Przedwojenne dokumenty znalezione w Kamieniu Pomorskim. Fot. domena publiczna
Dokumenty z lat 30. XX wieku oraz matrycę drukarską odnaleziono na poddaszu budynku przy ul. Kościuszki w Kamieniu Pomorskim (woj. zachodniopomorskie). Archiwalia obejmują m.in. materiały administracyjne, gospodarcze i propagandowe z okresu przedwojennego.
Znaleziska dokonano podczas prac remontowych prowadzonych na strychu jednego z przedwojennych budynków w Kamieniu Pomorskim. To m.in. dokumenty związane z polityką gospodarczą państwa niemieckiego, materiały o charakterze informacyjnym i reklamowym.
- Wstępne wyniki są takie, że większość dokumentów, które już udało się nam przeanalizować, pochodzi z lat 30., lat 1933-1936. Dotyczą one organizacji powiązanych z NSDAP. To różnego rodzaju dokumenty, m.in. zaproszenia na spotkania organizowane przez komórki NSDAP – przekazał dyrektor Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim Grzegorz Kurka.
Zachowały się również materiały informacyjne i reklamowe. Może to sugerować, że miejsce, w którym je znaleziono, pełniło funkcję punktu organizacyjnego i dystrybucyjnego dla druków kierowanych do mieszkańców miasta i okolicznych miejscowości. Były tam też np. kartki żywnościowe. Najstarsze z 1919 roku, czyli już po I wojnie światowej.
- Ciekawostką jest to, że tego typu znaleziska zdarzają się rzadko, ponieważ po II wojnie światowej takie dokumenty były przez ludność napływową niszczone i nikt nie zwracał na nie uwagi. W większości one nie zachowały się lub znajdują się w archiwach polskich i niemieckich. Te najprawdopodobniej zostały ukryte na strychu, być może przed nadciągającą armią radziecką i polską. Tak przetrwały w tym miejscu ponad 80 lat – dodał Kurka.
Wśród dokumentów jest też m.in. gazeta z 1920 roku – Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger – oficjalnego dziennika urzędowego państwa pruskiego i Rzeszy Niemieckiej. Oprócz tego odnaleziono przedwojenne reklamy lokalnych przedsiębiorstw z ówczesnego Cammin (obecnie Kamień Pomorski).
- Kolejną ciekawostką jest też to, że podczas oczyszczania z gruzu tego miejsca natrafiliśmy również na matrycę o kształcie prostokątnym, wykonaną z metalu, propagandową, też prawdopodobnie z lat 30. Jest ona związana z tzw. Pomocą Zimową. Wszystko ma ten sam kontekst, to lata 30., czas po dojściu Hitlera do władzy. Na podstawie tych dokumentów i tej matrycy możemy wstępnie stwierdzić, że musiało mieścić się tam biuro zajmujące się rzeczami powiązanymi z partią nazistowską – przekazał dyrektor muzeum.
Pomoc Zimowa (Winterhilfswerk) była ogólnoniemiecką kampanią prowadzoną od 1933 roku. Jej celem było pozyskiwanie środków finansowych i rzeczowych na rzecz osób ubogich, przy jednoczesnym silnym wykorzystaniu propagandowym.
Jedną z części znaleziska jest druk ogłoszeniowy z 19 sierpnia 1933 roku, który informował o zebraniu członków organizacji „NS Krieger-Kameradschaft”. Spotkanie miało odbyć się w hotelu „Deutsches Haus” w Cammin i obejmowało m.in. część towarzyską oraz strzelanie.
Jak informuje Grzegorz Kurka, najbardziej prawdopodobne jest, że dokumenty trafiły do miejsca, w którym je znaleziono, pod koniec II wojny światowej. W okresie ewakuacji i chaosu administracyjnego w 1945 roku, w obliczu zbliżającego się frontu część akt mogła zostać przeniesiona z biura na strych.
Wszystkie odnalezione dokumenty i matryca zostały zabezpieczone w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, gdzie będą poddane dalszym badaniom, digitalizacji i opracowaniu naukowemu.(PAP)
Materiał wideo dostępny na https://wideo.pap.pl/pap-media,101/przedwojenne-dokumenty-znalezione-w-kamieniu-pomorskim-,89344?previewHash=ad3d90a0e702a6960c024c3e952ccfc7
misz/ bar/ dki/
