Epoka nowożytna

15.02.2019

Zakończyły się prace konserwatorskie w zabytkowej cerkwi w Nowym Bruśnie

Zabytkowa cerkiew pod wezwaniem św. Paraskewy w Nowym Bruśnie po renowacji. 12.02.2019. Fot. PAP/D. Delmanowicz Zabytkowa cerkiew pod wezwaniem św. Paraskewy w Nowym Bruśnie po renowacji. 12.02.2019. Fot. PAP/D. Delmanowicz

Pochodząca z pierwszej połowy XVIII w. cerkiew w Nowym Bruśnie została wyremontowana, co uchroniło świątynię przed całkowitym zniszczeniem. Odbudowano m.in. dawny babiniec i kaplicę. Konserwatorzy wzorowali się przy pracach m.in. na zachowanych rysunkach z XIX wieku.

Remont i konserwację zabytkowej cerkwi przeprowadziło Muzeum Kresów w Lubaczowie, które w 2013 roku przejęło budowlę od Skarbu Państwa.

Jak poinformował PAP dyrektor Muzeum Kresów w Lubaczowie Stanisław Piotr Makara, stan cerkwi przed podjęciem prac konserwatorskich był bardzo zły. Budowla wymagała natychmiastowych prac konserwatorskich.

"Gdyby nie podpory drewniane, które umieszczono wewnątrz obiektu ponad 20 lat temu i które podtrzymywały kopułę, to świątynia nie przetrwałaby do dziś. Cerkiew od dawna nie jest używana do celów kultu, a czas zrobił swoje. Zdążyliśmy w ostatniej chwili" – podkreślił dyrektor.

Cerkiew pochodzi z początku XVIII wieku i jest to budowla drewniana, trójdzielna z trzema kopułami i kaplicą nad babińcem. Wokół otoczona jest sobotami (niskie podcienia wsparte na słupach, przykryte dachem – PAP).

Makara poinformował, że przeprowadzony w 1903 roku remont cerkwi połączony z przebudową zmienił jej bryłę - zlikwidowano wówczas tzw. babiniec i znajdującą się nad nim kaplicę.

„Po 1946 roku cerkiew przestała pełnić funkcje kultowe i popadała w ruinę. Pierwsze próby ratowania zabytku podjęto w latach 80. XX wieku. Jednak ze względu na brak zabezpieczenia finansowego porzucono prace, pozostawiając obiekt w różnej fazie konstrukcyjnej” – zaznaczył dyrektor.

Gdy lubaczowskie muzeum przejęło w zarząd cerkiew w Nowym Bruśnie, zdecydowano o kontynuowaniu rozpoczętych wcześniej prac konserwatorskich, a także o przywróceniu pierwotnej formy architektonicznej, opartej na ilustracji z końca XIX stulecia, autorstwa prof. Juliana Zachariewicza, polskiego architekta i konserwatora zabytków.

Prace konserwatorskie rozpoczęły się od remontu sanktuarium i nawy głównej. Później konserwatorzy przywrócili dawny babiniec z kaplicą nad nim.

Wszystkie prace remontowe i konserwatorskie w cerkwi trwały ponad cztery lata.

„Efektem jest wspaniały budynek sakralnej architektury drewnianej, stanowiący ważny element lokalnego pejzażu kulturowego” – ocenił Makara.

Obecnie trwają starania o przywrócenie ruchomego wyposażenia świątyni, w tym ikonostasu, ołtarzy, który w części przechowywany jest w Muzeum Zamku w Łańcucie.

„Po zakończeniu prac konserwatorskich całości założenia cerkiew będzie udostępniana zwiedzającym. Będzie pełnić funkcję muzealną jako kolejny element dziedzictwa architektury drewnianej regionu” – zapowiedział dyrektor.

W niedalekim sąsiedztwie Nowego Brusna znajduje się odremontowana kilka lat temu, także przez lubaczowskie muzeum, cerkiew w Radrużu z 1583 roku. W czerwcu 2013 roku obiekt ten został wpisany na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Dyrektor lubaczowskiego muzeum jest zdania, że wpisanie cerkwi w Radrużu na listę UNESCO przełożyło się na wzrost zainteresowania innymi zabytkami architektury drewnianej w regionie, w tym cerkwią w Nowym Bruśnie. (PAP)

autor: Agnieszka Pipała

api/ itm/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL