XIX wiek

04.10.2014 aktualizacja 18.07.2016

Zakończyła się budowa zrewitalizowanego tartaku Raphaelsohnów

W Olsztynie zakończyła się rewitalizacja tartaku Raphaelsohnów - jedynego zachowanego reliktu dawnej dzielnicy przemysłowej Olsztyna. W połowie października w tartaku zostanie otwarte Muzeum Nowoczesności - Centrum Techniki i Rozwoju Regionu.

Tartak Raphaelsohnów przylega do niedawno otwartego Parku Centralnego w śródmieściu Olsztyna i widoczny jest z daleka dzięki przywróconemu mu w trakcie rewitalizacji wysokiemu kominowi.

Stanowi on jedyny zachowany element dawnej dzielnicy industrialnej Olsztyna z czasów dynamicznego rozwoju miasta w drugiej połowie XIX i początku XX wieku. Tartak został wybudowany przez rodzinę żydowską - braci Raphaelsohnów, którzy byli także właścicielami cegielni.

Jak przekazała rzeczniczka urzędu miasta w Olsztynie Aneta Szpaderska Centrum Techniki i Rozwoju Regionu, które będzie wkrótce w tartaku otwarte dla publiczności, przygotowało wystawę prezentującą kilkadziesiąt zagadnień związanych z rozwojem cywilizacyjnym Olsztyna i regionu. Zaczął on się u schyłku XVIII wieku, a w pełni rozkwitł w wiekach XIX i XX, jako efekt rewolucji przemysłowej. Jak podała Szpaderska wystawa będzie przedstawiać reprodukcje unikatowych zdjęć, map i dokumentów prezentujących, jak ówcześnie mieszkańcy Olsztyna podróżowali, jak się komunikowali, jak wznoszono wówczas domy oraz jak rozwijał się przemysł w regionie.

Zaprezentowana zostanie historia browarnictwa, manufaktur produkujących cegły, zakładania oświetlenia gazowego i elektrycznego w Olsztynie. Będzie można dowiedzieć się, jak rozwijała się komunikacja publiczna tramwajowa i trolejbusowa, ale także jak powstawały szlaki komunikacyjne: drogowe, kolejowe i wodne.

Przypomniany zostanie dorobek wybitnego architekta światowej sławy pochodzącego z Olsztyna Ericha Mendelsohna, który w Olsztynie zaprojektował żydowski dom przedpogrzebowy dla tamtejszej gminy wyznaniowej. Będzie można także obejrzeć portrety dawnych olsztynian, które powstały w ówczesnych zakładach fotograficznych.

W "kąciku edukacyjnym" Centrum przygotowano wystawę pokazującą rewitalizację dawnego tartaku. Była ona wynikiem inicjatywy olsztyńskich i regionalnych organizacji pozarządowych. Koszt rewitalizacji tartaku Raphaelsohnów wyniósł 5,5 mln zł, z czego udział własny samorządu Olsztyna wyniósł 1,8 mln zł.

Autor monografii Olsztyna Andrzej Wakar podaje, że choć gwałtowny rozwój przemysłu maszynowego drugiej połowy XIX wieku prawie całkowicie ominął Warmię i Mazury to jednak rozwijał się tu dość dobrze np. przemysł spożywczy. Działały mleczarnie, młyny, browary, fabryka musztardy i zapałek. Były też tartaki, kaflarnie, ale także fabryki wozów, mydła, worków, batów, rękawiczek i grzebieni.

Jak ocenił Wakar, "Ziemie te nie mogły wytrzymać konkurencji innych prowincji pruskiego państwa o bogatych złożach surowcowych i znacznie korzystniejszym położeniu wobec rynków zbytu". (PAP)

ali/ dym/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL