęciami cesarza rzymskiego Ferdynanda II Habsburga (z 1604 i 1605 r.) z archiwum Parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodzku, trzech XVII- i XVIII-wiecznych rękopisów z Archiwum Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, 123 ksiąg rękopiśmiennych z lat 1557-1945, zgromadzonych w Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie.
– To nie są projekty „do szuflady”. Dzięki nim archiwalia przestają być zagrożone i zaczynają żyć – są udostępniane i wykorzystywane przez badaczy i mieszkańców wspólnot lokalnych. Właśnie tak rozumiemy nowoczesną ochronę cennej dokumentacji. Każdy z tych projektów to konkretny krok w stronę profesjonalizacji opieki nad takimi archiwaliami przechowywanymi poza państwową siecią archiwów. To także dowód na ogromne zaangażowanie organizacji społecznych, fundacji i organizacji kościelnych w ochronę dziedzictwa dokumentacyjnego – stwierdził Paweł Pietrzyk.
Termin składania ofert upływa 21 kwietnia 2026 r. o godz. 15. Potwierdzenie złożenia oferty, pobrane z systemu Witkac.pl, podpisane zgodnie z obowiązującymi u oferenta zasadami reprezentacji, należy przekazać do Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych do 28 kwietnia 2026 r. do godz. 15 z adnotacją „Konkurs WDA 2026” - można je przesłać na adres skrytki e-doręczeń NDAP albo mailowo na adres: [email protected], albo tradycyjna pocztą lub dostarczyć osobiście na adres: ul. Rakowiecka 2D, 02-517 Warszawa.
Regulamin konkursu znajduje się na stronie: https://archiwa.gov.pl/poznaj/projekty/wspieranie-dzialan-archiwalnych/konkurs-wspieranie-dzialan-archiwalnych-2026/?doing_wp_cron=1775043107.5389420986175537109375
wus/