Kraków, 28.04.2007 r. Synagoga Izaaka na krakowskim Kazimierzu. Fot. PAP/Jerzy Ochoński
Po pięciu latach prac konserwatorskich Synagoga Izaaka, największa i najbardziej okazała bożnica na krakowskim Kazimierzu, została ponownie udostępniona pielgrzymom i turystom. Jak podkreślają przedstawiciele gminy żydowskiej, prace wciąż trwają, pełny blask świątynia odzyska za kilka lat.
– Bardzo chciałam otworzyć już Synagogę Izaaka, żeby przede wszystkim pielgrzymi mieli miejsce do modlitwy, ale też turyści z całego świata i Krakowianie mogli ją zobaczyć – powiedziała PAP w środę przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie Helena Jakubowicz.
Poinformowała, że w ramach zakończonego etapu prac udało się nie tylko zabezpieczyć zabytkowy budynek przed grożącą katastrofą budowlaną, ale także zachować cenne stiukowe dekoracje sklepienia przy minimalnej ingerencji w historyczną substancję obiektu. Odnowione sklepienie głównej sali modlitewnej należy do najcenniejszych przykładów architektury żydowskiej w Krakowie.
– Sklepienie, z którym mieliśmy problem konstrukcyjny, zostało naprawione i wyszło to pięknie. Naprawdę robi wrażenie, gdy wchodzi się do synagogi i patrzy w górę – oceniła przewodnicząca gminy żydowskiej.
Dla zwiedzających synagoga jest dostępna w sezonie letnim w godz. 10–18, a w sezonie zimowym w godz. 10–16. Świątynia jest nieczynna w soboty i święta żydowskie.
Jakubowicz zapowiedziała, że pełna rewaloryzacja synagogi potrwa jeszcze kilka lat.
Obecnie wykonawca prowadzi konserwację ścian, polegającą m.in. na wymianie uszkodzonych i zasolonych tynków. Następnie planowane jest odtworzenie wystroju na podstawie zachowanych archiwalnych zdjęć, w tym kutej bimy (podwyższenia do odczytywania Tory), portalu nad głównym wejściem, aron ha-kodesz (szafy ołtarzowej do przechowywania zwojów Tory) oraz parochetu (bogato zdobionej zasłony zasłaniającej aron ha-kodesz).
– Ten remont ma doprowadzić synagogę do pełnego dawnego blasku i na pewno potrwa jeszcze kolejne cztery lata lub dłużej – oceniła.
W Krakowie konflikt między gminą żydowską a chasydami; chodzi o synagogę
Synagoga Izaaka jest własnością Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, a jej remont jest finansowany ze środków gminy oraz Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa i Wydziału Rewaloryzacji Zabytków Krakowa i Dziedzictwa Narodowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Synagoga Izaaka jest usytuowana u zbiegu ulic Kupa i Izaaka. Jest największą z kazimierskich bożnic i należy do najważniejszych zabytków żydowskiego dziedzictwa Krakowa. Budowlę w stylu wczesnobarokowym oddano do użytku w 1644 r. Ufundował ją kupiec i przewodniczący kazimierskiego kahału Izaak Jakubowicz. Na fasadzie głównej, ponad bramą, znajduje się arkadowy ganek, do którego symetrycznie z dwóch stron prowadzą schody. Jest tam wejście do babińca, połączonego z wnętrzem synagogi półkolistymi arkadami.
Główna sala modlitewna zwieńczona jest sklepieniem z bogatą stiukową dekoracją. Na ścianach sali głównej oraz babińca widnieją odkryte podczas prac konserwatorskich fragmenty polichromii z XVII i XVIII w. w postaci tekstów liturgicznych w ozdobnych ramach.
Przed wojną w Krakowie było ponad 100 synagog i domów modlitwy. Obecnie pozostało osiem: Remuh, Tempel, Izaaka, Kupa, Wysoka, Poppera, Deichesa i Stara, będąca siedzibą oddziału Muzeum Krakowa. (PAP)
