I wojna światowa

10.01.2019 aktualizacja 11.01.2019

W Wilnie odsłonięto pomnik upamiętniający Antoniego Wiwulskiego

W Wilnie odsłonięto pomnik upamiętniający architekta i rzeźbiarza Antoniego Wiwulskiego. Uroczystość odbyła się w dzielnicy Zarzecze w czwartek, w 100. rocznicę śmierci artysty, autora m.in. pomników Grunwaldzkiego w Krakowie i Trzech Krzyży w Wilnie.

Pomnik przedstawia szynel wojskowy naturalnej wielkości z brązu. Został „zawieszony” na ścianie domu przy ulicy Zarzecze 5 w wileńskiej dzielnicy artystów w starej części miasta. Idea upamiętnienia Wiwulskiego w takiej formie nawiązuje do historii jego śmierci.

Antoni Wiwulski należał do Samoobrony Wileńskiej. W nocy 3 stycznia 1919 r., gdy Niemcy opuszczali Wilno, a na miasto nacierali bolszewicy, Wiwulski pełnił wartę na Zarzeczu przed domem nr 5, w którym mieściła się kwatera Samoobrony. Przy zmianie warty Wiwulski oddał swój szynel zmieniającemu go zziębniętemu żołnierzowi. Wracając do domu, przeziębił się i zmarł 10 stycznia 1919 r. na ostre zapalenie płuc. Został pochowany na cmentarzu Stara Rossa.

Historia śmieci rzeźbiarza w trzech językach: litewskim, polskim i angielskim została też opisana na tablicy pamiątkowej odsłoniętej obok pomnika-szynela.

Z inicjatywą uhonorowania Antoniego Wiwulskiego wystąpił mieszkaniec Zarzecza Alfredas Maruszka. Pomnik powstał w wyniku zbiórki funduszy prywatnych i lokalnej wspólnoty.

„Dla nas, zarzeczan, upamiętnienie Antoniego Wiwulskiego jest przede wszystkim upamiętnieniem historii naszej dzielnicy, historii Wilna” - powiedział PAP przewodniczący wspólnoty lokalnej Algimantas Lekeviczius.

„Wiwulski był bezgranicznie oddany swej pracy (…), ale nie mniej ważny jest też jego bezkompromisowy patriotyzm i fakt, że cieszył się dużym zaufaniem społecznym” - oświadczył.

Wiwulski jest autorem nie tylko pomników Grunwaldzkiego w Krakowie i Trzech Krzyży w Wilnie, ale też kaplicy w Szydłowie na zachodzie Litwy, gdzie w 1608 roku objawiła się pastuszkom Najświętsza Maryja Panna. Jest on także autorem wielu rzeźb, szkiców do pomników, m.in. tablicy pamiątkowej poświęconej gen. Tadeuszowi Kościuszce w wileńskim kościele Świętych Janów.

W 1913 roku w Wilnie rozpoczęto budowę kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa według jego projektu. Praca nie została zrealizowana, a nieukończony kościół rozebrano w 1964 roku.

Jedna z ulic Wilna, nieopodal miejsca, gdzie miał stanąć kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa, nosi nazwę Antoniego Wiwulskiego. W ubiegłym roku tuż obok decyzją władz Wilna rozpoczęto urządzanie skweru jego imienia.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)

aki/ jo/ mc/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL