Religia

05.11.2019

Dawna liturgia św. Jakuba Apostoła w prawosławnej katedrze w Białymstoku

Dawna liturgia św. Jakuba Apostoła odprawiona została we wtorek w prawosławnej katedrze w Białymstoku. Jest ona uznawana jest za jedną z najstarszych znanych liturgii Kościoła powszechnego. Zgodnie z tradycją, celebrowana jest ona tylko raz do roku, w dzień pamięci apostoła Jakuba, pierwszego biskupa Jerozolimy.

W katedrze św. Mikołaja w Białymstoku odprawił ją ordynariusz prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej arcybiskup Jakub, który obchodzi też w tym dniu imieniny. Po uroczystości duchowieństwo, wierni oraz przedstawiciele władz i służb składali hierarsze okolicznościowe życzenia. W imieniu zwierzchnika Cerkwi w Polsce metropolity Sawy, zrobił to arcybiskup bielski Grzegorz.

"Myślami byliśmy razem z tymi, którzy towarzyszyli apostołowi Jakubowi w jego posłudze i w sprawowaniu boskiej liturgii (...)" - mówił abp Jakub na zakończenie uroczystości. Dziękował jej uczestnikom, dziękował też za pamięć i życzenia. "Dziękuję za waszą codzienną pomoc, dlatego że posługa biskupia potrzebuje takiej pomocy" - dodał, zwracając się do wiernych i duchowieństwa.

Liturgia św. Jakuba była też sprawowana we wtorek w kaplicy akademickiej świętych Cyryla i Metodego w Warszawie. Przewodniczył jej ordynariusz prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej abp Jerzy.

Tradycyjnie przypisuje się autorstwo tej liturgii pierwszemu biskupowi Jerozolimy - świętemu Jakubowi. Współcześni liturgiści w większości przyjmują, że powstała ona w okresie między końcem IV i początkiem V wieku. Nie wykluczają jednak, że niektóre modlitwy i gesty sięgają czasów apostolskich.

Trudnością dla duchownych, którzy w latach 90. ubiegłego wieku doprowadzili do wznowienia odprawiania tej liturgii w Polsce, był przede wszystkim tekst. Udało się go zdobyć z zagranicy dopiero w latach 80.

Tradycja odprawiania jej w Białymstoku sięga 1999 roku. Jedną z głównych cech liturgii św. Jakuba jest jej prostota. Na czas nabożeństwa (trwa ono około dwóch godzin) biskup przywdziewa szaty liturgiczne należne zwykłemu kapłanowi, nie ma ponadto nakrycia głowy. Podczas kazania hierarcha i towarzyszący mu koncelebransi siedzą, wierni stoją. Wszystkie czytania, pochodzące zarówno ze Starego, jak i Nowego Testamentu, kapłan czyta stojąc przodem do wiernych. Modlitwa Pańska nie jest śpiewana, lecz recytowana.

W Kościele prawosławnym powszechnie odprawia się trzy inne rodzaje liturgii: najczęstszą - św. Jana Chryzostoma, a także św. Bazylego oraz tzw. liturgię "Uprzednio Poświęconych Darów".

Przedstawiciele polskiej Cerkwi liczbę wiernych w kraju szacują na 450-500 tys. osób. Według danych GUS - uznawanych jednak przez hierarchów za niemiarodajne - w ostatnim spisie powszechnym przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało 156 tys. osób.

Za centrum prawosławia uważane jest województwo podlaskie, bo to tam są największe w kraju skupiska wiernych Cerkwi. (PAP)

autor: Robert Fiłończuk

rof/ mhr/
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL