XIX wiek

12.09.2015 aktualizacja 18.07.2016

Litwa: Pałac Balińskich w Jaszunach otwarty po rekonstrukcji

W Jaszunach, odległych od Wilna o 30 km, otwarty został w sobotę zrekonstruowany pałac Balińskich, salon towarzyski elity naukowo-kulturalnej Wilna okresu romantyzmu i pozytywizmu. Częstymi gośćmi byli tu między innymi Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki.

Starania o pieniądze na odbudowę zabytku trwały 18 lat. Za fundusze uzyskane od Unii Europejskiej i samorządu rejonu solecznickiego, do którego obecnie należy obiekt, odbudowano nie tylko pałac, ale też dokonano rewitalizacji zabytkowego parku pałacowego.

Mer rejonu solecznickiego Zdzisław Palewicz w rozmowie z PAP otwarcie pałacu nazwał dniem historycznym. „To nie jest jedynie odbudowa zabytku architektonicznego, to odbudowa naszej pamięci, historii naszej ziemi" - powiedział Palewicz. Obiekt w Jaszunach został odbudowany dzięki determinacji władz rejonu solecznickiego.

Pałac przetrwał II wojnę światową, ale zaczął niszczeć w czasach radzieckich. Mieściła się tu administracja miejscowego sowchozu, następnie - po odzyskaniu niepodległości i likwidacji sowchozów - administracja spółki rolnej. W 1996 roku zabudowania pałacowe przeszły na własność samorządu rejonu solecznickiego. Władze rejonu od razu zaczęły poszukiwanie pieniedzy środków finansowych na przywrócenie pałacowi dawnej świetności. Pieniądze pozyskano w 2009 roku, ale rząd, który pierwotnie wyasygnował kwotę na ten cel, w ostatniej chwili wycofał się z projektu. Przez następne lata samorząd składał kolejne wnioski i pieniądze uzyskał w 2013 roku.

Dwukondygnacyjny pałac w Jaszunach, w stylu późnego klasycyzmu, wzniesiono w 1828 roku według projektu Karola Podczaszyńskiego. W 1811 roku posiadłość i dwór kupił od Radziwiłłów Ignacy Baliński, historyk, autor dzieła "Starożytna Polska", założyciel "Tygodnika Wileńskiego".

W 1820 roku jego syn Michał Baliński ożenił się z Zofią Śniadecką, córką profesora Jędrzeja Śniadeckiego i bratanicą emerytowanego rektora Uniwersytetu Wileńskiego prof. Jana Śniadeckiego.

Odtąd Jaszuny stały się jednym z ważnych ośrodków myśli polskiej. Gościli tu ludzie nauki i kultury: Stanisław Jundziłł, Tomasz Zan, Adam Mickiewicz, Antoni Edward Odyniec, Paweł Brzostowski, Józef Mianowski, Wawrzyniec Puttkamer oraz Juliusz Słowacki, który w Jaszunach przeżywał swą nieodwzajemnioną miłość do Ludwiki Śniadeckiej, córki Jędrzeja Śniadeckiego, siostry Zofii Balińskiej.

Nieopodal pałacu w Jaszunach do dziś istnieje mały cmentarzyk. Oprócz członków rodziny Balińskich pochowany jest tu Jan Śniadecki.

Po rekonstrukcji w pałacu powstały sale muzealne, wystawiennicze i konferencyjne, a także kawiarnie. Samorząd rejonu solecznickiego podpisał umowę w Uniwersytetem Wileńskim. „Mamy wspólny program działania, organizowania wystaw i konferencji naukowych” - mówi Palewicz.

Władze rejonu zamierzają jeszcze ubiegać się o środki finansowe na odnowienie oficyny, w której mają być pokoje gościnne.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)

aki/ fit/ kar/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL