Lata 1957-1967

28.05.2019

W czwartek obchody 59. rocznicy Wydarzeń zielonogórskich

Uroczystości upamiętniające 59. rocznicę protestu mieszkańców w obronie Domu Katolickiego, który chciały zlikwidować komunistyczne władze odbędą się w czwartek Zielonej Górze. Do zajść z udziałem kilku tysięcy ludzi i milicji doszło 30 maja 1960 r.

Obchody zainauguruje msza w intencji obrońców Domu Katolickiego, która odprawiona zostanie w kościele pw. Matki Bożej Częstochowskiej. Następnie jej uczestnicy udadzą się pod scenę letnią przed budynkiem Filharmonii Zielonogórskiej, gdzie zaplanowano główną uroczystość rocznicową. Miejsce jest symboliczne, gdyż obecny gmach filharmonii był Domem Katolickim, w którego obronie stanęli zielonogórzanie.

Podczas uroczystości zgromadzeni obejrzą przedstawienie w wykonaniu licealistów i zostaną złożone kwiaty przez monumentem poświęconym Obrońcom Domu Katolickiego, a potem na grobie księdza Kazimierza Michalskiego przy kościele konkatedralnym pw. św. Jadwigi Śląskiej.

Według źródeł historycznych w poniedziałkowy poranek 30 maja 1960 r. setki zielonogórzan stanęło w obronie Domu Katolickiego i ks. Kazimierza Michalskiego. Duchowny od 1945 roku był polskim proboszczem w poniemieckiej Zielonej Górze, która po wojnie przypadła Polsce. Ksiądz stał się inicjatorem życia religijnego i społeczno-kulturalnego miasta. Za to był represjonowany przez komunistyczne władze. Zajścia sprzed 59 lat do historii przeszły jako Wydarzenia zielonogórskie.

W Domu Katolickim znajdowały się m.in.: oddział Caritas, lokalna redakcja czasopisma "Słowo Powszechne" oraz odbywały się tam lekcje religii.

15 marca 1960 r. wydział spraw lokalowych w Zielonej Górze wydał nakaz opuszczenia budynku, celem przejęcia go przez miasto. Kuria biskupia odrzuciła żądanie na początku maja. Władze zagroziły wówczas stronie kościelnej przymusowym wykwaterowaniem.

Ks. Michalski podjął się obrony tej placówki. Poprosił parafian o podpisywanie petycji do Rady Państwa o cofnięcie decyzji o eksmisji. Rada odrzuciła petycję. O planowanej eksmisji informowano we wszystkich parafiach, a służby bezpieczeństwa szykowały się do przejęcia Domu Katolickiego 30 maja 1960 r.

Według wielu obserwatorów, w kulminacyjnym momencie protest w obronie Domu Katolickiego zgromadził około 5 tys. ludzi. Podczas zajść zatrzymano 333 demonstrantów. Niewiele mniejsza liczba osób poniosła sankcje ze strony władz. Represje były bardzo dotkliwe, kary sięgały do pięciu lat więzienia. Sam ks. Michalski musiał opuścić miasto i już do niego nie wrócił.

Wielu uczestników zajść, bez szansy na zatrudnienie i godne życie, musiało opuścić miasto. W przejętym przez władze Domu Katolickim utworzono siedzibę państwowej filharmonii zielonogórskiej, która funkcjonuje tam do dziś.

Protest w Zielonej Górze był jednym z największych tego typu wystąpień, jakie miały miejsce w PRL od czerwca 1956 do grudnia 1970 roku. Mimo to przez wiele lat wiedza o tym wydarzeniu nie była powszechna w kraju, a władza komunistyczna robiło wszystko, by tak pozostało.

Po upadku PRL to się zmieniło, czego dowodem są cykliczne obchody rocznicy Wydarzeń zielonogórskich. W zeszłym roku wziął w nich udział prezydent Andrzej Duda. (PAP)

autor: Marcin Rynkiewicz

mmd/ itm/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL